Formy zatrudnienia

Formy zatrudnienia
Polecane artykuły

Formy zatrudnienia - są to różnego rodzaju umowy ze stosunku pracy zawarte między pracownikiem, a pracodawcą. W polskim prawie wyróżnia się pracownicze formy zatrudnienia oraz niepracownicze formy zatrudnienia.

Pracownicze formy zatrudnienia

Polegają one na zatrudnieniu w ramach stosunku pracy. "Podlegają one przepisom kodeksu pracy oraz innym przepisom regulującym kwestie prawa pracy."[1] Wyróżniamy umowy pracownicze takie jak np.

  • "na czas określony,
  • na czas nieokreślony,
  • na okres próbny,
  • na czas wykonania określonej pracy,
  • powołanie,
  • wybór,
  • mianowanie,
  • spółdzielcza umowa o pracę."[2]

Niepracownicze formy zatrudnienia

Niepracownicze formy zatrudnienia polegają na zatrudnieniu na podstawie umów prawa cywilnego lub prawa handlowego. Do nich możemy zaliczyć między innymi:

  • "umowę zlecenie,
  • umowę o dzieło,
  • umowę agencyjną,
  • umowę o pracę nakładczą,
  • umowę o zarządzanie,
  • samozatrudnienie."[3]

Rodzaje form zatrudnienia

Umowa o pracę- regulowana jest przez przepisy Kodeksu Pracy. Są tu dwie strony umowy, a mianowicie pracownik i pracodawca. Pracownik w umowie o pracę “zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. [4]Natomiast pracodawca zobowiązuje się do wypłacenia wynagrodzenia zatrudnionemu pracownikowi. Możemy wyróżnić umowę o pracę:

  • na czas nieokreślony
  • na czas określony
  • na czas wykonywania określonej pracy.

Umowa zlecenie- w tej umowie zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania określonej czynności prawnej w określonym terminie dla zleceniodawcy. Zazwyczaj tego typu umowy stosuje się do umów o świadczenie różnego rodzaju usług. Trzeba pamiętać, że w w umowie zlecenie, zleceniodawca winien opłacić składki ZUS i ubezpieczenie zdrowotne. [5]

Umowa agencji- są tutaj dwie strony umowy: agent i zleceniodawca. Agent, czyli osoba przyjmująca zlecenie obarcza się do stałego pośredniczenia w ramach działalności własnego przedsiębiorstwa za świadczenie pieniężne przy zawieraniu umów z klientami na rzecz zleceniodawcy. Agent dostaje wynagrodzenie za pozytywny wynik swojej pracy. [6]

Umowa o dzieło- podlega ona przepisom Kodeksu Cywilnego w art. 627-646. Przedmiotem tej umowy jest dzieło materialne lub niematerialne. Ma ona charakter jednorazowy, ponieważ jest umową rezultatu. [7]

Kontrakt menadżerski- inaczej zwany umową o zarządzanie lub kontraktem kierowniczym. Ten rodzaj umowy nie został uregulowany ani przepisami Kodeksu Pracy, ani też przepisami Kodeksu Cywilnego. Umowa ta funkcjonuje jednak w obrocie gospodarczym. Na jej mocy właściciel powierza menadżerowi zarządzanie całym przedsiębiorstwem lub dowolną częścią przedsiębiorstwa. [8]

Samozatrudnienie- jest formą wykonywania pracy zleconej na rzecz pracodawcy, który wcześniej zatrudniał pracownika, ale w wyniku zmian organizacyjnych doszło do usamodzielnienia się pracowników. Umowa samozatrudnienia dla osoby, która wykonuje usługę, ma charakter profesjonalny, czyli świadczenia wykonywane są w zakresie prowadzonej działalności. [9]

Modele zatrudnienia [10]

  • stały - oparty jest on na umowach na czas nieokreślony. Jest też najbardziej kosztownym modelem zatrudnienia dla pracodawcy, ponieważ ponosi on koszty takie jak: rekrutacji i selekcji pracowników, szkoleń pracowniczych, świadczeń i wynagrodzeń, zwolnień od strony pracodawcy.
  • zmienny- uwzględnia on niestabilność gospodarczą i popytową, które ciągle się zmieniają. Model ten zakłada elastyczność funkcjonalną, ilościową i czasową.
  • mieszany- są tu pracownicy stali i tymczasowi.

Przypisy

  1. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 147
  2. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 149
  3. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 149
  4. Jędrzejewska M. (2012) Różne formy zatrudnienia- konsekwencje składkowe, Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa, s. 3
  5. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 172-173
  6. Jędrzejewska M. (2012) Różne formy zatrudnienia- konsekwencje składkowe, Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa, s. 6
  7. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 173-174
  8. Jędrzejewska M. (2012) Różne formy zatrudnienia- konsekwencje składkowe, Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa, s. 7
  9. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 176-177
  10. Myjak T. (2011) Wpływ formy zatrudnienia na zachowania organizacyjne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 150-151

Bibliografia

Autor: Małgorzata Sołtys