Pożyczka

Pożyczka
Polecane artykuły


Pożyczka jest umową konsensualną polegającą na zgodnym oświadczeniu woli stron, w tym dającego i biorącego pożyczkę. Umowa pożyczki jest umową nazwaną, której podstawową funkcją jest "uregulowanie zasad udzielania kredytu w stosunkach obrotu gospodarczego, tj zasad korzystania z cudzego kapitału"."Dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na biorącego, własność określonej ilości pieniędzy albo innych rzeczy oznaczonych co do gatunku, zaś biorący zobowiązuje się zwrócić takie rzeczy jakie otrzyma".

Forma umowy pożyczki

Umowa pożyczki może być zawarta w dowolnej formie (ustnej, pisemnej, w formie aktu notarialnego). Zgodnie z art 720 par. 2 "umowa pożyczki, której wartości przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem". Pisemna forma pożyczki wymagana jest bez względu na wysokość, przy udzielaniu kredytów i pożyczek studenckich oraz udzielaniu pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich. Umowa pożyczki jest umową dwustronnie zobowiązującą, ze względu na fakt, iż obie strony zaciągają zobowiązanie. Umowa pożyczki może mieć charakter:

  • nieodpłatny - "zbliżając się swym charakterem do użyczenia",
  • odpłatny - gdy dający zastrzegł wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w postaci odsetek lub udział w zysku osiąganym przez biorącego w związku z używaniem przedmiotu pożyczki.

Przedmiot umowy pożyczki

Przedmiotem pożyczki może być suma pieniężna wyrażona w walucie polskiej lub obcej, pozostającej w obiegu. Przedmiotem pożyczki może być także pieniądz bezgotówkowy, czyli jednostki pieniężne.

Przeniesienie własności przedmiotu pożyczki

Zawarcie umowy pożyczki wiąże się z przeniesieniem przez pożyczkodawcę przedmiotu umowy pożyczki na własność pożyczkobiorcy. Przeniesienie przedmiotu pożyczki może nastąpić w każdy prawem przewidziany sposób. W przypadku pieniądza może być to przelew bankowy, czy otwarcie kredytu na rachunku bankowym. Wręczenie czeku, weksla lub innego papieru wartościowego, nie oznacza wydania przedmiotu pożyczki, gdyż następuje to z chwilą uzyskania gotówki.

Termin zwrotu pożyczki

Jak wskazuje art. 723 KC, "jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę". W umowie strony mogą dowolnie oznaczyć termin zwrotu pożyczki i w takim wypadku, z chwilą upływu tego terminu, dłużnik zobowiązany jest natychmiast spełnić świadczenie. Dopuszczalne jest uzgodnienie zwrotu przedmiotu pożyczki w ratach, wówczas jeżeli nie postanowiono inaczej zwrot staje się wymagalny z upływem terminów ustalonych dla poszczególnych rat.

Odsetki

"W przypadku pożyczek spłacanych w ratach przyjmuje się lub nie okres karencji, uwzględnia on czas, w którym dłużnik ponosi obciążenie jedynie z tytułu odsetek od odstąpionego mu kapitału”. W okresie tym nie spłaca się raty kapitałowej. Ta metoda powoduje że w okresie pokarencyjnym raty pożyczki będą równe. "Innym sposobem spłaty może być przyjęcie równych rat spłaty, obejmujących ratę kapitałową i odsetki” (Analiza i planowanie finansowe Duda-Piechaczek Edyta, 2007 r., s. 84)

Termin przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki

Termin przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki wynosi dziesięć lat, zaś w przypadku gdy jest to związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, termin ten wynosi trzy lata.

Elementy umowy pożyczki

Umowa zawarcia pożyczki może być w formie ustnej, ale zgodnie z kodeksem cywilnym umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych powinna być zawarta na piśmie.

Do podstawowych elementów umowy pożyczki należą:

  • data (nie jest wymagana ale pozwoli ona uniknąć pewnych nieprzyjemność)
  • określenie stron umowy,
  • kwota i waluta pożyczki, przedmiot pożyczki i określenie rodzaju i stanu.

Umowa pożyczki może zawierać:

  • zasadę i termin spłaty lub zwrotu pożyczki,
  • wysokość oprocentowania,
  • sposób zabezpieczenia pożyczki,
  • warunki zmian w umowie pożyczki, rozwiązania umowy pożyczki.

Wady i zalety pożyczek

Główna zalety pożyczek:

  • jest ona łatwa i szybka do dostania,
  • może jej udzielić każda osoba fizyczna lub prawna,
  • nie ma jasno określonego celu,
  • może być pożyczka pieniężna lub rzeczowa,
  • może być nieodpłatna (bez oprocentowania),
  • uregulowana jest w prawie cywilnym.

Wady pożyczek:

  • pożyczkodawca nie może kontrolować sposobu wykorzystania pożyczki,
  • może być zawarta w formie ustnej co może później stanowić problem dla pożyczkodawcy ze zwrotem pożyczki jeśli nie podsiada dowodów udzielenia pożyczki,
  • przy umowie ustnej bez obecności świadków może dojść do różnicy w rozumieniu i ustaleniach umowy pożyczki.

Instytucje udzielające pożyczek

Pożyczka a Kredyt

Pożyczka Kredyt
Przedmiot pieniądze, rzeczy tylko pieniądze
Koszty odpłatna lub nieodpłatna odpłatna
Umowa do 500 zł nie jest wymagane podpisanie umowy zawsze wymagana

jest pisemna umowa

Cel udzielana bez określonego celu kredyt udzielany jest na

sfinansowanie konkretengo celu

Kto udziela bank, instytucje finansowe

krajowe i zagraniczne, kasy zapomogowe, towarzystwo ubezpieczeniowe, prywatni pożyczkobiorcy

bank

Przykład

Firma zaciąga pożyczkę w wysokości 10.000 zł na okres n= 5 lat, przy oprocentowaniu rocznym r=25%. Pożyczka spłacana jest pod koniec każdego roku w 5 stałych ratach kapitałowych. Odsetki są naliczane według malejącego salda zadłużenia na koniec każdego roku.

Harmonogram spłaty pożyczki przy stałych ratach kapitałowych:

Rok Zadłużenie początkowe Płatność okresowa Odsetki Rata kapitałowa Zadłużenie końcowe
1 10.000 4.500 2.500 2.000 8.000
2 8.000 4.000 2.000 2.000 6.000
3 6.000 3.500 1.500 2.000 4.000
4 4.000 3.000 1.000 2.000 2.000
5 2.000 2.500 500 2.000 0

Bibliografia

Autor: Dawid Jakub Kulas, Katarzyna Sołtys, Barbara Łabędź

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.