Główny Urząd Statystyczny

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Główny Urząd Statystyczny
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Główny Urząd Statystyczny GUS to centralny organ administracji państwowej. Do jego obowiązków należy pozyskanie i zebranie informacji statystycznych z dziedzin życia publicznego oraz niektórych dziedzin prywatnego życia obywateli.

Historia Głównego Urzędu Statystycznego

Został utworzony przez Radę Regencyjną Królestwa Polskiego w roku 1918. Inicjatorem założenie urzędu był Ludwik Krzywicki. Z ciekawostek należy wspomnieć, że jest to najstarsza polska instytucja, która od początku jej istnienia nie zmieniła nazwy.

Ulica Jasna 10 w Warszawie stała się pierwszą siedzibą Głównego Urzędu Statystycznego. Zajmował on tam zaledwie sześć pomieszczeń. Sytuacja ta dość szybko się zmieniła, ponieważ już w styczniu roku 1920 siedzibą stał się budynek na Alejach Jerozolimskich 32. GUS wykupił go od Skarbu Państwa.

Wybuch II wojny światowej w 1939 roku bardzo zaburzył funkcjonowanie urzędu, okupanci przejęli kontrole nad budynkiem zamieniając go w Biura Statystycznego Wydziału Rolnictwa i Wyżywienia. W 1940 roku, przeniesiono archiwum, bibliotekę oraz wyposażenie do Krakowa.

Zakończenie II wojny Światowej pozwoliło wznowić działanie GUS, chwilową siedzibą stał się budynek na ulicy Marszałkowskiej 95, lecz już w kwietniu siedziba została przeniesiona na ulicę Narbutta 33, niestety była ona strasznie zniszczona przez wojnę. Zapadła decyzja o przeniesieniu na stałe urzędu, brano pod uwagę pałace znajdujące się w Warszawie. Ostateczną decyzją okazało się budowa nowego budynku, Ogłoszono przetarg na stworzenie nowego gmachu.

Rok 1953 był kluczowy dla GUSu, ponieważ właśnie w tym roku, oddano do jego użytku budynek znajdujący się na ulicy Niepodległości 208 w Warszawie. Jest to główna siedziba urzędu do dnia dzisiejszego.

Zadania urzędu statystycznego

  • rozpoznanie zapotrzebowania na analizy i informacje statystyczne
  • organizacja i prowadzenie badań statystycznych
  • zbieranie, przechowywanie i opracowywanie danych statystycznych
  • udział w pracach metodologicznych w wybranych dziedzinach statystyki
  • współdziałanie z administracją publiczną
  • prowadzenie krajowego rejestru REGON
  • praca nad tworzeniem, aktualizacją rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju
  • wykonywanie opracowań wspomagających inne systemy informacyjne,
  • wykonywanie dodatkowych opracowań i analiz na zlecenie,
  • prowadzenie szkoleń w dziedzinie statystyki,
  • popularyzacja wiedzy o statystyce,
  • administrowanie infrastrukturą techniczną.

Powołanie Głównego Urzędu Statystycznego

Główny Urząd Statystyczny został powołany "13 lipca 1918 roku przez "Radę Regencyjną Królestwa Polskiego. Podczas 91-letniej działalności Główny Urząd Statystyczny zachował nazwę i program działania, prowadzi badania, gromadzi zbiory, sporządza i publikuje wyniki. Na czele Głównego Urzędu Statystycznego stoi Prezes. Na dzień dzisiejszy funcję Presesa GUS pełni Józef Oleński. Przy prezesie działa Kolegium GUS w skład którego wchodzą:

  • wiceprezesi,
  • Dyrektor Generalny,
  • Radcowie Generalni,
  • dyrektorzy departamentów,
  • dyrektorzy urzędów statystycznych,
  • dyrektorzy jednostek podporządkowanych Prezesowi GUS.

Do podstawowych systemów statystycznych należą:

Centralne rejestry Głównego Urzędu Statystycznego:

  • Krajowy Rejestr Urzędowy podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON)
  • Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju (TERYT).

Bibliografia

Autor: Anna Majewska, Norbert Burliga