Klasyfikacja celów i funkcji

Z Encyklopedia Zarządzania
(Przekierowano z Cel)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Istnienie tego portalu jest możliwe dzięki wyświetlaniu reklam.
Nie musisz klikać. Po prostu wyświetlaj.
Stosujemy wyłącznie nieagresywne reklamy Google.

Cel jest to formalnie ustalone i przewidywane do osiągnięcia w przyszłości zamierzenie, wynikające z potrzeb społeczno - gospodarczych środowiska, w jakim dany system działa (A. Stabryła, J. Trzecieniecki 1982, s. 316).

Podstawą czynnością w klasyfikacji jest wyróżnienie celu ogólnego i celów cząstkowych (szczegółowych). Muszą być one spójne, aby elementy systemu współdziałały ze sobą. Istotna jest również ocena ich realizacji ze względu na kryteria: ekonomiczne, techniczne, psychologiczne.

Podział

Ze względu na ważność celów wyróżniamy:

  • cele nadrzędne i podrzędne
  • cele główne i uboczne

Ze względu na poziomie i pionowe rozczłonkowanie systemu wyróżniamy:

  • współrzędne - odpowiadają członom tego samego szczebla
  • cel ogólny i cele ogólne, pojedynczo określone w poszczególnych horyzontach planowania i dotyczące całego systemu
  • cele cząstkowe, związane z różnymi członami różnych szczebli i zawierające się poprzez szczeble pośrednie w celu ogólnym

Funkcje

Funkcja - wynika z celu (potrzeby), jakiemu ma służyć dany obiekt czy system. Funkcja:

  • w znaczeniu substancjonalnym określa własności obiektu
  • w znaczeniu czynnościowym stanowi działanie
  • w znaczeniu stosunku, uporządkowania i położenia składników złożonego układu działania, funkcja jest własnością strukturalną

Rozróżniamy dwie formuły określające cele i funkcje:

  • formuła przedmiotowa odnosi się do:
    • celów układów działania
    • celu ogólnego całego systemu
    • funkcji jako własności układu działania, całego systemu, obiektu i przedmiotu tworzenia - (sens substancjonalny)
  • formuła proceduralna odnosi się do:
    • funkcji jako działań układu działania i całego systemu - (sens czynnościowy i strukturalny)

Tabela przedstawia najistotniejsze punkty podczas wdrażania celów i funkcji w obu formułach

Podmiot określany Cel funkcja
Formuła przedmiotowa Osiągnięcie stanu rzeczy oraz zachowanie sytuacyjnych wymogów przewidywanego przedsięwzięcia Rzeczy mają spełniać funkcje albo posiadać własności. Charakter dynamiczny lub statyczny
Formuła proceduralna Funkcje stanowią działania, które składają się na zastosowanie środków, jakie pośredniczą i są podporządkowane względem z góry założonym celu

Na końcu przeprowadzana jest ocena prawidłowości klasyfikacji w przekrojach:

  • zupełności - wskazanie brakujących celów i funkcji
  • rozłączności - zjawisko dublowania się celów i funkcji
  • komplementarności - logiczna spójność i dopełnianie się celów

Bibliografia

  • Bielski M., Podstawy teorii organizacji i zarządzania, C.H Beck, Warszawa 2002, s. 49-51
  • Bieńkowski S., Zagadnienia Gospodarki przedsiębiorstw, Wydawnictwo Akademii Handlowej w Krakowie, Kraków 1946, s. 182-185
  • Stabryła A., Trzecieniecki J., Organizacja i zarządzanie, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1982, s. 316 - 324
  • Stabryła A., Trzecieniecki J., Organizacja i Zarządzanie Zarys problematyki, PWN, Warszawa 1986, s. 302-303

Autor: Barbara Drózd

Istnienie tego portalu jest możliwe dzięki wyświetlaniu reklam.
Nie musisz klikać. Po prostu wyświetlaj.
Stosujemy wyłącznie nieagresywne reklamy Google.