Gospodarstwo rolne

Gospodarstwo rolne
Polecane artykuły

Gospodarstwo rolne według Z. Kołoszko-Chomentowskiej i L.Sieczko to najstarsza i podstawowa jednostka wytwórcza występująca w rolnictwie. Z powodu różnych funkcji, jakie pełnią gospodarstwa rolne w gospodarce istnieje wiele definicji tego terminu.[1]

W. Ziętara w artykule "Miary wielkości gospodarstw i przedsiębiorstw rolniczych” przedstawił pojęcie gospodarstwa rolnego definiowanego przez T. Rychlika i M. Kosieradzkiego jako zespół ludzi, ziemi oraz pozostałych środków produkcji, które są niezbędne do procesu produkcyjnego, mający własne kierownictwo. Ten celowo zorganizowany zespół zajmuje się nie tylko produkcją roślinną, czy roślinną i zwierzęcą, ale także roślinną, zwierzęcą i przetwórstwem rolnym.[2] Z kolei R. Baum podaje, iż gospodarstwo rolne to zorganizowany zbiór elementów posiadający określone własności i relacje.[3]

Gospodarstwo rolne w źródłach prawa

Kodeks cywilny z 1964 roku definiuje gospodarstwo rolne jako "grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego".[4] Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 roku precyzuje definicję gospodarstwa rolnego z kodeksu cywilnego stosując kryterium obszarowe, t.j. "powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha".[5]

Podział gospodarstw występujących w polskim rolnictwie

B. Klepacki biorąc pod uwagę funkcje jakie gospodarstwo rolne pełni dla właścicieli, siłę z jaką jest ono powiązane z rynkiem oraz jego wielkość podzielił gospodarstwa rolne funkcjonujące w polskim rolnictwie na trzy grupy:

  • Gospodarstwa drobne – nie są one traktowane przez właścicieli jako "podmiot towarowej produkcji rolnej", lecz jako miejsca, w których żyją, bądź traktują je jako lokaty kapitału.
  • Gospodarstwa intensywne – to takie, które m.in. dzięki inwestycjom oraz bardzo dobrej integracji z rynkiem rozwijają swoją produkcję i zwiększają obszar działalności.
  • Gospodarstwa wielkoobszarowe – gospodarstwa te cechuje łatwa do zmechanizowania, uproszczona produkcja na dużą skalę.[6]

Rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce

Ze względu na coraz większe zainteresowanie ekologiczną żywnością przez ludność zamieszkującą w Polsce, szacuje się powolny, ale systematyczny wzrost liczby gospodarstw zajmujących się rolnictwem ekologicznym. Według T. Nowogródzkiej początki rolnictwa ekologicznego w Polsce przypadają na rok 1990, w którym to odnotowano 27 zarejestrowanych gospodarstw ekologicznych (tych posiadających certyfikat oraz tych w trakcie przestawiania).[7] Jak podaje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2004 roku było 3760 gospodarstw ekologicznych objętych kontrolą, o łącznej powierzchni 82 730 ha, a w 2015 roku liczba tych gospodarstw wzrosła do 22 991, gdzie łączna powierzchnia wynosiła 552 356,4 ha.[8]

Bibliografia

Akty prawne:

Przypisy

  1. Kołoszko-Chomentowska Z., Sieczko L. (2014). Gospodarstwo rolne jako podmiot w gospodarce narodowej, Ekonomia i Zarządzanie, nr 1, s. 97
  2. Ziętara W.(2009). Miary wielkości gospodarstw i przedsiębiorstw rolniczych, Roczniki nauk rolniczych, s. 268
  3. Baum R. (2007). Podejście systemowe w zarządzaniu jako instrument zrównoważonego rozwoju gospodarstw rolnych, Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2, s. 43
  4. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r.(tekst jednolity), Kodeks cywilny, Dz. U. z 2018 r., poz. 1025, Art. 553
  5. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. (tekst jednolity), Dz. U. z 2018 r., poz. 1405, art. 2, pkt 2
  6. Klepacki B.,(2005). Tendencje zmian w ekonomicznej i społecznej strukturze wsi. [w:] Polska wieś 2025. Wizja rozwoju, Wilkin J.(red.). IRWiR PAN, Warszawa, s. 85–89; podano za: Sadowski A., Poczta W., Szuba-Barańska E., Beba P.(2015). Modele gospodarstw rolnych w państwach Unii Europejskiej, Wieś i rolnictwo, nr 3, s. 44
  7. Nowogródzka T., Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, s. 56
  8. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podano za: Barłowska J., Wolanciuk A., Idec J. (2017). Rolnictwo ekologiczne w Polsce na tle Unii Europejskiej i świata, Przegląd hodowlany, nr 2, s. 1

Autor: Katarzyna Kulpaczyńska