Patriotyzm lokalny

Z Encyklopedia Zarządzania

Patriotyzm lokalny to przywiązanie do miejsca swojego zamieszkania (miasta, miasteczka, wsi czy dzielnicy), często nazywanego "małą ojczyzną".. W dzisiejszych czasach rzadziej kojarzony jest z zakładem pracy. Przejawia się on często dumą z zabytków oraz współczesnych osiągnięć. Patriotyzm lokalny może oznaczać także zaangażowanie w ulepszanie lub poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności oraz miejscowej infrastruktury (J. Chańko (2007), s. 4).

"Pojęcia "patriotyzm lokalny" używa się zarówno w stosunku do jednostek (poszczególnych, indywidualnych ludzi), jak też i w stosunku do zbiorowości społecznych, zwłaszcza do władz lokalnych, instytucji, środowisk twórczych, reprezentujących określoną zbiorowość jako całość. Oznacza więc zarówno postawy indywidualne, jak i zbiorowe (M. Malinowski (1988), s. 277)".

Patriotyzm lokalny a regionalizm

Regionalizm możemy zdefiniować jako stan świadomości jednostki wyróżniający się pozytywną i kreatywną postawą wobec regionu, okolicy lub najbliższego otoczenia, Kojarzony jest z aktywność naukowo-badawczą, artystyczną, społeczną, animatorską, edukacyjną itp. Patriotyzm lokalny podobnie do regionalizmu mogą być postrzegane jako oznaka miłości. W przypadku regionalizmu do regionu, a patriotyzmu do narodu i ojczyzny. Składowymi uczucia w obu przypadkach jest szacunek, troska, zainteresowanie, poświęcenie, lojalność oraz odpowiedzialność. W związku z zachodzącymi zbieżnościami między tymi dwoma pojęciami niektóre definicje trwale wiążą ze sobą te dwa pojęcia (D. Kasprzyk (2016), s. 261).

Konteksty postrzegania patriotyzmu lokalnego

Do zjawisk, które w istotny sposób mogą kształtować postrzeganie patriotyzmu lokalnego zaliczymy poniższe pojęcia.

  1. Demokratyzacja pamięci "Jednostki i grupy (m.in. regionalne) nie są już skazane na dyktat totalitarystycznych koncepcji, na mocy których dokonywano wyboru tego co ważne i istotne z zasobu doświadczeń historycznych. Lokalni liderzy, politycy, regionaliści, mają wolny wybór w wydobywaniu i eksponowaniu tego, co - ich zdaniem - powinno kształtować tożsamość społeczno-kulturową na danym terenie, stając się elementem dziedzictwa i pamięci zbiorowej (D. Kasprzyk (2016), s. 267)".
  2. Idea wielokulturowości "Patriotyzm lokalny uwzględniający idee wielokulturowości na plan pierwszy wysuwa hasło tolerancji, a zatem uwzględniania rozmaitych etnosów, które w perspektywie historyczno-kulturowej kształtowały oblicza regionów lub nadal są tam obecne. Regionalizm kojarzony z tak pojmowanym patriotyzmem lokalnym jest ideą całkowicie pokojową, nastawioną na dialog. Odstępstwa od niej mają swoje własne nazwy - separatyzm, szowinizm etniczny, irredentyzm... (D. Kasprzyk (2016), s. 268)"
  3. Idea społeczeństwa obywatelskiego "W wersji idealnej naród w ujęciu obywatelskim jest otwartą wspólnotą wolnych i równych obywateli. W ramach tej wspólnoty istnieje równowaga pomiędzy interesami lokalnymi a ogólnopaństwowymi, zaś w pielęgnowaniu dziedzictwa kulturowego lokalizm nie powinien być wartością alternatywną czy zamienną wobec rzeczywistości ogólnokrajowej, ogólnonarodowej (D. Kasprzyk (2016), s. 268)".
  4. Decentralizacja kultury "Obecnie poszukuje się symboli w bliższej regionalnej i lokalnej przestrzeni. Dotyczy to miejsc, wydarzeń, postaci (D. Kasprzyk (2016), s. 268)".

Cezary Trosiak w podsumowaniu do przeprowadzonych przez siebie badań na temat współczesnego patriotyzmu doszedł do kilku interesujących wniosków. Patriotyzm w wymiarze ogólnym jak i lokalnym przez jednostki badane postrzegany jest jako zestaw cech oraz zachowań, które powinny wykazywać użyteczność. Na podstawie zebranych przez niego danych stwierdził, że nie potwierdziły się oczekiwania dotyczące wyraźnego rozróżnienia w postrzeganiu patriotyzmu lokalnego, a patriotyzmu narodowego. Dla wielu badanych patriotyzm lokalny jest elementem patriotyzmu narodowego i oba nie wykluczają siebie nawzajem (C. Trosiak (2014), s. 175).

