Umowa rachunku bankowego

Z Encyklopedia Zarządzania
Umowa rachunku bankowego
Polecane artykuły


Umowa rachunku bankowego należy do umów nazwanych, regulowana jest przepisami kodeksu cywilnego. W ujęciu kodeksu cywilnego przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych. Ponadto, zależnie o treści umowy, bank może być zobowiązany do dokonywania rozliczeń pieniężnych na zlecenie posiadacza rachunku (np. polecenia przelewu). (Kodeks cywilny 1964, art. 725)

Umowa zostaje zawarta w drodze złożenia bankowi wniosku o otwarcie rachunku i wyrażenia na to aprobaty przez bank. Umowa rachunku bankowego jest więc czynnością prawną konsensualną.

W myśl art. 726 kodeks cywilny postanawia, iż wolne czasowo środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, bank może obracać na potrzeby gospodarki narodowej, z tym że na każde żądanie posiadacza rachunku zobowiązany jest do ich zwrotu w całości lub części. Umowa rachunku bankowego ma charakter odpłatny (który jest zazwyczaj regułą) lub nieodpłatny. Odpłatność ze strony banku jest oprocentowaniem środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku w wysokości określonej umową. Z kolei klient ponosi koszty manipulacyjne polegające na zapłacie bankowi prowizji za czynności bankowe np. za otwarcie rachunku, za dokonywanie rozliczeń. (Kodeks cywilny 1964, art. 726)

Prawa i obowiązki stron

Banku

  • prowadzenie rachunku poprzez dokonywanie odpowiednich wpisów ukazujących wszelkie zmiany środków pieniężnych na rachunku bankowym
  • bank ponosi odpowiedzialność za szkody spowodowane wpisem nieprawidłowym
  • bank zobowiązany jest przesyłać klientowi wyciąg z rachunku z ustaleniem salda przy każdej zmianie stanu rachunku (art. 728 KC)
  • przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych na zlecenie posiadacza rachunku
  • bank ma obowiązek dochowania tajemnicy obrotów i stanów na rachunkach bankowych
  • bank ma prawo pobierania prowizji za czynności bankowe jeśli przewiduje to umowa
  • obowiązkiem banku jest oprocentowanie środków pieniężnych na rachunku bankowym (dopisywanie odsetek)

Posiadacza rachunku

  • zawiadamianie banku o zmianie miejsca zamieszkania (art. 729 KC)
  • zgłaszanie bankowi niezgodności salda w ciągu 14 dni od otrzymania wyciągu z rachunku
  • swobodne co do zasady dysponowanie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku
  • pobieranie odsetek (do obliczania należnych odsetek od środków pieniężnych przyjmuje się, że rok liczy 365 dni, chyba że umowa stanowi inaczej)

Ustanie stosunku prawnego

  • rozwiązanie za zgodą stron
  • upływ określonego w umowie terminu
  • w wyniku wypowiedzenia przy umowie zawartej na czas nie oznaczony w każdym czasie przez którąkolwiek ze stron (bank może dokonać wypowiedzenia tylko z ważnych przyczyn)

Rodzaje rachunków bankowych

Banki mogą prowadzić następujące rodzaje rachunków:

  • rachunki rozliczeniowe (w tym bieżące i pomocnicze)
  • rachunki lokat terminowych
  • rachunki oszczędnościowe, oszczędnościowo-rozliczeniowe (w tym rachunki rodzinne), rachunki terminowych lokat oszczędnościowych\
  • rachunki powiernicze (Prawo bankowe 1997, art 49)

Umowa rachunku bankowego

Umowa rachunku bankowego zawierana jest na piśmie. Umowa ta powinna określać w szczególności:

  • strony umowy
  • rodzaj otwieranego rachunku
  • walutę rachunku
  • czas trwania umowy
  • jeśli strony zastrzegają oprocentowanie środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku - wysokość tego oprocentowania oraz przesłanki dopuszczalności jego zmiany przez bank, a także terminy wypłat, postawienia do dyspozycji lub kapitalizacji należnych odsetek
  • wysokość prowizji oraz opłat za czynności związane z wykonywaniem umowy oraz przesłanki i tryb ich zmian przez bank
  • formy oraz zakres rozliczeń pieniężnych dokonywanych na polecenie posiadacza rachunku oraz terminy ich realizacji
  • przesłanki i tryb dokonywania zmian umowy
  • przesłanki i tryb rozwiązywania umowy rachunku bankowego
  • zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzenie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku (Prawo bankowe 1997, art. 52)

Bibliografia

Autor: Kamil Kruk, Aleksandra Tuleja