Piramida Maslowa

Z Encyklopedia Zarządzania
(Przekierowano z Potrzeby)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Istnienie tego portalu jest możliwe dzięki wyświetlaniu reklam.
Nie musisz klikać. Po prostu wyświetlaj.
Stosujemy wyłącznie nieagresywne reklamy Google.

Piramida Maslowa stworzona przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa piramida (hierarchia) potrzeb człowieka, stanowi inspirację dla wielu badaczy i jest chyba najsłynniejszą teorią dotyczącą tego zagadnienia. Według Maslowa istnieje pięć rodzajów potrzeb (fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, uznania oraz samorealizacji), spośród których każda ma swoją hierarchię.

Rys. 1. Piramida potrzeb Maslowa

Realizacja potrzeby z każdego kolejnego poziomu hierarchii (piętra piramidy) jest możliwa dopiero po zaspokojeniu potrzeb z poziomu niższego. Ponadto jeśli zagrożona jest któraś z silniejszych potrzeb, człowiek będzie starał się walczyć o jej zaspokojenie. Jeśli natomiast tracimy którąś z potrzeb niższych, nie zależy nam już tak na zaspokojeniu wyższych np. gdy głodujemy uznanie innych nie jest dla nas istotne. Następnie, zaspokojona potrzeba już nie motywuje, więc gdy zaspokoimy jedną potrzebę, uświadamiamy sobie istnienie nowych, które to zaczynają nas motywować. Funkcjonowanie człowieka i jego rozwój są realizacją kolejnych szczebli "piramidy" potrzeb. Maslow podzielił jeszcze potrzeby na dwie grupy: potrzeby niedoboru oraz wzrostu. Potrzeby wzrostu nie ujawniają się u osób chorych, ponieważ niezaspokojona jest jedna lub więcej potrzeb niedoboru.

Potrzeba to biologiczny lub psychiczny stan człowieka, który w bezpośredni sposób wpływa na procesy motywacyjne, ukierunkowujące jego zachowania na określony cel, którym jest zaspokojenie tej potrzeby. Procesy motywacyjna wynikają z napięcia związanego najczęściej z brakiem czegoś (jedzenia, picia, itp.). Człowiek ocenia ten stan napięcia negatywnie i w związku z tym, wywołuje to w nim dążenie do jego ograniczenia (zredukowania braku, zaspokojenia potrzeby).

Potrzeby ludzkie jako podstawowy czynnik motywujący do działania, stanowią istotny czynnik wywierania wpływu na pracowników przez osoby zarządzające organizacjami.


Rodzaje potrzeb według A. Maslowa

  • Potrzeby fizjologiczne - najniższe w hierarchii, są to przede wszystkim potrzeby niezbędne do utrzymania człowieka przy życiu, takie jak głód, pragnienie, sen,
  • Potrzeby bezpieczeństwa - dominują u niemowląt (np. potrzeba ochrony przed nagłym hałasem lub ukojeniem strachu przed osobami obcymi), ale są też obecne u dorosłych, zwłaszcza w czasie wojny, choroby czy katastrofy,
  • Potrzeby przynależności i miłości opisać można jako pragnienie uczuciowych związków z innymi ludźmi, należenia do społeczności, akceptacji ze strony innych, przyjaźni i zrozumienia,
  • Potrzeby uznania są potrzebami samoakceptacji i doznawania szacunku ze strony innych osób. Do tej grupy zaliczamy potrzeby: dominacji, uznania, prestiżu, zyskiwania znaczącej pozycji społecznej itp. Zaspokojenie ich pozwala rozwinąć poczucie własnej wartości oraz zaufania do samego siebie,
  • Potrzeby samorealizacji - znajdują się najwyżej w hierarchii. Jako jedyne należą do potrzeb wzrostu.(metapotrzeb) i w przeciwieństwie do potrzeb niedoboru (podstawowych):
    • im więcej potrzeb wzrostu tym lepiej,
    • dostarczają pozytywnych emocji,
    • koncentrują osobę na przedmiocie potrzeby,
    • ich realizacja jest procesem długotrwałym, względnie niezależnym od otoczenia,
  • zapewniają zdrowie fizyczne i psychiczne.

Zobacz też:

Bibliografia

  • Pawłowska, B. (2008). Teorie motywacji.
  • Strelau J., Psychologia. Podręcznik akademicki Tom 2 Psychologia ogólna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007, s. 641-643.
  • Webber R., Zasady zarządzania organizacjami, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1990, s. 38-57.
  • Zimbardo P., Psychologia i życie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 676.

Autor: Iwona Wasilczyk

Istnienie tego portalu jest możliwe dzięki wyświetlaniu reklam.
Nie musisz klikać. Po prostu wyświetlaj.
Stosujemy wyłącznie nieagresywne reklamy Google.