Patriotyzm lokalny jako przywiązanie do miejsca zamieszkania

Przykłady "małej ojczyzny" i jej znaczenie dla mieszkańców

Patriotyzm lokalny jest pojęciem, które odnosi się do przywiązania i lojalności wobec miejsca zamieszkania, zwanej również "małą ojczyzną". Jest to postawa, która wyraża się w trosce o dobro wspólnoty lokalnej oraz w zaangażowaniu w jej rozwój i ochronę.

Istnieje wiele przykładów, które pokazują, jak ważne jest dla mieszkańców przywiązanie do ich "małej ojczyzny". Może to być małe miasteczko, wieś, czy nawet dzielnica w dużym mieście. Ludzie identyfikują się z tym miejscem, czują do niego więź emocjonalną i są dumni z jego historii, kultury oraz osiągnięć.

Przykładem może być małe miasteczko, w którym od pokoleń żyją członkowie tej samej rodziny. Dla nich, "mała ojczyzna" jest miejscem, które utożsamiają z ich korzeniami i tożsamością. Często przejmują oni tradycje i zwyczaje swoich przodków, dbając o ich zachowanie i przekazywanie kolejnym pokoleniom.

Lokalne wydarzenia kulturalne, takie jak festiwale, koncerty czy wystawy, również odgrywają istotną rolę w kształtowaniu patriotyzmu lokalnego. Mieszkańcy czują dumę z tego, że ich mała miejscowość ma coś unikalnego do zaoferowania innym. W ten sposób, utrzymuje się poczucie tożsamości i przynależności do wspólnoty lokalnej.

Duma z zabytków i osiągnięć lokalnej społeczności

Niezwykle ważnym elementem patriotyzmu lokalnego jest duma z zabytków oraz osiągnięć lokalnej społeczności. Każde miejsce ma swoje unikalne charakterystyczne budowle, obiekty historyczne czy przyrodnicze, które są symbolem danego regionu. Mieszkańcy czują się związani z tymi miejscami i starają się o ich ochronę i promocję.

Duma z zabytków jest nie tylko wyrazem szacunku dla historii i dziedzictwa kulturowego, ale również może stanowić ważny czynnik rozwoju lokalnej społeczności. Przez promowanie i dbanie o te unikalne obiekty, można przyciągnąć turystów, co przekłada się na wzrost gospodarczy i tworzenie nowych miejsc pracy.

Ponadto, patriotyzm lokalny wyraża się również poprzez dumę z osiągnięć lokalnej społeczności. To mogą być sukcesy sportowe, artystyczne, czy też naukowe. Kiedy mieszkańcy wspólnie wspierają lokalne talenty i sukcesy, wzmacnia to więź społeczną i stymuluje rozwój.

Zaangażowanie w poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności i infrastruktury

Patriotyzm lokalny manifestuje się również przez zaangażowanie mieszkańców w poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności oraz infrastruktury. Ludzie, którzy czują przywiązanie do swojego miejsca zamieszkania, są bardziej skłonni angażować się w działania mające na celu poprawę jakości życia w swojej okolicy.

To może obejmować różne działania, takie jak inicjowanie projektów społecznych, organizowanie akcji charytatywnych czy udział w lokalnych radach i organizacjach. Poprzez aktywne uczestnictwo w życiu społecznym i podejmowanie inicjatyw, mieszkańcy mogą wpływać na decyzje dotyczące rozwoju swojej lokalnej społeczności.

Patriotyzm lokalny jest niezwykle ważnym aspektem budowania społeczeństwa obywatelskiego. To postawa, która promuje odpowiedzialność jednostki wobec wspólnoty lokalnej oraz dąży do tworzenia lepszego i bardziej zrównoważonego środowiska życia dla wszystkich mieszkańców.

Indywidualny i zbiorowy charakter patriotyzmu lokalnego

Patriotyzm lokalny może przybierać zarówno indywidualny, jak i zbiorowy charakter. Indywidualny patriotyzm lokalny to świadomość i uczucia jednostki wobec jej miejsca zamieszkania. Obejmuje ono miłość, szacunek, troskę, zainteresowanie, poświęcenie, lojalność i odpowiedzialność wobec swojego regionu. Indywidualni patrioci lokalni mogą angażować się w różne działania na rzecz rozwoju swojego miejsca zamieszkania, takie jak wspieranie lokalnych biznesów, działalność charytatywna czy uczestnictwo w organizacjach społecznych. Ważne jest, żeby indywidualny patriotyzm lokalny nie ograniczał się tylko do deklaracji, ale był również wyrażany poprzez czyny.

