Udział

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Działalność gospodarcza może przyjmować różne formy: od firm jednoosobowych, przez spółki cywilne, jawne, partnerskie, na akcyjnych kończąc. Tworzenie i rozwój wszelkich przedsięwzięć w ramach owej działalności rozgrywa się w oparciu o ściśle określone udziały. Określają one, istotne z punktu widzenia działalności przedsiębiorstwa, sprawy takie jak: udział w zyskach (lub stratach), odpowiedzialność za zobowiązania, prawo głosu podczas zgromadzenia wspólników, prawo do reprezentowania spółki itd. Prawa i obowiązki z tytułu posiadania udziału w spółce zależą od jej rodzaju, a także od przyjętej charakterystyki

  • Działalność prowadzona jednoosobowo - jak sama nazwa wskazuje występuje tylko jeden udział, należący do właściciela. Wszelkie prawa i obowiązki z tego tytułu przysługują tylko jemu,
  • Spółki osobowe - występuje wielu wspólników, a co z tym idzie odpowiadają za zobowiązania spółki wspólnie (na zasadach określonych w statucie), uczestnicząc równocześnie w podziale zysków z działalności,
  • Spółki kapitałowe - kategoria wymaga wyszczególnienia obu spółek, zasadniczo różniących się w kwestii udziałów:
    • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - kapitał zakładowy dzielony jest na udziały o równej bądź nierównej wartości nominalnej z zastrzeżeniem sytuacji, w której umowa spółki stanowi o możliwości posiadania przez jednego wspólnika więcej niż jednego udziału. Wtedy wartość nominalna udziałów powinna być równa oraz niepodzielna. Minimalna wartość jednego udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością to 50 złotych. Udziały nie mogą być obejmowane po cenie niżej, niż ich wartość nominalna. Jeżeli objęte zostałyby po cenie wyższej, nadwyżka zasiliłaby kapitał zapasowy. Możliwe jest ustanowienie udziałów uprzywilejowanych, których posiadacz nabywa wraz z nimi szczególne prawa i obowiązki. Wszelkie adnotacje z tym związane powinny znaleźć się w umowie spółki,
    • Spółka akcyjna - kapitał zakładowy dzielony jest na akcje(specyficzna forma udziału) posiadające równą wartość nominalną, która wynosi minimum 1 grosz. Akcje notowane są na rynku kapitałowym, a nabyć można je za pośrednictwem wyspecjalizowanych jednostek inwestycyjnych. W spółce akcyjnej możliwe jest posiadanie udziału większościowego. Nie zawsze stanowi on jednak (jak się powszechnie uważa) 51% wszystkich akcji dostępnych w ramach danego przedsiębiorstwa. Może okazać się, że udziałem większościowym jest udział mniejszy niż wcześniej wspomniany. Sytuacja taka ma miejsce zawsze gdy istnieje więcej niż jeden akcjonariusz, oraz jednocześnie gdy akcjonariusze nie są zrzeszeni w żaden sposób ze sobą (akcje są w posiadaniu na przykład inwestora giełdowego niepowiązanego ze spółką). Sytuacje tego typu są niezwykle niebezpieczne z punktu widzenia sprawowania kontroli nad spółką. Sytuacje, w których pierwotni założyciele przestali być właścicielami własnej spółki miały miejsce w bogatej historii rynków kapitałowych na świecie (przejęcie Gillette przez Procter & Gamble, Bodyshop przez L'Oreal czy polski przypadek przejęcia W. Kruk przez Vistula & Wólczanka SA).

Bibliografia

  • Kodeks Spółek Handlowych. Ustawa z dnia 15 września 2000 roku.
  • Kulpa N. Fucje i przejęcia. red. naukowa Frąckowiak W. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Warszawa 2009 s. 69

Autor: Mirosław Machowski

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.