Przedsiębiorstwo

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przedsiębiorstwo
Pojęcie główne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Przedsiębiorstwo - jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą, wyodrębniona prawnie, organizacyjnie, terytorialnie i ekonomicznie, obejmująca zasoby ludzkie, finansowe, zasoby materialne i niematerialne . Może prowadzić działalność handlową, usługową lub produkcyjną. Przedsiębiorstwo posiada zdolność do czynności prawnych, a jego ustrój i forma jest określona w danym systemie prawnym. Celem przedsiębiorstwa jest działalność przynosząca zyski ze sprzedaży produktów i usług.

Klasyfikacja przedsiębiorstw

Klasyfikacja przedsiębiorstw ze względu na:

Prawo gospodarcze:

  • w ujęciu podmiotowym - przedsiębiorstwo jest podmiotem praw i obowiązków , które wynikają z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na własne ryzyko, rachunek i odpowiedzialność, działalność jest prowadzana w sposób trwały;
  • w ujęciu przedmiotowym - przedsiębiorstwo to działalność gospodarcza , w skład której wchodzą składniki majątkowe o charakterze materialnym i niematerialnym, pozwalające na prowadzenie działalności wytwórczej, handlowej czy usługowej;
  • w ujęciu funkcjonalnym - przedsiębiorstwo stale prowadzi działalność w celach zarobkowych;

Rodzaj działalności:

  • produkcyjne - wytwarzające dobra materialne (produkty i wyroby), również przedsiębiorstwa przemysłowe (przemysłu przetwórczego i wydobywczego), jak i rolne oraz budowlane;
  • handlowe - przedsiębiorstwa oferujące handel detaliczny jak i hurtowy;
  • usługowe - przedsiębiorstwa świadczące usługi, w tym spedycyjno-transportowe, finansowe, usług gastronomicznych, oświatowych, turystycznych, zdrowotnych, komunalnych, turystycznych, kulturalnych i wiele innych;



Wielkość przedsiębiorstwa:

  • średnie przedsiębiorstwo - zatrudnia mniej niż 250 pracowników, a jego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro lub jego całkowity roczny bilans nie przekracza 43 milionów euro;
  • małe przedsiębiorstwo - jest to przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 50 osób, a jego roczny obrót nie przekracza 10 milionów euro lub jego całkowity roczny bilans nie przekracza 10 milionów euro;
  • mikro przedsiębiorstwo – zatrudnia mniej niż 10 pracowników, a jego roczny obrót nie przekracza 2 milionów euro lub jego całkowity roczny bilans nie przekracza 2 milionów euro;
  • duże przedsiębiorstwo - jest to przedsiębiorstwo, które nie należy do przedsiębiorstw wyżej wymienianych;

Własność przedsiębiorstwa:

  • publiczne - przedsiębiorstwa należące do Skarbu Państwa, do jednostek samorządu terytorialnego oraz własności mieszane;
  • prywatne - przedsiębiorstwa osób fizycznych, spółdzielnie oraz spółki cywilne.

Cechy przedsiębiorstwa

  • Wyodrębnienie ekonomiczne oznacza, że przedsiębiorstwo dysponuje własnym majątkiem, którym zarządza w celu osiągnięcia zysku, prowadzi działalność na zasadzie samofinansowania oraz ponosi odpowiedzialność za efekty swojej pracy.
  • Wyodrębnienie prawne oznacza, że przedsiębiorstwo to osoba prawna, która posiada zdolność do czynności prawnych, może zaciągać zobowiązania i nabywać prawa, np. zawierać umowy, również posiada swobodę wyboru formy prawnej swojej działalności.
  • Wyodrębnienie techniczno-organizacyjne oznacza, że przedsiębiorstwo ma własną strukturę organizacyjną, która jest odpowiednia do prowadzonej przez niego działalności oraz warunków jego funkcjonowania.

Funkcje przedsiębiorstwa

Współcześnie proponuje się następujące funkcje przedsiębiorstwa:

  • produkcyjna- procesy produkcyjne oraz usługowe;
  • marketingowa - sprzedaż, logistyka i zaopatrzenie;
  • ekonomiczna – planowanie techniczno-ekonomiczne, koszty, finanse, ceny, rozliczenia, analizy ekonomiczne, księgowość, sprawozdawczość, bilanse, rozliczenia;
  • personalna - sprawy kadrowe, szkolenie, sprawy socjalno-bytowe, płace, higiena pracy i bezpieczeństwo;
  • rozwoju – modernizacje, inwestycje, badania i kształcenie kadr.

Przedsiębiorstwo w prawie polskim

Zgodnie z art. 55 Kodeksu cywilnego "przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  5. koncesje, licencje i zezwolenia;
  6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  8. tajemnice przedsiębiorstwa;
  9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej."

Bibliografia


Autor: Aleksandra Flig