Z kolei zbiorowy charakter patriotyzmu lokalnego dotyczy większej grupy osób, która łączy się wokół wspólnej tożsamości lokalnej. Może to być na przykład mieszkańców jednej miejscowości, regionu czy prowincji. Zbiorowy patriotyzm lokalny często manifestuje się poprzez organizowanie lokalnych wydarzeń, takich jak festiwale, koncerty czy parady, które mają na celu podkreślenie unikalności i dumy z przynależności do danego regionu. Ponadto, grupy społeczne mogą wspólnie działać na rzecz rozwoju swojego regionu, angażując się w projekty infrastrukturalne, ochronę dziedzictwa kulturowego czy promocję lokalnej kultury.

Regionalizm jako stan świadomości wobec regionu

Regionalizm jest ważnym aspektem patriotyzmu lokalnego. Polega on na świadomości i identyfikacji ze swoim regionem. Regionaliści odczuwają silną więź emocjonalną z miejscem, w którym się urodzili lub gdzie mieszkają. Identifikują się z lokalnymi wartościami, tradycjami, językiem czy historią. Regionaliści często starają się podkreślać unikalność swojego regionu i przyczyniać się do jego rozwoju.

Regionalizm może przejawiać się w różnych formach, takich jak lokalne dialekty, kuchnia, stroje czy symbolika. Ważnym elementem regionalizmu jest również aktywność w życiu społecznym i politycznym regionu. Regionaliści często angażują się w lokalne inicjatywy i działania, mające na celu ochronę i promocję lokalnej kultury, dziedzictwa i działań gospodarczych.

Wielokulturowość i tolerancja w kontekście patriotyzmu lokalnego

Wielokulturowość to nieodłączny element współczesnych społeczeństw, które coraz częściej stają się miejscem spotkania i mieszania się różnych kultur. W takich warunkach patriotyzm lokalny musi uwzględniać i promować tolerancję oraz szacunek dla różnorodności kulturowej.

Patriotyzm lokalny może służyć jako platforma do budowania więzi społecznych między różnymi grupami etnicznymi i kulturowymi. Poprzez aktywną integrację mniejszości etnicznych i promowanie ich kultury, lokalne społeczności mogą tworzyć otwarte i tolerancyjne środowisko, w którym każdy czuje się akceptowany i ważny.

Wielokulturowość w kontekście patriotyzmu lokalnego oznacza również promowanie dialogu międzykulturowego i wzajemnego zrozumienia. Lokalne społeczności powinny tworzyć przestrzenie, w których różne grupy mogą spotykać się, wymieniać doświadczeniami i uczyć się od siebie nawzajem. To właśnie w takich miejscach powstają nowe idee, inicjatywy społeczne i projekty, które przyczyniają się do rozwoju lokalnej społeczności.

Idea społeczeństwa obywatelskiego i równowaga między interesami lokalnymi a ogólnopaństwowymi

Patriotyzm lokalny nie jest sprzeczny z ideą społeczeństwa obywatelskiego. Wręcz przeciwnie, oba te elementy mogą się wzajemnie uzupełniać i wspierać. Społeczeństwo obywatelskie opiera się na aktywnym udziale obywateli w życiu publicznym, a patriotyzm lokalny może stanowić motywację do takiego działania.

Jednak równocześnie ważne jest zachowanie równowagi między interesami lokalnymi a ogólnopaństwowymi. Patriotyzm lokalny nie powinien prowadzić do izolacjonizmu czy separatyzmu, ale powinien być skoncentrowany na wspólnym dobru i wspieraniu ogólnopaństwowych wartości i celów.

Ważne jest, aby lokalne społeczności były świadome swojej roli w szerszym kontekście narodowym i globalnym. Patriotyzm lokalny nie powinien prowadzić do konfliktów czy nierówności, ale powinien inspirować do współpracy i budowania więzi między różnymi poziomami społeczeństwa.

Równowaga między interesami lokalnymi a ogólnopaństwowymi może być osiągnięta poprzez dialog i współpracę. Lokalne społeczności powinny być aktywnie zaangażowane w procesy decyzyjne na różnych poziomach, aby ich interesy były uwzględniane. Jednocześnie, patriotyzm lokalny powinien być uzupełniany przez świadomość potrzeby współpracy i solidarności z innymi regionami i społecznościami.

