Technologia

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Technologia
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Technologia - jako jeden z czynników produkcji mówi jak dużo możemy wytworzyć przy użyciu danej ilości kapitału i pracy. Obejmuje wszystko co wpływa na wydajność pracy i produktywność kapitału. Technologię można również rozumieć jako kombinację wiedzy, umiejętności, doświadczenia i rozwiązań organizacyjnych wykorzystywanych do produkcji i użytkowania towarów i usług w celu zaspokajania potrzeb ludzkich.

Stosowanie technologii przez przedsiębiorstwa jest związane z pojęciem licencjonowania. Oznacza to, że aby dana firma mogła wykorzystać konkretną technologię w pierwszej kolejności musi zdobyć uprawnienia, które pozwolą na jej zastosowanie [K. Klincewicz 2016, s. 8].

Elementy technologii

  • hardware - wyposażenie fizyczne niezbędne do wykonywania zadań i operacji, czyli maszyny, urządzenia, systemy, itp.,
  • software - wiedza, jak używać hardware (programy, bazy danych, projekty),
  • brainware - świadomość istnienia technologii, zdolność i gotowość jej użycia, kompetencje pracowników, warunki organizacyjne, kultura innowacyjna.

Rodzaje technologii

Technologia to metody i techniki zarządzania, ale również wiedza ucieleśniona w konkretnych produktach jako tzw. technologia materialna (np. wiedza zawarta w instrukcjach obsługi, specyfikacje techniczne i technologiczne, patenty, oprogramowanie komputerowe). Zawiera ona również wiedzę i know-how istniejące tylko w ludzkich umysłach lub zawarte w procedurach organizacyjnych (technologia niematerialna).

Biorąc pod uwagę zakres wykorzystania technologii w przedsiębiorstwie wyodrębnia się następujące jej rodzaje:

  • technologie podstawowe – są szeroko wykorzystywane w danym przedsiębiorstwie, używane we wszystkich przedsiębiorstwach, a także nie dostarczają korzyści konkurencyjnych,
  • technologie kluczowe – w danym momencie dostarczają korzyści konkurencyjne,
  • technologie rozwojowe – ich wykorzystanie w bieżącej produkcji jest niewielkie ze względu na to, że znajdują się w fazie rozwoju, natomiast perspektywy ich wykorzystania w przyszłości są obiecujące,
  • technologie wyłaniające – to takie, które dopiero się ukazują i znajdują się w fazie badań naukowych oraz prób [J. Mądra, s. 2].

Cechy

W porównaniu z innymi produktami technologia posiada kilka szczególnych cech:

  • Wiedza jest kategorią nieuchwytną, jest produktem intelektu. Użytkowa wartość technologii opiera się na rozrastającej się bazie wiedzy pozwalającej na produkowanie stałego strumienia produktów i usług.
  • Kumulatywny charakter wiedzy- oznacza, że obecne zasoby i poziom technologii wynikają pośrednio z postępu naukowego i technicznego przeszłych pokoleń, przez co trudno je przypisać do konkretnych faktów czy koncepcji.
  • Wiedza podlega zużyciu, ale tylko w sensie ekonomicznym. Nie da się skonsumować wiedzy, dana technologia może być sprzedana i używana nieskończoną ilość razy, bez zużywania jej substancji. Taka sytuacja nie ma miejsca w jakimkolwiek przypadku innego produktu.
  • Łatwość przekazu - technologia stała się mobilna dzięki szybkiemu rozwojowi telekomunikacji i sieci łączności komputerowej.
  • Ponadnarodowy i ogólnoświatowy charakter procesu generowania wiedzy technologicznej obejmuje zarówno wiedzę chronioną prawami autorskimi jak i pozbawioną takiej ochrony.

Technologie w analizie PEST

W analizie PEST za główne czynniki technologiczne uważa się:

  • badania i rozwój,
  • technologie informatyczne i systemy komunikacji (IT),
  • technologie produkcyjne (numeryczne maszyny sterujące, roboty przemysłowe, elastyczne systemy produkcyjne),
  • technologie produktowe (inżynieria materiałowa i genetyczna, paliwa syntetyczne, technologia polimerów, optoelektronika),
  • technologie projektowe (systemy CAD/CAM, sztuczna inteligencja),
  • systemy i infrastruktura transportowa,
  • dostępność i zdolność przejmowania technologii (M.K. Nowakowski, 2005, s. 383).

Zarządzanie technologią

Proces zarządzania technologią ma na celu:

  • wskazanie powiązań między technologią, a potrzebami wynikającymi z kierowanej działalności,
  • scharakteryzowanie czynników krytycznych, które ukażą wpływ technologii na firmę,
  • identyfikowanie i mapowanie tych procesów zachodzących w danej firmie, które są istotne z punktu widzenia zastosowanej technologii
  • wstępne ustalenie planu działania.

W procesie tym możemy wyodrębnić następujące etapy:

  • identyfikacja otoczenia,
  • selekcja, czyli prognozowanie technologiczne,
  • nabycie m.in. licencji,
  • wykorzystanie,
  • ochrona i monitorowanie efektywności [J. Mądra, s. 3].

Transfer technologii

Najwięcej zastosowań technologii możemy odnaleźć w sferze przemysłowej, ze względu na fakt, że zarówno wiedza jak i kwalifikacje w skutek działalności przemysłowej są zawierane w wyrobach, fabrykach, usługach, maszynach itd.

Transfer technologii może być definiowany jako przeniesienie zarówno technicznej wiedzy jak również zdolności zastosowania tej technologii w produkcji. Zatem transfer dotyczy nabywania technologii, jej rozwój i adaptację, a także zastosowania zdobytej wiedzy.

Wyróżnia się:

  • transfer pionowy – umożliwia on przeniesienie technologii pomiędzy różnymi etapami działania,
  • transfer poziomy – charakteryzuje się przeniesieniem technologii z jednego miejsca do drugiego [D. Kuder, s. 3-4].


Bibliografia

Autor: Łucja Hunia, Martyna Olszyńska