Logistyka zaopatrzenia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Zarządzania
Grafika GIF: fakturuj online od 17zł z aplikacją dla firm Comarch ERP XT
m (Infobox update)
 
(LinkTitles.)
Linia 16: Linia 16:




'''Logistyka zaopatrzenia''' odpowiada za dostarczenie materiałów, surowców, półproduktów lub towarów od dostawców do magazynu zaopatrzeniowego przedsiębiorstwa lub bezpośrednio do miejsc przetworzenia. Głównym celem podsystemu zaopatrzenia jest efektywne i ekonomiczne zaspokajanie potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa. System zaopatrzenia łączy logistykę dystrybucji dostawców z logistyka produkcji.
'''Logistyka zaopatrzenia''' odpowiada za dostarczenie materiałów, surowców, półproduktów lub [[towarów]] od dostawców do magazynu zaopatrzeniowego przedsiębiorstwa lub bezpośrednio do miejsc przetworzenia. Głównym celem podsystemu zaopatrzenia jest efektywne i ekonomiczne zaspokajanie potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa. [[System]] zaopatrzenia łączy logistykę dystrybucji dostawców z logistyka produkcji.


Wśród podstawowych zadań zaopatrzenia obok zapewnienia dostępności odpowiednich dóbr potrzebnych w procesie wytwarzania wyróżnia się także utrzymywanie tej dostępności w długim okresie, jak również poszukiwanie nowych dostawców, których oferty w większym stopniu spełnią wymagania odbiorcy. Zadania takie są charakterystyczne dla działalności marketingowej i wykorzystywane pierwotnie przede wszystkim na rynku zbytu znajdują zastosowanie również w obszarze zaopatrzenia.
Wśród podstawowych zadań zaopatrzenia obok zapewnienia dostępności odpowiednich dóbr potrzebnych w procesie wytwarzania wyróżnia się także utrzymywanie tej dostępności w długim okresie, jak również poszukiwanie nowych dostawców, których oferty w większym stopniu spełnią wymagania odbiorcy. Zadania takie są charakterystyczne dla działalności marketingowej i wykorzystywane pierwotnie przede wszystkim na rynku zbytu znajdują zastosowanie również w obszarze zaopatrzenia.
Linia 24: Linia 24:
Do podstawowych zadań logistyki zaopatrzenia należą:
Do podstawowych zadań logistyki zaopatrzenia należą:
* sterowanie dostawami
* sterowanie dostawami
* optymalizacja kosztów zaopatrzenia
* [[optymalizacja]] kosztów zaopatrzenia
* współpraca z dostawcami  
* współ[[praca]] z dostawcami  
* współpraca z innymi jednostkami organizacyjnymi w przedsiębiorstwie
* [[współpraca]] z innymi jednostkami organizacyjnymi w przedsiębiorstwie
* odbiór i magazynowanie towarów i materiałów
* odbiór i [[magazynowanie]] towarów i materiałów
* synchronizacja procesu dostaw  
* synchronizacja procesu dostaw  
* zaspokajanie potrzeb materiałowych
* zaspokajanie potrzeb materiałowych
Linia 45: Linia 45:
{{#ev:youtube|Ozb30711QtM|480|right|System zarządzania zaopatrzeniem - model (Sławomir Wawak)|frame}}
{{#ev:youtube|Ozb30711QtM|480|right|System zarządzania zaopatrzeniem - model (Sławomir Wawak)|frame}}
W logistyce zaopatrzenia występują trzy zasady zewnętrznego zaopatrzenia materiałowego:
W logistyce zaopatrzenia występują trzy zasady zewnętrznego zaopatrzenia materiałowego:
* '''indywidualne zaopatrzenie''' - przedsiębiorstwo nie magazynuje materiałów, ponosi niewielkie koszty magazynowania, niskie zaangażowanie kapitału, wadą tej zasady są możliwe opóźnienia w dostawach co skutkuje przestojami w procesie produkcyjnym,
* '''indywidualne [[zaopatrzenie]]''' - [[przedsiębiorstwo]] nie magazynuje materiałów, ponosi niewielkie [[koszty]] magazynowania, niskie zaangażowanie kapitału, wadą tej zasady są możliwe opóźnienia w dostawach co skutkuje przestojami w procesie produkcyjnym,
* '''zaopatrzenie z utrzymaniem zasobów'''- utrzymywanie materiałów w zapasie, aby w razie potrzeby pokryć zapotrzebowanie, wiąże się to z większymi kosztami magazynowania, znaczniejsze zaangażowaniem kapitału oraz problemem optymalizacji wielkości dostawy,
* '''zaopatrzenie z utrzymaniem zasobów'''- utrzymywanie materiałów w zapasie, aby w razie [[potrzeby]] pokryć [[zapotrzebowanie]], wiąże się to z większymi kosztami magazynowania, znaczniejsze zaangażowaniem kapitału oraz problemem optymalizacji wielkości dostawy,
* '''dostawa zsynchronizowana z produkcją lub zużyciem'''- połączenie dwóch wyżej wymienionych zasad, polega na dostarczaniu przez dostawcę (wymagany niezawodny dostawca, który ściśle współpracuje z przedsiębiorstwem) materiałów w ilościach oraz terminach, które wynikają z przebiegu produkcji; zapasy są utrzymywane na poziomie bezpieczeństwa co skutkuje niskim zaangażowaniem kapitału oraz minimalnymi kosztami magazynowania.<ref>Bendkowski J., Radziejowska G. (2011). ''Logistyka zaopatrzenia w przedsiębiorstwie'', Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice</ref>
* '''[[dostawa]] zsynchronizowana z produkcją lub zużyciem'''- połączenie dwóch wyżej wymienionych zasad, polega na dostarczaniu przez dostawcę (wymagany niezawodny [[dostawca]], który ściśle współpracuje z przedsiębiorstwem) materiałów w ilościach oraz terminach, które wynikają z przebiegu produkcji; [[zapasy]] są utrzymywane na poziomie bezpieczeństwa co skutkuje niskim zaangażowaniem kapitału oraz minimalnymi kosztami magazynowania.<ref>Bendkowski J., Radziejowska G. (2011). ''Logistyka zaopatrzenia w przedsiębiorstwie'', Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice</ref>


