Kenetha Arrowa teoria przedsiębiorstwa

Kenetha Arrowa teoria przedsiębiorstwa
Polecane artykuły


Teoria przedsiębiorstwa K. Arrowa opiera się na zawodności rynku. Z punktu widzenia tej teorii celem jest minimalizacja kosztów redukcji zawodności rynku przez przedsiębiorstwo, państwo i konsumentów. Współtwórcą teorii jest K.Arrow wraz z G.Debreu.

  • Zgodnie z teorią przedsiębiorstwo jest to autorytarna organizacja, która w pewnych granicach potrafi doprowadzić do zbieżności oczekiwań interesariuszy i wtedy efektywniej niż rybek potrafi opanować niepewność, niepodzielność, oportunizm i brak zaufania, efekty zewnętrzne, specyfikę kapitału, nierówność społeczną oraz przepływ informacji. Przedsiębiorstwo pełni role regulatora gospodarki (obok państwa), eliminując zawodność rynku.
  • Przedsiębiorstwo w konkurencji oraz organizacji gospodarki, wprawdzie nie funkcjonuje w warunkach konkurencji doskonałej, która jest niezbędna do osiągnięcia optimum równowagi ogólnej Arowa- Debreu, ale A. Arrow wykorzystując postępy w teorii organizacji gałęzi gospodarczej, wskazuje, że poza ewidentnymi ekstremalnymi przypadkami stopień koncentracji na rynku nie jest groźny dla gospodarki.
  • Korzyści przedsiębiorstw w stosunku do korzyści ogólnogospodarczych tzw. teorematy dobrobytu. Autor pokazuje, że rozwiązanie tego zagadnienia, które dotyczy supersztucznej, wymyślonej na potrzeby matematyki gospodarki. W gospodarce realnej organizacje przedsiębiorstw i państwa są w stanie zapewnić w pewnych częściach gospodarki (optymalnych rozmiarach autorytarnej gospodarki) lepsze rozwiązania dobrobytu ogólnego niż system cen (rynek).
  • Współtwórca teorii mocno podkreśla rolę właściciela i menadżera, prezentując ich relacje w matematycznym ujęciu (w teorii ryzyka i teorii informacji) problemu mocodawca- pełnomocnik. Włącza do swojej teorii przedsiębiorcę i klienta (konsumenta). Tworzy twarde instrumentarium dla teoretycznego i praktycznego wprowadzenia ich do przedsiębiorstwa jako kreatora uczenia się przez działanie oraz kreowanie zaufania.
  • Zanim przedsiębiorstwo dojdzie do korzyści z przewago organizacji autorytarnej nad rynkiem (system cen), głównym motywem założenia przedsiębiorstwa jest wyróżnienie się odmiennością na rynku, zwiększenie heterogeniczności gospodarki oraz powiększenie heterogeniczności oczekiwań.
  • Zarządzanie przedsiębiorstwem. Sprawą priorytetową przedsiębiorstwa jest zmniejszenie pokusy do nadużycia w działaniu oraz selekcji negatywnej informacji (wiedzy) szczebli niższych organizacji autorytarnej. K Arrow sceptycznie opisuje skuteczne kierowanie organizacją przez koszty monitoringu niższych szczebli oraz rozpiętości kierowania zarządzających wyższych szczebli. Skuteczne zarządzanie widzi w matematycznym ujęciu.
  • Związki przedsiębiorstwa z makroekonomicznymi zmianami i polityka makroekonomiczną. Autor uważa, że nie ma czegoś dodatkowego w postaci makro. Są sumy działań heterogenicznych przedsiębiorstw, są działania państwa zastępujące niemożliwe do wyregulowania przez system cen zjawiska w gospodarce (efekty zewnętrze, dobra publiczne).
  • Twórca teorii wykazuje silny wpływ przedsiębiorstwa na wzrost i rozwój gospodarczy przez zjawisko uczenia się przez działanie. Wiedza rozprzestrzenia się (spillover) między przedsiębiorstwami i jest ucieleśniona w kapitale wszystkich firm. Pomimo występujących malejących przychodów względem skali w poszczególnych przedsiębiorstwach, występuje zjawisko spillover- rosnące przychody w skali całej gospodarki.


Główni przedstawiciele teorii

  • Arrow (1962, 1969,1971,1985a,1985b,1985c,1987,1991)
  • Romer (1986,1990)
  • Arrow, Debreu (1954)
  • Argyris, Schon (1978)
  • Collins (1994)
  • Argyris (1996)
  • Argyris, Liebeskind (1999)
  • Orgote (1999)

Przykłady przedsiębiorstw najlepiej wyjaśnione przez teorie

  • Quicken
  • Loans
  • Swiss Reinsurance
  • Warta
  • Elektrownia Bełchatów
  • PKE

Zobacz także inne: Teorie przedsiębiorstwa

Bibliografia

  • Adam Noga, Teorie przedsiębiorstw, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2009 r.
  • Tomasz Gruszecki, Współczesne teorie przedsiębiorstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2002 r.

Autor: Piotr Włodarski