Przelew bankowy

Przelew bankowy
Polecane artykuły

Przelew bankowy to jedna z pierwszych form rozliczeń bezgotówkowych.[1] Jeśli użytkownik korzysta z przelewów bankowych, tym samym posiada gwarancję, że wysyłane przez niego pieniądze dotrą do wskazanej osoby. Dodatkowym plusem korzystania z przelewów bankowych jest fakt, iż w razie bankructwa, bank zobowiązuje się do zwrotu wszystkich środków finansowych znajdujących się na rachunku użytkownika.[2] T. B. Zieliński uważa, że przelew bankowy jest alternatywnym rozwiązaniem wobec gotówki. Spośród alternatywnych rozwiązań wobec gotówki autor wyodrębnia dwie grupy:

  1. płatności bezgotówkowe (użycie infrastruktury elektronicznej)
  2. pieniądz elektroniczny (sensu stricte)

Dzięki płatnościom bezgotówkowym klienci mogą mieć pod stałą kontrolą dysponowanie jednostkami rozrachunkowymi.[3]

Historia przelewu bankowego

Wykorzystywane w płatnościach bezgotówkowych instrumenty płatnicze na początku posiadały formę papierową. Oznaczało to, że wraz z przekazaniem i realizacją przez bank papierowej wersji zlecenia klienta, miał miejsce "transfer pieniądza bezgotówkowego" występujący pomiędzy rachunkami dłużnika i beneficjenta. Rachunki o których mowa mogły być prowadzone w tym samym banku lub w różnych bankach. [4] Płatności bezgotówkowe pomiędzy podmiotami gospodarczymi, z wielu przyczyn, stały się w krótkim czasie powszechnym rozwiązaniem. Inaczej było z płatnościami bezgotówkowymi występującymi wśród osób fizycznych. Sytuacja taka miała miejsce do momentu reformy polskiej bankowości, która przypada na koniec lat 80. Do momentu powstawania wielu banków na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, świadczących usługi skierowane do klientów detalicznych, korzystanie z banków przez osoby fizyczne sprowadzało się do prowadzenia książeczek oszczędnościowych czy mieszkaniowych, na których utrzymywane były ich oszczędności.[5] H. Żukowska i M. Żukowski podają, że maksymalnie jedno pełne pokolenie ma do czynienia z obrotem bezgotówkowym występującym na polskim rynku bankowym. Główną przyczyną różnic pomiędzy Polską a krajami zachodnimi Europy jest przyzwyczajenie do dokonywania płatności gotówkowych. Przyzwyczajenie to wynika z uwarunkowań historycznych.[6]

Polecenie przelewu

Polecenie przelewu to szeroko rozumiane rozliczenia pieniężne, które są przeprowadzane za pośrednictwem banków.[7] Definicję polecenia przelewu znajdujemy w przepisach Prawa bankowego. Zgodnie z art 63 c "Polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Bank wykonuje dyspozycję dłużnika w sposób przewidziany w umowie rachunku bankowego."[8]

Raport Związku Banków Polskich

Jak podaje ZBP w 2017 roku wykonanych zostało prawie 1,8 mld przelewów tradycyjnych, których łączna kwota wynosiła 4,75 biliona zł. W stosunku do roku ubiegłego (tj. 2016r.) wykonano 82 miliony więcej takich przelewów. 2 647 zł to średnia wartość przelewu dokonywanego w Polsce w 2017 roku. Wartość ta wzrosła o 70 zł w stosunku do roku poprzedniego. W grudniu 2017 roku liczba klientów indywidualnych, którzy posiadają dostęp do usług bankowości internetowej wyniosła ponad 35,5 mln osób. Jest to 7% wzrost w stosunku do 2016 roku.[9]

Bibliografia

Akty prawne:

  • Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r (tekst jednolity), Prawo bankowe, Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939, art 63 c


Przypisy

  1. Żukowska H., Żukowski M. (2013). Obrót bezgotówkowy w Polsce, KUL, Lublin, s. 7
  2. Chmielarz W. (2009). Ocena wybranych płatności mobilnych w Polsce, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Studia Informatica nr 24, s. 90
  3. Zieliński T. B. (2015). Rezygnacja z gotówki – nowy paradygmat pieniądza czy tylko innowacja w obszarze rozliczeń pieniężnych?, Annales H - Oeconomi, s. 739
  4. Żukowska H., Żukowski M. (2013). Obrót bezgotówkowy w Polsce, KUL, Lublin, s. 7
  5. Żukowska H., Żukowski M. (2013). Obrót bezgotówkowy w Polsce, KUL, Lublin, s. 7 - 8
  6. Żukowska H., Żukowski M. (2013). Obrót bezgotówkowy w Polsce, KUL, Lublin, s. 8
  7. Woźniak Z. (2004). Polecenie przelewu w bankowości elektronicznej, CBKE, e_BIULETYN nr 3, s. 1
  8. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r (tekst jednolity), Prawo bankowe, Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939, art 63 c
  9. Związek Banków Polskich (2017) - raporty z lat 2016 i 2017

Autor: Katarzyna Kulpaczyńska