== Instrumenty i polityki stosowane w logistyce zaopatrzenia ==
== Instrumenty i polityki stosowane w logistyce zaopatrzenia ==


Główne problemy, których dotyczą wspomniane decyzje i działania w obszarze zaopatrzenia można wskazać na podstawie zaprezentowanych przez H. Pfohla [2001, s. 178 - 184] instrumentów polityki zaopatrzenia:
Główne problemy, których dotyczą wspomniane decyzje i działania w obszarze zaopatrzenia można wskazać na podstawie zaprezentowanych przez H. Pfohla [2001, s. 178 - 184] instrumentów polityki zaopatrzenia:
* '''polityka produktu''' - dotycząca rodzajów i ilości towarów od dostawców wykorzystywanych w produkcji oraz terminów ich nabywania w okresie objętym planowaniem, wyboru pomiędzy samodzielnym wykonaniem dóbr a ich nabyciem,
* '''[[polityka]] produktu''' - dotycząca rodzajów i ilości towarów od dostawców wykorzystywanych w produkcji oraz terminów ich nabywania w okresie objętym planowaniem, wyboru pomiędzy samodzielnym wykonaniem dóbr a ich nabyciem,
* '''polityka kontraktów''' - obejmująca zwłaszcza decyzje dotyczące akceptowanych cen zakupu (w tym [[rabat]]ów ilościowych czy wartościowych), podejmowanych zobowiązań w zakresie opakowania, transportu i przechowywania towarów,
* '''polityka kontraktów''' - obejmująca zwłaszcza decyzje dotyczące akceptowanych cen zakupu (w tym [[rabat]]ów ilościowych czy wartościowych), podejmowanych zobowiązań w zakresie [[opakowania]], transportu i przechowywania towarów,
* '''polityka komunikacji''' - związana przede wszystkim z decyzjami dotyczącymi zakresów informacji udostępnianych dostawcom o zamierzeniach w zakresie zaopatrzenia, intencjach, oczekiwaniach, w trakcie współpracy także o warunkach działania,
* '''polityka komunikacji''' - związana przede wszystkim z decyzjami dotyczącymi zakresów informacji udostępnianych dostawcom o zamierzeniach w zakresie zaopatrzenia, intencjach, oczekiwaniach, w trakcie współpracy także o warunkach działania,
* '''polityka zakupów''' - dotycząca zwłaszcza określenia optymalnej ilości dostawców (minimalizującej [[ryzyko]] nadmiernego uzależnienia od wąskiej grupy jednostek, a równocześnie zapewniającej odpowiednią siłę przetargową u każdego dostawcy), wyboru dostawców o najkorzystniejszej lokalizacji geograficznej, wykorzystywania magazynów zaopatrzeniowych w pobliżu miejsc zapotrzebowania dla towarów od dostawców zlokalizowanych w znacznej odległości od odbiorcy.
* '''polityka zakupów''' - dotycząca zwłaszcza określenia optymalnej ilości dostawców (minimalizującej [[ryzyko]] nadmiernego uzależnienia od wąskiej grupy jednostek, a równocześnie zapewniającej odpowiednią siłę przetargową u każdego dostawcy), wyboru dostawców o najkorzystniejszej lokalizacji geograficznej, wykorzystywania magazynów zaopatrzeniowych w pobliżu miejsc zapotrzebowania dla towarów od dostawców zlokalizowanych w znacznej odległości od odbiorcy.
Linia 60: Linia 60:


