Projekt

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Projekt jest złożonym działaniem o charakterze jednorazowym, które jest podejmowane dla osiągnięcia z góry określonych celów. Złożoność wynika z szeregu działań, jakie należy wykonać w określonej kolejności, aby można było osiągnąć cele. Jednorazowość projektu jest jednym z jego kluczowych atrybutów, nie możemy bowiem nazwać projektem działania powtarzalnego. W przypadku działań powtarzalnych mówimy raczej o operacjach lub procesach.

Atrybuty projektu

Do podstawowych atrybutów projektu należy zaliczyć:

  • zdefiniowanie w czasie,
  • niepowtarzalność (jednorazowość),
  • złożoność,
  • celowość.

Każdy projekt musi mieć szczegółowo określone terminy. Muszą one dotyczyć nie tylko projektu jako całości, ale każdego zadania w nim wykonywanego. Służy temu plan projektu.

Projektem nie można nazwać pojedynczego zadania lub też zestawu niepowiązanych zadań. Wszystkie zadania wykonywane w projekcie muszą przyczyniać się do realizacji celów. Nie wolno w projekcie realizować zadań nie przyczyniających się do osiągnięcia celów, ponieważ zmniejsza to efektywność projektu.

Na osiągnięcie celów projektu ma wpływ wiele czynników, przy czym jako krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami należy rozumieć "zasadnicze cechy projektu bądź zdarzenia, które mogą wystąpić i wpłynąć na osiągnięcie zamierzonych celów projektu" (Spałek, 2004, s. 12)

Projekty często występują pod różnymi nazwami, np.: przedsięwzięcie, zmiana, inwestycja, restrukturyzacja, reorganizacja, wdrożenie, uzdrowienie sytuacji, wprowadzenie produktu na rynek. Początkowo pojęcie projekt nie przyjęło się w polskich firmach, jednak w ostatnich latach można zauważyć coraz częstsze jego używanie.

Człowiek realizował projekty od dawna. Pierwsze projekty, których dokumenty się zachowały, to chiński mur oraz egipskie piramidy. Jednak współczesne zarządzanie projektami zaczęło się od projektu Manhattan, którego celem było opracowanie bomby atomowej.

Projekty, które są nadrzędnymi wobec innych (np. w układzie projekt główny - projekty szczegółowe) nazywamy programami.

Podział projektów

Istnieje wiele podziałów projektów, względem różnych kryteriów. Przytoczymy tu dwa: według charakteru oraz obszaru.

Względem charakteru możemy podzielić projekty na:

  • identyfikacyjne,
  • diagnostyczne,
  • prognostyczne.

Pierwszy tym służy prezentacji stanu faktycznego obiektu, którym się interesujemy. Drugi stanowią różnego rodzaju ekspertyzy oraz analizy, których celem jest wyjaśnienie i ocena badanych zjawisk. Prognostyczne są przewidywaniami przyszłych zdarzeń i próbami zaproponowania rozwiązań, które pozwolą właściwie zareagować na zdarzenia w przyszłości. Potocznie używamy słowa projekt dla określenia tylko tej ostatniej grupy.

D. Lock podzielił projekty na:

  • gospodarcze,
  • badawcze,
  • techniczne,
  • produkcyjne.

Gospodarcze są związane ze strategią rozwojową organizacji i mogą stanowić dobry punkt wyjścia do opracowywania projektów technicznych lub produkcyjnych. Niekiedy możemy je nazwać programami. Projekty badawcze są zwykle pracami naukowymi, doświadczalnymi, które mają dostarczyć propozycji nowatorskich rozwiązań w dziedzinie, której dotyczą. Projekty techniczne zawierają rozwiązania konstrukcyjne i technologiczne. Ostatnia grupa - projekty produkcyjne - to konkretne propozycje rozwiązań techniczno-organizacyjnych, przygotowane na poziomie szczegółowości umożliwiającym niezwłoczne wdrożenie.

Bibliografia

  • Project Management Body of Knowledge, PMI, Newtown Square 2000
  • Stabryła A., Zarządzanie rozwojem firmy, AE Kraków, 1995
  • Spałek S., Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2004.

Autor: Sławomir Wawak