Patriotyzm lokalny, kształtując tożsamość społeczno-kulturową, może przyczynić się do budowania więzi społecznych, promowania tolerancji i równowagi między interesami lokalnymi a ogólnopaństwowymi. Demokratyzacja pamięci, wielokulturowość i idea społeczeństwa obywatelskiego są kluczowymi elementami, które należy uwzględnić w kontekście patriotyzmu lokalnego. Jednak aby osiągnąć pozytywne rezultaty, konieczna jest świadomość i aktywne zaangażowanie lokalnych społeczności.

Wsparcie lokalnej gospodarki poprzez zakup produktów i usług oferowanych przez lokalnych przedsiębiorców

Kolejnym sposobem wyrażania patriotyzmu lokalnego jest wsparcie lokalnej gospodarki poprzez świadome wybieranie produktów i usług oferowanych przez lokalnych przedsiębiorców. Lokalne firmy i przedsiębiorcy są ważnym elementem naszej społeczności, tworząc miejsca pracy, generując dochody oraz wpływając na rozwój lokalnej gospodarki.

Kupując produkty lokalne, takie jak żywność, rękodzieło czy wyroby przemysłowe, wspieramy lokalnych producentów i przyczyniamy się do rozwoju lokalnej gospodarki. Lokalne produkty często cechuje wyższa jakość, unikalny charakter i większa świadomość ekologiczna. Poprzez wybieranie takich produktów, nie tylko wspieramy lokalne firmy, ale także dbamy o środowisko naturalne, redukując emisję dwutlenku węgla związanej z transportem towarów na długie dystanse.

Wspieranie lokalnych usług, takich jak restauracje, hotele, salony kosmetyczne czy warsztaty rzemieślnicze, również przyczynia się do rozwoju lokalnej gospodarki. Korzystając z usług oferowanych przez lokalnych przedsiębiorców, nie tylko otrzymujemy wysoką jakość obsługi, ale także przyczyniamy się do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego naszego regionu.

Ochrona i promocja lokalnej historii, tradycji i dziedzictwa kulturowego

Patriotyzm lokalny obejmuje również ochronę i promocję lokalnej historii, tradycji i dziedzictwa kulturowego. Każda społeczność ma swoją unikalną historię, która kształtuje jej tożsamość i charakter. Ważne jest, aby doceniać i pielęgnować dziedzictwo naszej społeczności, aby zapewnić jego przekazanie przyszłym pokoleniom.

Lokalne muzea, archiwa i organizacje zajmujące się ochroną dziedzictwa kulturowego pełnią ważną rolę w zachowaniu lokalnej historii. Poprzez wsparcie tych instytucji, zarówno finansowe jak i poprzez aktywne uczestnictwo w ich działaniach, możemy przyczynić się do ochrony i promocji lokalnego dziedzictwa kulturowego. Wizyty w lokalnych muzeach, udział w warsztatach czy wykładach, to sposoby na poszerzanie wiedzy o naszej społeczności i jej historii.

Promocja lokalnej historii, tradycji i dziedzictwa kulturowego może odbywać się również poprzez organizację lokalnych festiwali, wystaw czy spotkań. Takie wydarzenia nie tylko przyciągają turystów i promują nasz region, ale także budują poczucie dumy z naszych lokalnych korzeni i kultury. Włączanie się w organizację takich inicjatyw, zarówno jako wolontariusz jak i uczestnik, jest ważnym elementem wyrażania patriotyzmu lokalnego.


Patriotyzm lokalnyartykuły polecane
Relatywizm kulturowySpołeczeństwoEgalitaryzmKultura narodowaSocjalizacjaSpołeczeństwo obywatelskieEtykaAlienacjaPsychologia społeczna

Bibliografia

  • Chańko J. (2007). Patriotyzm czy patriotyzmy?, "Łódź - nasza mała ojczyzna (promocja Łodzi poprzez edukację regionalną, czyli diagnoza - problem i rozwiązania)", s. 9-15, Łódź
  • Chańko J. (2010). Walory wychowawcze edukacji regionalnej w nauczaniu historii, "Teoretyczne podstawy edukacji regionalnej", s. 83-89, Łódź
  • Cieślakowski Ł. (2016). Patriotyzm według Józefa Marii Bocheńskiego, "Zbliżenia Cywilizacyjne", nr 3
  • Grad. J. (2010). Współczesny sens regionalizmu, "Sensus Historiae", nr 1
  • Kasprzyk D. (2016). Patriotyzm lokalny - konteksty tożsamościowe, "Zeszyty Wiejskie", tom 22
  • Mailnowski M. (1988). Socjologiczna problematyka patriotyzmu lokalnego, "Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny", nr 3
  • Trosiak C. (2014), Współczesny polski patriotyzm: między wspólnotą narodową a wspólnotą regionalną, Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu


Autor: Kamila Sokołowska