Decyzje w zakresie zaopatrzenia nie mogą jednak zostać podjęte bez uwzględnienia warunków występujących na [[rynek|rynku]], które kształtowane są przede wszystkim przez takie czynniki jak:
Decyzje w zakresie zaopatrzenia nie mogą jednak zostać podjęte bez uwzględnienia warunków występujących na [[rynek|rynku]], które kształtowane są przede wszystkim przez takie czynniki jak:
* '''charakterystyka nabywanych towarów''' - dotycząca przede wszystkim wymagań w zakresie: [[transport]]u (środek transportu, jego [[wyposażenie]]), magazynowania (wielkość powierzchni, lokalizacja, warunki składowania), [[opakowanie|opakowania]] (wielkość, materiał) oraz oznakowania (jednostek lub partii towaru),
* '''charakterystyka nabywanych towarów''' - dotycząca przede wszystkim wymagań w zakresie: [[transport]]u (środek transportu, jego [[wyposażenie]]), magazynowania (wielkość powierzchni, lokalizacja, warunki składowania), [[opakowanie|opakowania]] (wielkość, [[materiał]]) oraz oznakowania (jednostek lub partii towaru),
* '''działalność dostawców''' - obejmująca zwłaszcza: ilość, stopień spełnienia wymagań ilościowych i jakościowych odbiorcy, możliwość zapewnienia długiego okresu współpracy, nastawienie na zacieśnianie współpracy z odbiorcą i obustronnego doskonalenia,
* '''działalność dostawców''' - obejmująca zwłaszcza: ilość, stopień spełnienia wymagań ilościowych i jakościowych odbiorcy, możliwość zapewnienia długiego okresu współpracy, nastawienie na zacieśnianie współpracy z odbiorcą i obustronnego doskonalenia,
* '''działalność''' [[konkurent]]ów - przede wszystkim ze względu na ilość, lokalizację, zasięg oddziaływania, źródła zaopatrzenia, potencjał, wykorzystywane rozwiązania logistyczne w obszarze zaopatrzenia,  
* '''działalność''' [[konkurent]]ów - przede wszystkim ze względu na ilość, lokalizację, zasięg oddziaływania, źródła zaopatrzenia, [[potencjał]], wykorzystywane rozwiązania logistyczne w obszarze zaopatrzenia,  
* '''ograniczenia obrotu poszukiwanym towarem''' - związane z koncesjonowaniem, koniecznością monitorowania przez jednostki zewnętrzne przepływu i zużycia (leki, substancje szkodliwe dla zdrowia),
* '''ograniczenia obrotu poszukiwanym towarem''' - związane z koncesjonowaniem, koniecznością monitorowania przez jednostki zewnętrzne przepływu i zużycia (leki, substancje szkodliwe dla zdrowia),
* '''międzynarodowy przepływ towarów''' - zwłaszcza z uwagi na różnice wymagań dotyczących transportu i przechowywania towarów, braku standaryzacji dokumentacji przewozu i składowania, opóźnień wynikających z niskiej przepustowości przejść granicznych.
* '''międzynarodowy przepływ towarów''' - zwłaszcza z uwagi na różnice wymagań dotyczących transportu i przechowywania towarów, braku standaryzacji dokumentacji przewozu i składowania, opóźnień wynikających z niskiej przepustowości przejść granicznych.
Linia 73: Linia 73:
* Michlowicz E. (2012). ''Zarys logistyki przedsiębiorstwa'', Wydawnictwo AGH, Kraków
* Michlowicz E. (2012). ''Zarys logistyki przedsiębiorstwa'', Wydawnictwo AGH, Kraków
* Pfohl H. C. (1998), ''[[Zarządzanie]] logistyką. Funkcje i instrumenty. Zastosowanie koncepcji logistyki w przedsiębiorstwie i w stosunkach między przedsiębiorstwami'', Inst. Logistyki i Magazynowania, Poznań
* Pfohl H. C. (1998), ''[[Zarządzanie]] logistyką. Funkcje i instrumenty. Zastosowanie koncepcji logistyki w przedsiębiorstwie i w stosunkach między przedsiębiorstwami'', Inst. Logistyki i Magazynowania, Poznań
* Rutkowski, K. (2004). [https://ssl-kolegia.sgh.waw.pl/pl/KNoP/struktura/KL/publikacje/Documents/KRutkowski_Zarzadzanie_lancuchem_dostaw.pdf ''Zarządzanie łańcuchem dostaw-próba sprecyzowania terminu i określenia związków z logistyką''], Gospodarka Materiałowa i Logistyka, 12.
* Rutkowski, K. (2004). [https://ssl-kolegia.sgh.waw.pl/pl/KNoP/struktura/KL/publikacje/Documents/KRutkowski_Zarzadzanie_lancuchem_dostaw.pdf ''Zarządzanie łańcuchem dostaw-próba sprecyzowania terminu i określenia związków z logistyką''], [[Gospodarka]] Materiałowa i Logistyka, 12.
* Stępnicka, N., Bąkowska, P., & dla Zarządzania, N. (2013). [http://www.akademor.webd.pl/download/magazynowanie_teoria.pdf ''Zarządzanie logistyczne i gospodarka magazynowa w przedsiębiorstwach–wybrane aspekty teoretyczne. Studia i Materiały.''] Miscellanea Oeconomicae. Rok, 17, 301.
* Stępnicka, N., Bąkowska, P., & dla Zarządzania, N. (2013). [http://www.akademor.webd.pl/download/magazynowanie_teoria.pdf ''Zarządzanie logistyczne i gospodarka magazynowa w przedsiębiorstwach–wybrane aspekty teoretyczne. Studia i Materiały.''] Miscellanea Oeconomicae. Rok, 17, 301.
* Zimon D. (red), (2015). ''Logistyka stosowana'', CeDeWu.pl, Warszawa
* Zimon D. (red), (2015). ''Logistyka stosowana'', CeDeWu.pl, Warszawa

