Opakowanie

Opakowanie
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Opakowanie to materiał mający odpowiednią konstrukcję, którego celem jest ochrona produktu przed uszkodzeniami, a także ochrona otoczenia przed szkodliwym działaniem zapakowanego produktu. Jego istotę stanowi gotowy wytwór umożliwiający przemieszczanie produktów w czasie transportu, magazynowania, sprzedaży i użytkowania, informujący o zawartości oraz oddziałujący na nabywcę dzięki walorom estetycznym i ekonomicznym. Opakowanie kieruje uwagę potencjalnego klienta na zawartość, skłaniając go do nabycia produktu. Jest uzupełnieniem czterech elementów marketingu-mix. Stanowi element zintegrowany z produktem, zabezpieczający jego wartość użytkową, promujący wyrób, umożliwiający jego identyfikację. Z punktu widzenia kupującego opakowanie należy postrzegać jako zespół wartości dla klienta:

  • wartości użytkowej, która przejawia się zdolnością opakowania do zaspakajania potrzeb bezpieczeństwa, wygody, oszczędności czasu,
  • wartości prestiżowej, sugerującej ekskluzywny i kosztowny zakup, który mógł być dokonany tylko przez niektórych konsumentów (przejaw personifikacji opakowania),
  • wartości konkurencyjnej, opierającej się na większej atrakcyjności opakowania względem innych,
  • wartości nowatorskiej, charakterystycznej dla nowoczesnych opakowań, zawierających nowe rozwiązania techniczne i konstrukcyjne (przejaw personifikacji opakowania). (R. Wolniak, M. Zadura 2012, s. 112-113)

Podstawowe elementy opakowania

Do najbardziej podstawowych elementów opakowania można zaliczyć:

  • kształt - to nie tylko nadanie formy określonym przedmiotom, ale także kompozycja, wzór, liternictwo,
  • kolor - tworzy skojarzenia wzrokowe, powodujące pierwsze reakcje konsumenta w wyniku kontaktu z produktem. "Kolor tworzy estetykę produktu". W przeciwieństwie do racjonalnych elementów takich jak kształty, słowa; kolor przekazuje właściwości emocjonalne, wywierające wpływ nie tylko na wzrok, ale także na pozostałe zmysły. Kolor powinien spajać wszystkie atrybuty produktu (również jakość i markę) nadając im szczególne właściwości,
  • ergonomiczność - łatwość chwytania oraz użytkowania,
  • styl - istotny w zależności od produktu np. tradycja lub nowoczesność,
  • etykieta - stanowi wraz z opakowaniem środek reklamy, znaczenie reklamowe tego elementu polega nie tylko na informowaniu konsumenta, lecz przede wszystkim na sugestywnym przedstawieniu własności produktu oraz oddziaływaniu estetycznym na klienta,
  • grafika - związana jest z umieszczonymi na opakowaniu elementami np. znak marki, tekst, ilustracje,
  • wielkość i parametry rozmiarów - kształtują wyobrażenie konsumentów o pojemności. Ważne jest skoordynowanie wielkości opakowania z wielkością zapotrzebowania finalnego nabywcy, a także zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy ceną jednostkową produktu a wielkością opakowania,
  • oznakowanie - "opakowanie powinno zawierać znaki zasadnicze, informacyjne, niebezpieczeństwa, manipulacyjne czy dobrowolne". Dodatkowo opakowania produktów oznakowane są kodem kreskowym, który może być stosowany w obrębie danego przedsiębiorstwa, sieci handlowej lub kraju,
  • materiał opakowania - rodzaj materiału wpływa na wygodę użytkowania, bezpieczeństwo, wagę produktu.

Funkcje

Do głównych funkcji opakowań należy zaliczyć:

Funkcję ochronną:

  • zabezpiecza produkt zniszczeniem, zepsuciem, utratą cech jakościowych, (w przypadku produktów niebezpiecznych chroni przed szkodliwym ich oddziaływaniem),
  • ułatwia magazynowanie,
  • umożliwia bezpieczny transport, prawidłowo zaprojektowane opakowanie zmniejszają jego koszty,
  • zapewnia wygodę w użytkowaniu produktu (np. łatwość otwierania, powtórnego zamknięcia opakowania).

Funkcję promocyjną:

  • opakowanie ma duże znaczenie dla skuteczności działań marketingowych, odgrywa dużą rolę w systemach funkcjonowania wolnego rynku. Atrakcyjnie opakowany produkt jest sprzedawany częściej, co prowadzi do zwiększenia zysków i zmniejszenia kosztów sprzedaży,
  • kreowanie wizerunku produktu (promocja),
  • podnoszenie jego wartości (dzięki odpowiednio dobranej konstrukcji opakowania),
  • reklama produktu i producenta. Opakowanie często staje się najskuteczniejszym środkiem reklamowym ponieważ wpływa na nabywcę w momencie dokonywania zakupu,
  • stymulacja sprzedaży,
  • przyciąga uwagę potencjalnego nabywcy,
  • tworzy scenerię produktu,
  • wywołuje chęć kupowania produktu,
  • wywołuje transakcję kupna-sprzedaży.

Funkcję informacyjną:

  • zawiera informacje o produkcie, zasadach jego użytkowania, składnikach przez co przybliża produkt do klienta,
  • wyróżnia i identyfikuje produkt w ofercie asortymentowej.

Rodzaje opakowań

Najczęściej stosuje się następujące kryteria podziału:

  1. Rodzaj materiału, z jakiego zostały wykonane: (np. drewniane, papierowe, szklane, metalowe).
  2. Konstrukcja opakowań (np. puszki, słoiki, pudła, worki, butelki).
  3. Forma kontaktu z opakowanym produktem:
    • pośrednie (nie mające styczności z produktem),
    • bezpośrednie (stykające się z produktem).
  4. Ilość opakowanych produktów:
    • opakowania jednostkowe (konsumenckie)- zawierają ilość produktu, która jest nabywana przez konsumenta, są wliczane w cenę wyrobu,
    • opakowania zbiorcze- służą do pakowania zastawu wyrobów sprzedawanych do poszczególnych ogniw handlu, zawierają kilka lub kilkanaście sztuk produktów w opakowaniach jednostkowych.
  5. Częstotliwość użytkowania:
    • opakowania jednorazowe - ze względu na właściwości materiału, z którego zostały wykonane nie można ich wykorzystać do powtórnego napełnienia produktem; czasami zużywają się wraz z opakowanym produktem,
    • opakowania wielokrotnego użycia- mogą być wykorzystane wielokrotnie do zapakowania takich samych lub podobnych produktów.

Tworzywa sztuczne w produkcji opakowań

Wiele tworzyw sztucznych wykorzystywanych jest do produkcji opakowań, np:

Bibliografia

Autor: Joanna Kosińska, Dorota Orlińska