Gospodarka narodowa

Gospodarka narodowa
Polecane artykuły

Gospodarka Narodowa - wraz z Instytucją Państwa składa się na Państwo w rozumieniu jednego z tradycyjnych podmiotów gospodarki światowej. Jest to wyodrębniony granicami polityczno-ekonomicznymi organizm gospodarczy, w ramach którego działają podmioty gospodarcze niższego szczebla podlegające władzy państwa, rozumianego jako centralny ośrodek regulacyjny. Stanowi strukturę, w której to sumuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstw krajowych. Obejmuje łącznie wszystkie gospodarstwa indywidualne i zespołowe w sferze produkcji, usług, podziału, obrotu oraz konsumpcji na terenie państwa. Instytucja państwa natomiast spełnia określone funkcje organizacyjno-regulacyjne.

Gospodarka narodowa jest działalności gospodarczą prowadzona na terytorium danego państw. Używa się też terminu: gospodarka krajowa, gospodarstwo krajowe. Czasem także określa się gospodarkę mianem wielkiego systemu społecznego. Podkreśla się przez to, że gospodarka narodowa jest pewną całością, na która składają się sprzężone ze sobą elementy, które służą wspólnemu celowi. Tym celem jest zaspokojenie potrzeb ludzi żyjących w społeczeństwie poprzez produkcję dóbr i usług oraz ich podział między członków społeczeństwa.

Organizacja gospodarki narodowej

Gospodarka narodowa jako złożony podmiot państwa został podzielony na sektory, działy, gałęzie i branże.

Wyróżniamy 3 podstawowe sektory:

  • Przemysłowy - w skład którego zaliczamy górnictwo, przemysł wydobywczy i przetwórczy oraz budownictwo
  • Rolniczy - obejmujący rolnictwo, rybołówstwo i leśnictwo
  • Usługowy - obejmujący handel szeroko rozumianymi usługami (np. finansowymi, transportowymi, ubezpieczeniowymi, zdrowotnymi, marketingowymi czy turystycznymi).

W ramach tych podstawowych sektorów wyróżniamy działy które ponownie dzielą się na gałęzie i dalej na branże. Liczba tych specjalistycznych podmiotów sukcesywnie się zwiększa i jest to związane z coraz dalej idącą specjalizacją poszczególnych gałęzi gospodarki.

Gospodarki narodowe są traktowane jako podstawowe podmioty gospodarki światowej. Poszczególne gospodarki narodowe mogą także wchodzić w skład międzynarodowych wspólnot tworzących przez państwa zainteresowane bliższą wzajemną współpracę.

Na przestrzeni ostatnich lat poszczególne gospodarki narodowe stają się coraz bardziej podobne do siebie w wyniku procesu globalizacji oraz integracji gospodarczej w ramach przynależności do różnych organizacji międzynarodowych (na przykład członkostwo w Unii Europejskiej).

Globalizacja

Proces coraz bliższego i realnego scalania gospodarek narodowych różnych państw świata, przewijający się w dynamicznym wzroście obrotów handlowych oraz międzynarodowych przepływów usługowych i kapitałowych. Jest to efektem rosnącej tendencji do traktowania, przez coraz większą liczbę przedsiębiorstw wchodzących w skład poszczególnych gospodarek narodowych, całego świata jako rynku zbytu. Globalizacja gospodarek jest wynikiem działalności Światowej Organizacji Handlu(WTO) która wprowadziła ujednolicone standardy międzynarodowej wymiany handlowej.

Większa otwartość poszczególnych gospodarek narodowych na globalizację powadzić może do wyrównywania różnic rozwojowych poprzez handel zagraniczny, jednakże stanowi też zagrożenie spowodowane wrażliwością gospodarek narodowych na poszczególne kryzysy na rynkach światowych. Międzynarodowe stosunki gospodarcze poszczególnych gospodarek narodowych są rozwinięte w bardzo niejednorodny sposób co też w różnej mierze czyni je od siebie zależne w dziedzinach produkcji i konsumpcji oraz kredytu.

Ze względu na ożywione stosunki gospodarcze między państwami świata, ekonomiści już od dawna wyróżniają takie terminy jak gospodarka otwarta, czyli prowadząca handel zagraniczny, oraz gospodarka światowa, będąca systemem gospodarczym łączącym gospodarki narodowe całego świata poprzez wspólne stosunki handlowe.

Bibliografia

  • Budnikowski A. (2006), Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
  • Głąbiński S. (1927), Teoria Ekonomiki Narodowej, Ateneum, Lwów.
  • Kisiel-Łowczyc A.B.(1999), Współczesna gospodarka światowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, str. 16-17.
  • Okoń-Horodyńska E.(2000), Państwo narodowe, a proces globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice, str. 83-95.
  • Świerkocki J. (2011), Zarys Ekonomii Międzynarodowej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Autor: Joanna Sokołowska, Katarzyna Cudek