Wersja z 05:44, 20 maj 2020


Logistyka zaopatrzenia odpowiada za dostarczenie materiałów, surowców, półproduktów lub towarów od dostawców do magazynu zaopatrzeniowego przedsiębiorstwa lub bezpośrednio do miejsc przetworzenia. Głównym celem podsystemu zaopatrzenia jest efektywne i ekonomiczne zaspokajanie potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa. System zaopatrzenia łączy logistykę dystrybucji dostawców z logistyka produkcji.

Wśród podstawowych zadań zaopatrzenia obok zapewnienia dostępności odpowiednich dóbr potrzebnych w procesie wytwarzania wyróżnia się także utrzymywanie tej dostępności w długim okresie, jak również poszukiwanie nowych dostawców, których oferty w większym stopniu spełnią wymagania odbiorcy. Zadania takie są charakterystyczne dla działalności marketingowej i wykorzystywane pierwotnie przede wszystkim na rynku zbytu znajdują zastosowanie również w obszarze zaopatrzenia.

Funkcje logistyki zaopatrzenia

Do podstawowych zadań logistyki zaopatrzenia należą:

  • sterowanie dostawami
  • optymalizacja kosztów zaopatrzenia
  • współpraca z dostawcami
  • współpraca z innymi jednostkami organizacyjnymi w przedsiębiorstwie
  • odbiór i magazynowanie towarów i materiałów
  • synchronizacja procesu dostaw
  • zaspokajanie potrzeb materiałowych

Do głównych metod zarządzania zapasami należą:

Kluczowym działaniem przy organizacji logistyki zaopatrzenia jest zwrócenie uwagi na następujące zagadnienia:

  • zasady zewnętrznego zaopatrzenia
  • koordynację zadań zaopatrzeniowych
  • organizację służb zaopatrzeniowych

Zasady logistyki zaopatrzenia

{{#ev:youtube|Ozb30711QtM|480|right|System zarządzania zaopatrzeniem - model (Sławomir Wawak)|frame}} W logistyce zaopatrzenia występują trzy zasady zewnętrznego zaopatrzenia materiałowego:

  • indywidualne zaopatrzenie - przedsiębiorstwo nie magazynuje materiałów, ponosi niewielkie koszty magazynowania, niskie zaangażowanie kapitału, wadą tej zasady są możliwe opóźnienia w dostawach co skutkuje przestojami w procesie produkcyjnym,
  • zaopatrzenie z utrzymaniem zasobów- utrzymywanie materiałów w zapasie, aby w razie potrzeby pokryć zapotrzebowanie, wiąże się to z większymi kosztami magazynowania, znaczniejsze zaangażowaniem kapitału oraz problemem optymalizacji wielkości dostawy,
  • dostawa zsynchronizowana z produkcją lub zużyciem- połączenie dwóch wyżej wymienionych zasad, polega na dostarczaniu przez dostawcę (wymagany niezawodny dostawca, który ściśle współpracuje z przedsiębiorstwem) materiałów w ilościach oraz terminach, które wynikają z przebiegu produkcji; zapasy są utrzymywane na poziomie bezpieczeństwa co skutkuje niskim zaangażowaniem kapitału oraz minimalnymi kosztami magazynowania.[1]

Instrumenty i polityki stosowane w logistyce zaopatrzenia

Główne problemy, których dotyczą wspomniane decyzje i działania w obszarze zaopatrzenia można wskazać na podstawie zaprezentowanych przez H. Pfohla [2001, s. 178 - 184] instrumentów polityki zaopatrzenia:

  • polityka produktu - dotycząca rodzajów i ilości towarów od dostawców wykorzystywanych w produkcji oraz terminów ich nabywania w okresie objętym planowaniem, wyboru pomiędzy samodzielnym wykonaniem dóbr a ich nabyciem,
  • polityka kontraktów - obejmująca zwłaszcza decyzje dotyczące akceptowanych cen zakupu (w tym rabatów ilościowych czy wartościowych), podejmowanych zobowiązań w zakresie opakowania, transportu i przechowywania towarów,
  • polityka komunikacji - związana przede wszystkim z decyzjami dotyczącymi zakresów informacji udostępnianych dostawcom o zamierzeniach w zakresie zaopatrzenia, intencjach, oczekiwaniach, w trakcie współpracy także o warunkach działania,
  • polityka zakupów - dotycząca zwłaszcza określenia optymalnej ilości dostawców (minimalizującej ryzyko nadmiernego uzależnienia od wąskiej grupy jednostek, a równocześnie zapewniającej odpowiednią siłę przetargową u każdego dostawcy), wyboru dostawców o najkorzystniejszej lokalizacji geograficznej, wykorzystywania magazynów zaopatrzeniowych w pobliżu miejsc zapotrzebowania dla towarów od dostawców zlokalizowanych w znacznej odległości od odbiorcy.

Czynniki kształtujące logistykę zaopatrzenia

Decyzje w zakresie zaopatrzenia nie mogą jednak zostać podjęte bez uwzględnienia warunków występujących na rynku, które kształtowane są przede wszystkim przez takie czynniki jak:

  • charakterystyka nabywanych towarów - dotycząca przede wszystkim wymagań w zakresie: transportu (środek transportu, jego wyposażenie), magazynowania (wielkość powierzchni, lokalizacja, warunki składowania), opakowania (wielkość, materiał) oraz oznakowania (jednostek lub partii towaru),
  • działalność dostawców - obejmująca zwłaszcza: ilość, stopień spełnienia wymagań ilościowych i jakościowych odbiorcy, możliwość zapewnienia długiego okresu współpracy, nastawienie na zacieśnianie współpracy z odbiorcą i obustronnego doskonalenia,
  • działalność konkurentów - przede wszystkim ze względu na ilość, lokalizację, zasięg oddziaływania, źródła zaopatrzenia, potencjał, wykorzystywane rozwiązania logistyczne w obszarze zaopatrzenia,
  • ograniczenia obrotu poszukiwanym towarem - związane z koncesjonowaniem, koniecznością monitorowania przez jednostki zewnętrzne przepływu i zużycia (leki, substancje szkodliwe dla zdrowia),
  • międzynarodowy przepływ towarów - zwłaszcza z uwagi na różnice wymagań dotyczących transportu i przechowywania towarów, braku standaryzacji dokumentacji przewozu i składowania, opóźnień wynikających z niskiej przepustowości przejść granicznych.

Rozpatrując istotność przedstawionych czynników w ukształtowaniu polityki zaopatrzenia powinny one zostać potraktowane równorzędnie.

Bibliografia

Przypisy

  1. Bendkowski J., Radziejowska G. (2011). Logistyka zaopatrzenia w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice

Autor: Tomasz Małkus, Katarzyna Kida