Patronite.jpg Drogi użytkowniku! Encyklopedia Zarządzania potrzebuje Twojej pomocy.
Wesprzyj nasz rozwój - zostań mecenasem Encyklopedii.
Sam zdecyduj ile warta jest dla Ciebie wiedza, z której korzystasz.
Wejdź na Patronite.pl i wybierz kwotę wsparcia (już od 5 zł).

Metoda ABC

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.png Ten artykuł dotyczy wykorzystania zasady Pareto. Zobacz też: Rachunek kosztów działań (Activity-Based Costing).


Metoda (analiza ABC), polega na ocenie wartości danych dóbr przez pryzmat ich udziału w wartości całkowitego rocznego ich zużycia. Analiza pozwala na ustalenie, które z posiadanych przez przedsiębiorstwo dóbr wymagają specjalnych środków z uwagi na ich wysokie koszty utrzymania ze szczególnych uwzględnieniem kosztów zamrożenia środków obrotowych. W gospodarowaniu zapasami należy przede wszystkim na bieżąco dokonywać ich grupowania zarówno wedle ich wartości, jak i wielkości obrotów. Do tego służą dwie metody - metoda ABC i metoda XYZ.

Analiza ABC opiera się na procedurze wyznaczania krzywej Lorenza. Pierwszym krokiem jest konieczność uporządkowania dostawców wedle malejących wskaźników kosztów. Kolejną częścią jest wyliczenie procentowych wskaźników udziału kosztów zakupu w całościowych kosztach zakupów. Ostatni krok to wyznaczenie grup A,B,C. Podziału dóbr na grupy A,B i C dokonuje się według wartości rocznego kosztu oraz zużycia.

Grupy zapasów

Grupa A

Grupa A - zapasy " cenne" (vital few), stanowiące 5-20% liczebności asortymentowej zapasów, ale mające znaczny udział w wartości, sięgający 75-80%. Grupę tę, o wysokiej wartości i dużym udziale w kosztach materiałowych ogółem, należy traktować ze szczególną uwagą w zakresie:

  • Analizy rynkowej
  • Szczegółowego przygotowania zamówień handlowych
  • Precyzyjnych procedur dysponowania w przedsiębiorstwie
  • Właściwego zarządzania poziomami zapasów
  • Precyzyjnego ustalania poziomów tzw. zapasów bezpieczeństwa (stanów minimalnych).

Grupa B

  • Grupa B - zapasy mające udział w wysokości 15-20% zarówno w liczebności asortymentowej zapasów, jak i w ich wartości. Dobra z tej grupy mogą być zarządzana z użyciem systemu okresowego ponownego zamawiania.

Grupa C

  • Grupa C - zapasy o charakterze masowym (trivial many), mające największy udział w liczebności asortymentowej (60-80%) i bardzo niski udział w wartości (około 5%). Dobra z tej grupy mogą być zarządzane przy wykorzystaniu systemu dwubinowego.

Wykorzystanie

Jak dowodzą badania surowce i materiały z grupy A najbardziej rzutujące na wartość łącznego zużycia, stanowią niezbyt liczny zbiór pozycji. Proporcje te układają się mniej więcej w taki sposób, ze około 20% pozycji obejmuje aż 80% wartości zużycia (stad metoda ABC jest także znana pod nazwa reguły Pareto lub "80:20"). W odniesieniu do tej właśnie grupy racjonalne przesłanki wskazują na celowość zastosowania ostrego reżimu przy ich zamawianiu, a więc w odniesieniu do nich dąży się do realizacji zasady Just in time.

W stosunku do pozostałych materiałów, zwłaszcza grupy C ("najtaniej"), można sobie pozwolić liberalniejsze zasady zamawiania i tworzenia zapasów. Istotnie jest jednak to, aby system zaopatrywania się w dobra był bezpieczny, aby nie doprowadzić do braku dobra C co mogłoby spowodować brak możliwości wykonania wyboru gotowego. Analiza ABC jest przydatnym narzędziem używanym przez dział zaopatrzenia, ktory za jej pomocą wie na jakich dobrach należy skoncentrować się ze względu na to, że ich dostawy zajmują wysoką pozycję w całkowitej wartości zużycia materiałowego oraz całkowitej wielkości obrotów.

Analiza ABC ma szerokie zastosowanie w dziedzinach zarządzania przedsiębiorstwem, takich jak kontrola zużycia materiałów, sterowanie procesami, zarządzanie jakością czy też obsługa eksploatacyjna. W metodzie ABC kładzie się nacisk na asortymenty o podstawowym znaczeniu dla produkcji. Uwzględnia się kilka punktów cenności zapasów, ważnych przy analizie kosztów i sterowaniu zjawiskami wyczerpywania się zapasów. Są to kategorie:

  • Najwyższy priorytet: zapasy krytyczne (nie mogą się wyczerpać)
  • Wysoki priorytet: zapasy istotne (limitowany poziom zapasów)
  • Średni priorytet: zapasy potrzebne, okazjonalnie limitowane (dopuszczalne wyczerpanie)
  • Niski priorytet: zapasy pożądane (dozwolone wyczerpanie).

Bibliografia

  • Abt S.(1998). Zarządzanie logistyczne w przedsiębiorstwie Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
  • Ciesielski M. (2006). Instrumenty zarzadzania logistycznego, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
  • Gołembska E (2006). Podstawy logistyki Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Kupieckiej,Łódź
  • Lysons K. (2004). Zakupy zaopatrzeniowe, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
  • Niziński S. (1999). Logistyka Wydawnictwo ART, Olsztyn
  • Zimon D. (2015). Logistyka stosowana, CeDeWu, Warszawa
  • Ziółkowski J., Łada J.(2014) Analiza ABC i XYZ w gospodarowaniu zapasami, "Przedsiębiorczość i Zarządzanie 15.5, cz. 1 Profesjonalizm w logistyce Kształcenie logistyków-doświadczenia i wnioski.", Łódź

Autor: Katarzyna Pawlik, Paulina Paterak