Towar

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

W historii gospodarczej społeczeństw wyróżniamy dwie formy produkcji społecznej: gospodarkę naturalną i gospodarkę towarową. Formy te różnią się celami działania podmiotów gospodarczych oraz charakterem więzi między nimi. W gospodarce naturalnej producenci produkują w celu zaspokojenia własnych potrzeb. Gospodarka towarowa to taka organizacja produkcji, w której producenci przekazują produkty swojej pracy innym podmiotom w drodze ekwiwalentnej wymiany, w drodze kupna i sprzedaży. Przedmiot wymiany, produkt pracy ludzkiej, uzyskuje w tym procesie wymiany nowe właściwości - staje się towarem.


Towar jest to produkt pracy ludzkiej przeznaczony do sprzedaży, produkt uosabiający społeczny stosunek sprzedawcy i nabywcy, przeznaczony do wymiany i posiadający właściwości zaspokajania ściśle określonych potrzeb ludzkich.

Towar staje się przedmiotem społecznego zapotrzebowania dzięki swojej wartości użytkowej. Wartość użytkowa towaru to całokształt fizycznych i chemicznych właściwości, dzięki którym może on zaspokoić określoną potrzebę.

W procesie wymiany producent otrzymuje za swój oferowany towar określoną ilość innego towaru. Ten stosunek ilościowy, w jakim jeden towar jest wymieniany na inny, nazywamy wartością wymienną towaru. W prostej wymianie towarowej wartość wymienną wyrażała formuła: T - T.

Wraz z rozwojem gospodarki towarowej wyodrębnia się jeden towar spełniający rolę ogólnego ekwiwalentu, którym staje się pieniądz. W rozwiniętej gospodarce towarowej wymianę wyrażają formuły: akt sprzedaży T - P, akt kupna P - T. Ogólna formuła wartości wymiennej ma postać: X towaru A = Y jednostek pieniężnych. Te Y jednostek pieniężnych stanowi cenę towaru. Ceny, czyli relacje wymienne między towarami, pieniężne wyrażenia wartości towarów, są wypadkową różnokierunkowych interesów sprzedawców i nabywców. Sprzedawcy chcą uzyskać cenę najwyższą, natomiast nabywcy chcą dokonać zakupu po cenie najniższej.

Marksowska i neoklasyczna koncepcja towaru

Koncepcja marksowska mówi, że wartość towaru stanowią społecznie niezbędne nakłady pracy potrzebne do jego wytworzenia. Według tej koncepcji praca jest jedynym czynnikiem produkcji, który tworzy wartość towaru.

Koncepcja neoklasyczna zrównuje wszystkie czynniki produkcji, tzn. praca, kapitał i ziemia są wartościotwórcze. Każdy z nich tworzy część wartości towaru i za tę usługę świadczoną w procesie produkcji otrzymuje odpowiednie wynagrodzenie. Według tej koncepcji wartość jest określona przez koszty produkcji, czyli koszty zastosowania czynników produkcji w procesie wytwórczym.

Bibliografia

  • Elementarne zagadnienia ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997
  • Mikroekonomia pod red. Z.Dach, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1997, s. 16-18
  • M.Księżyk, Podstawowe zagadnienia ekonomii, Zakamycze 2002, s. 290-291

Autor: Irena Ratusz