Think-tank

Think-tank
Polecane artykuły


Think tank(ang. zbiornik myśli) to niezależna organizacja badawcza zajmująca się tematyką polityki społecznej, do której powstania i rozwoju przyczyniła się potrzeba informacji mogących znaleźć zastosowanie w politycznym procesie decyzyjnym.Podstawową funkcją think-tank jest zapewnienie zaplecza eksperckiego w projektowaniu zmian instytucjonalnych jak i zapobieganie konfliktom i promowanie trwałego bezpieczeństwa.Rolą think-tanków w sferze publicznej sprowadza się do w miarę aktywnego uczestniczenia w niej.Przyczyna tego stanu leży m.in. w uwarunkowaniu strukturalno-prawnych, które ograniczają efektywność oddziaływania organizacji eksperckich oraz konieczności zachowania wyważonej postawy między niezależnością a zależnością think-tanków od innych podmiotów społecznych, w tym partii politycznych.
Think-Tanki można podzielić na:

  • profesjonalne instytucje badawcze zorientowane na konstulting i podwykonawstwo analiz, np. zlecenia rządów (np. RAND Corporation),
  • fundacje zajmujące się orędownictwem na rzecz wybranej ideologii albo sprawy,
  • instytucje okołoakademickie" poświęcone prowadzeniu pracy naukowej i publicznej, oddzielonej od dydaktyki lub bezpośredniego zaangażowania politycznego (np. Brookings Institution)

Typologia think tank według kryterium niezależności:

Kategoria Definicja
Autonomiczne i niezależne Niezależne od wszelkich grup interesów lub darczyńców orazautonomiczne w swojej działalności od rządu
Prawie niezależne Autonomiczne w funkcjonowaniu od wpływów rządowych, lecz kontrolowane przez grupę interesów, fundatora lub agencję zlecającą badania poprzez środki finansowe, które stanowią istotne wpływy na działalność ośrodków analitycznych
Zrzeszone z Uniwersytetami Centrum badań naukowych na Uniwersytetach
Związane z partiami politycznymi Formalnie powiązane z partiami politycznymi.
Powiązane z rządami państw Włączone w struktury rządowe.
Prawie rządowe Finansowane poprzez rządowe granty i projekty badawcze, ale niebędące formalnie włączone w struktury rządowe.

Źródło: McGann J., Johnson E., Comparative Think tanks, Politics and Public Policy, Edward Elgar, Chelterham – Northampton 2005, s. 14.

Historia

Think-tanki rozwinęły się w Stanach Zjednoczonych dzięki specyficznemu systemu politycznego amerykańskiego oraz dostępem do licznych źródeł finansowych. Po II wojnie think tanks przeszły drogę od działań na rzecz bezpieczeństwa ku polityce społeczno-gospodarczej. Powyższy termin związany z armią amerykańską zaciemnia prawdziwy charakter tego typu placówek, ponieważ pierwsze organizacje powstały jeszcze przed II wojną światową, niektóre nawet sięgają XIX wieku i nie były to placówki amerykańskie, niemniej dopiero okres powojenny nadał znaczenie i ostateczny kształt think tanks. Samego pojęcia think tanks zaczęto używać w latach 50. ubiegłego stulecia na określenie działalności organizacji badawczych, jak np. Rand Corporation.

Think-Tank w Polsce

Początek think-tanków w Polsce miał w roku 1943, gdzie powstał Komitet Ziem Wschodnich. Jednak think-tanki w Polsce zaczęły gwałtownie się pojawiać na początku XXI wieku.Ich formą organizacyjno-prawną jest najczęściej stowarzyszenie lub fundacja.Polskie Think-Tanki zazwyczaj są finansowane przez darowizny, i 1% podatków- jeśli dany Think tank ma status organizacji pożytku publicznego.Przykłady znanych think-tanków w Polsce:

  • Instytut Analiz Rynkowych,
  • Poland, go global,
  • INPRIS,
  • Zielony Instytut.

Bibliografia

Autor: Michał Cacoń

.