Projekt

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Projekt
Pojęcie główne
Pojęcia związane
Metody i techniki


Projekt jest złożonym działaniem o charakterze jednorazowym, które jest podejmowane dla osiągnięcia z góry określonych celów. Złożoność wynika z szeregu działań, jakie należy wykonać w określonej kolejności, aby można było osiągnąć cele. Jednorazowość projektu jest jednym z jego kluczowych atrybutów, nie możemy bowiem nazwać projektem działania powtarzalnego. W przypadku działań powtarzalnych mówimy raczej o operacjach lub procesach.

Atrybuty projektu

Do podstawowych atrybutów projektu należy zaliczyć:

  • zdefiniowanie w czasie,
  • niepowtarzalność (jednorazowość),
  • złożoność,
  • celowość.

Każdy projekt musi mieć szczegółowo określone terminy. Muszą one dotyczyć nie tylko projektu jako całości, ale każdego zadania w nim wykonywanego. Służy temu plan projektu.

Projektem nie można nazwać pojedynczego zadania lub też zestawu niepowiązanych zadań. Wszystkie zadania wykonywane w projekcie muszą przyczyniać się do realizacji celów. Nie wolno w projekcie realizować zadań nie przyczyniających się do osiągnięcia celów, ponieważ zmniejsza to efektywność projektu.

Na osiągnięcie celów projektu ma wpływ wiele czynników, przy czym jako krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami należy rozumieć "zasadnicze cechy projektu bądź zdarzenia, które mogą wystąpić i wpłynąć na osiągnięcie zamierzonych celów projektu" (Spałek, 2004, s. 12)

Projekty często występują pod różnymi nazwami, np.: przedsięwzięcie, zmiana, inwestycja, restrukturyzacja, reorganizacja, wdrożenie, uzdrowienie sytuacji, wprowadzenie produktu na rynek. Początkowo pojęcie projekt nie przyjęło się w polskich firmach, jednak w ostatnich latach można zauważyć coraz częstsze jego używanie.

Człowiek realizował projekty od dawna. Pierwsze projekty, których dokumenty się zachowały, to chiński mur oraz egipskie piramidy. Jednak współczesne zarządzanie projektami zaczęło się od projektu Manhattan, którego celem było opracowanie bomby atomowej.

Projekty, które są nadrzędnymi wobec innych (np. w układzie projekt główny - projekty szczegółowe) nazywamy programami.

Podział projektów

Istnieje wiele podziałów projektów, względem różnych kryteriów. Przytoczymy tu dwa: według charakteru oraz obszaru.

Względem charakteru możemy podzielić projekty na:

  • identyfikacyjne,
  • diagnostyczne,
  • prognostyczne.

Pierwszy tym służy prezentacji stanu faktycznego obiektu, którym się interesujemy. Drugi stanowią różnego rodzaju ekspertyzy oraz analizy, których celem jest wyjaśnienie i ocena badanych zjawisk. Prognostyczne są przewidywaniami przyszłych zdarzeń i próbami zaproponowania rozwiązań, które pozwolą właściwie zareagować na zdarzenia w przyszłości. Potocznie używamy słowa projekt dla określenia tylko tej ostatniej grupy.

D. Lock podzielił projekty na:

  • gospodarcze,
  • badawcze,
  • techniczne,
  • produkcyjne.

Gospodarcze są związane ze strategią rozwojową organizacji i mogą stanowić dobry punkt wyjścia do opracowywania projektów technicznych lub produkcyjnych. Niekiedy możemy je nazwać programami. Projekty badawcze są zwykle pracami naukowymi, doświadczalnymi, które mają dostarczyć propozycji nowatorskich rozwiązań w dziedzinie, której dotyczą. Projekty techniczne zawierają rozwiązania konstrukcyjne i technologiczne. Ostatnia grupa - projekty produkcyjne - to konkretne propozycje rozwiązań techniczno-organizacyjnych, przygotowane na poziomie szczegółowości umożliwiającym niezwłoczne wdrożenie.

Wartość projektu

Ponieważ wartością możemy nazwać wszelkie zalety, które cechują dany przedmiot to jako wartość projektu można uznać pozytywne aspekty projektu czyli wszystko to co jest zaletą przynoszącą nam korzyść. Wartością projektu nie są jednak tylko i wyłącznie cechy produktu, który otrzymamy po zakończeniu realizacji projektu, ale są to również takie elementy jak wiedza, którą nabyliśmy podczas prac projektowych i dzięki nim, procedury wewnętrzne, które dzięki prowadzeniu projektu zostały udoskonalone oraz wszelkie relacje, które udało nam się nawiązać z wykonawcami projektu. Wartość projektu to korzyści, które są ściśle związane z procesem jego realizacji jak również jego znaczeniem oraz celem, który chcemy osiągnąć poprzez realizację tego projektu. Bardzo istotne są również takie elementy jak fakt czy projekt jest opłacalny i ważny z punktu widzenia ekonomicznego i pozaekonomicznego. Wartość danego projektu wynika z wizji osiągnięcia korzyści ponieważ właśnie to stanowi źródło atrakcyjności danego projektu.

W celu dokonania analizy wartości projektu powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na takie aspekty jak:

  • wartość użytkowa – czyli zdolność zaspokajania potrzeb ludzkich,
  • wartość wymienna – w wypadku jeśli projekt ten jest wymienialny na inne dobra,
  • wartość projektu dla inwestora lub klienta,
  • wartość likwidacji projektu – w wypadku kiedy chcemy zrezygnować z kontynuacji projektu,
  • wartość szacunkowa – w sytuacji kiedy nie posiadamy informacji potrzebnych do dokładnej wyceny.

W badaniu wartości projektu należy wziąć pod uwagę „cykl życia projektu”, a więc cykl, który pokazuje etapy od początku czyli od powstania projektu do jego zakończenia. Modeli obrazujących cykl życia projektu jest wiele. Jednym z takich modeli, jest model według, którego cykl życia projektu powinniśmy podzielić na cztery fazy. Pierwszą z nich jest projektowanie. W tej fazie dopiero uświadamiamy sobie, że potrzebujemy stworzyć całkowicie nowy produkt. Drugą fazą jest planowanie, a więc nasze działania (wykonanie planu działań i organizowania wykonawstwa tego projektu) prowadzące do poukładania całej wizji przedsięwzięcia w logiczną i spójną całość tak, aby umożliwić sprawne kontynuowanie kolejnej czyli trzeciej fazy cyklu – realizacji. Realizacja to oczywiście sukcesywne wykonywanie krok po kroku zaplanowanych wcześniej zadań, ale też przede wszystkim koordynacja i nadzorowanie prac. Ostatnią fazą jest zakończenie – tutaj stoi przed nami zadanie porównania wyniku końcowego z naszym ustalonym na początku produktem przez zleceniodawcę.


Bibliografia

Autor: Sławomir Wawak, Agnieszka Wtorek