Kredyt

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kredyt
Pojęcie główne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Kredyt jest stosunkiem ekonomicznym między kredytodawcą a kredytobiorcą. Operacja udzielenia kredytu polega na postawieniu przez kredytodawcę do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych na określony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu (Jaworski; Zawadzka, 2002, s. 271). Kredytodawcą z reguły jest bank.

Pochodzenie nazwy

Termin kredyt wywodzi się od łacińskiego słowa credere oznaczającego ufać, wierzyć. Kredyt oznacza zatem udostępnienie w użytkowanie składników majątku na podstawie zaufania.

Znaczenie kredytu

Udzielanie kredytów jest jedną z podstawowych form działalności bankowej. Należności banków z tytułu udzielonych kredytów konsumpcyjnych i gospodarczych to grupa aktywów o dominującym udziale w sumie bilansowej banków komercyjnych, generująca najwyższe dochody i związana z najwyższym ryzykiem (Jaworski; Zawadzka, 2002, s. 728). Bank jest stroną dominującą w stosunku kredytowym wobec kredytobiorcy: określa warunki kredytu oraz jest uprawniony do kontroli jego wykorzystania. Kredyt odgrywa ogromną rolę zarówno jako instrument finansowania bieżącej działalności przedsiębiorstwa jak i sposób pozyskania środków na inwestycje. Stał się istotnym elementem życia gospodarczego i niejednokrotnie jest niezbędny do prowadzenia i rozwoju przedsiębiorstwa (Begg, Fisher, Dornbush 2007, s. 241).



Umowa kredytu

Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie, a przy tym precyzyjnie określać w szczególności:

  • strony umowy
  • kwotę kredytu oraz jego walutę
  • cel, na który kredyt został udzielony
  • zasady i termin spłaty kredytu
  • wysokość oprocentowania kredytu, jak również warunki jego zmiany
  • sposób zabezpieczenia spłaty kredytu
  • zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu
  • terminy i sposób przekazania kredytobiorcy środków pieniężnych
  • wysokość prowizji (jeżeli umowa ją przewiduje)
  • warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy
  • w przypadku kredytów walutowych również zasady określania kursu waluty obcej

Rodzaje kredytów

Podziału kredytów można dokonać ze względu na:

  • okres kredytowania,
  • przedmiot kredytu (cel),
  • forma kredytu,
  • sposób zabezpieczenia spłaty kredytu,
  • waluta kredytu,
  • zasada oprocentowania.

Funkcje kredytu

Kredyt pełni trzy następujące funkcje:

  1. emisyjną (polegającą na wprowadzeniu pieniądza do obiegu),
  2. stymulacyjną (wykorzystanie instrumentów polityki kredytowej na kierunki rozwoju gospodarczego),
  3. dochodową (kredyt zastosowany w produkcji uruchamia mechanizm przyrostu dochodów dzięki rozwinięciu działalności wytwórczej).

Udzielenie kredytu

Bank decyduje o udzieleniu kredytu kredytobiorcy. Na decyzję wpływa przede wszystkim posiadanie zdolności kredytowej. Ponadto również:

  • wiek kredytobiorcy
  • posiadany majątek
  • forma zatrudnienia
  • liczba osób na utrzymaniu
  • miejsce zamieszkania

Jeśli kredytobiorca utraci zdolność kredytową bank może:

  • obniżyć kwotę przyznanego kredytu
  • wypowiedzieć umowę (M. Zaleska 2016)

Kredyt w walucie obcej

W umowie kredytowej powinno się zawrzeć zasady określania kursu waluty obcej. Spłaty tego rodzaju kredytu można bezpośrednio w walucie obcej. To prawo nie może się to wiązać z obowiązkiem poniesienia przez kredytobiorcę żadnych dodatkowych kosztów, bank nie może np. wymagać nabywania u niego waluty przeznaczonej na spłatę kredytu. (M. Zaleska 2016)

Kredyt a pożyczka

Kredyt[1] Pożyczka[2]
forma zawarcia umowy musi być sporządzona na piśmie dowolna forma (gdy przedmiotem umowy jest kwota powyżej 1000 zł powinna być zawarta w formie pisemnej)
koszt zazwyczaj odpłatny (prowizja, odsetki) może być nieodpłatna
cel określony w umowie dowolny
przedmiot umowy środki pieniężne środki pieniężne jak i przedmioty (oznaczone co do gatunku)
strona udzielająca bank każdy, kto posiada środki finansowe
termin zwrotu określony w umowie sześć tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. 1997 Nr 140 poz. 939
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93)

Bibliografia

Autor: Anna Krawiec, Paulina Szewczyk