Ekonomiczność

Definicja

"Być ekonomicznym oznacza zużywać lub wydawać mniej niż przedtem, w poprzednim okresie, zmniejszać rozchody, unikać wykonywania zbędnych czynności nie służących realizacji wytyczonych celów"[1]. "Działanie jest ekonomiczne, jeżeli stosunek wyniku użytecznego do kosztu jest większy od jedności: jest obojętne ze względu na ekonomiczność, jeśli stosunek jest równy jedności; jest nieekonomiczne, jeśli stosunek ten jest mniejszy od jedności.

Dążenie do podnoszenia ekonomiczności to ekonomizacja. Polega ona na wyborze najskuteczniejszego (najlepszego) spośród możliwych działań ze względu na założony cel oraz warunki, jakie cel ten ograniczają. Ta wielowariantowość działań znajduje odbicie w prawie racjonalnego gospodarowania, które łączy w sobie ogólny postulat działania sprawnego (zorganizowanego), a także ocenę sprawności funkcjonowania poszczególnych części, składających się na całość (rzecz) zorganizowaną. W tym ostatnim przypadku "zorganizowanie" części składowych wyrażone w systemie ocen indywidualnych (np. przez wskaźniki produktywności czynników wytwórczych) nie musi pokrywać się ze sprawnością całej złożonej "rzeczy zorganizowanej".

Na przykład wzrost zysku (dochodu) przedsiębiorstwa, towarzyszący wzrostowi produkcji (spowodowanemu zmianami organizacyjnymi) nie musi być oceniany korzystnie w ramach przedsiębiorstw kooperujących (dostawczych), w których zwiększenie wielkości produkcji własnej może przebiegać poza granicami efektywności, wyznaczonymi przez odbiorcę. Zarówno w jednym, jak i drugim przypadku zmiany w wielkości produkcji mogą być oceniane jako korzystne, ale o różnym stopniu ekonomiczności. Stąd przekroczenie określonego poziomu produkcji nie zawsze prowadzi do wzrostu sprawności (w sensie syntetycznym), który zapewnia rozwiązanie optymalne"[2].

Przypisy

  1. Słownik pojęć ekonomicznych, str. 75.
  2. A. Stabryła, Zarządzanie projektami ekonomicznymi i organizacyjnymi, PWN, Warszawa 2006, str. 234

Autor: Dawid Borowski