Patronite.jpg Drogi użytkowniku! Encyklopedia Zarządzania potrzebuje Twojej pomocy.
Wesprzyj nasz rozwój - zostań mecenasem Encyklopedii.
Sam zdecyduj ile warta jest dla Ciebie wiedza, z której korzystasz.
Wejdź na Patronite.pl i wybierz kwotę wsparcia (już od 5 zł).

Turystyka

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Turystyka
Pojęcie główne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Słowo turystyka pochodzi od francuskiego pojęcia tour, które oznacza wycieczkę, podróż kończącą się powrotem do miejsca skąd nastąpił wyjazd. Przez turystykę można rozumieć formę czynnego wypoczynku połączonego z poznawaniem różnych miejsc oraz elementami sportu. Turystykę traktuje się również jako zjawisko społeczne, polegające na odbywaniu podróży w celach poznawczych, rozrywkowych, wypoczynkowych leczniczych lub związanych z kultem religijnym, bez podjęcia pracy zarobkowej i osiedlania się. W takim rozumieniu podkreśla się, iż istotnym motywem turystyki jest rozwój osobowości człowieka. Aby taki cel mógł zostać zrealizowany, pobyt turystyczny musi stwarzać turystom okazję do bezpośrednich kontaktów z naturalnymi, kulturowymi i społecznymi walorami odwiedzanego miejsca.

Przegląd definicji

Istnieje wiele definicji pojęcia "turystyka".

Światowa Organizacja Turystyki (United Nation World Tourism Organization, UNWTO) definiuje ją jako: ogół czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, zawodowych lub innych nie dłużej niż rok bez przerwy poza swoim codziennym otoczeniem, z wyłączeniem wyjazdów, w których głównym celem jest aktywność zarobkowa, forma czynnego wypoczynku poza miejscem stałego zamieszkania, dziennym otoczeniem, z wyłączeniem wyjazdów, w których głównym celem jest aktywność zarobkowa, forma czynnego wypoczynku poza miejscem stałego zamieszkania.

Brytyjskie Towarzystwo Turystyczne przyjęło zaś następującą definicję turystyki: "Turystyka obejmuje wszystkie czynności związane z czasowym krótkotrwałym przemieszczeniem się osób do miejsc docelowych poza miejscami, gdzie normalnie mieszkają i pracują, oraz pobytem w tych miejscach."

Można również podzielić definicje turystyki na klasyczną i współczesną

Definicje klasyczne:

  • "Turystyka jest to zespół stosunków i zjawisk, które wynikają z podróży i pobytu osób przyjezdnych, o ile nie występuje w związku z tym osiedlenie i podjęcie działalności zarobkowej"(W. Hunziker)
  • "Turystyka stanowi całokształt stosunków i zjawisk związanych z podróżą i pobytem odwiedzających w jakiejś miejscowości, z tym że pobyt nie przekształca się w stałe zamieszkanie"(A.Sess)

Przedstawione definicje turystyki ograniczają jej zakres przede wszystkim do podróżowania w celach poznawczych, zdrowotnych, rekreacyjnych, sportowych. Podkreślają te rodzaje aktywności, w których może realizować się zasada dobrowolności i rozwój osobowości człowieka. Zwracają uwagę na znaczenie w turystyce poznania, przeżycia, rozrywki i wypoczynku.

Współczesne koncepcje turystyki dostrzegają nie tylko jej przedstawione walory, ale także wskazują na zjawisko wydawania i zarabiania przez turystę pieniędzy w miejscu okresowego pobytu lub w czasie samej podróży. Zwracają zatem uwagę na wymiar ekonomiczno społeczny turystyki, tak więc:

"Turystyka w szerokim znaczeniu jest to całokształt zjawisk ruchliwości przestrzennej związanych z dobrowolną czasową zmianą miejsca pobytu, rytmu i środowiska życia oraz z wejściem w styczność osobistą ze środowiskiem odwiedzanym (przyrodniczym, kulturowym bądź społecznym)" (K. Przecławski).

Światowa Organizacja Turystyki dokonała również podziału turystyki na:

  • turystykę biznesową,
  • turystykę rekreacyjną, aktywną i specjalną,
  • turystykę przygraniczną, tranzytową (transgraniczną),
  • turystykę w miastach,
  • turystykę na terenach wiejskich agroturystyka,
  • turystykę twardą (ukierunkowana na zapewnienie turystom luksusu, wygody, szybkiego tempa zwiedzania, "zaliczania" zabytków) oraz miękką (nastawiona na nowe doznania, zdobywanie nowych umiejętności oraz wysiłek fizyczny).

W odniesieniu do do danego kraju można wyróżnić następujące formy turystyki:

  • Turystyka krajowa - podróże mieszkańców po własnym kraju,
  • turystyka przyjazdowa - przyjazdy do kraju osób stale mieszkających poza nim,
  • turystyka wyjazdowa - wyjazdy mieszkańców danego kraju do innych krajów.

Zarówno w mowie potocznej, jak i literaturze fachowej z zakresu turystyki funkcjonują jeszcze inne formy turystyki, które są wyodrębniane nie ze względu na jakieś konkretne kryterium, ale raczej ze względu na specyficzne cechy, w istotny sposób rzutujące na całą sferę organizacji i obsługi osób w nich uczestniczących. Są to: turystyka biznesowa, turystyka kongresowa, turystyka motywacyjna, turystyka etniczna, turystyka alternatywna.

"Funkcje turystyki:

  • wypoczynkowa,
  • zdrowotna,
  • wychowawcza,
  • kształceniowa,
  • miastotwórcza,
  • edukacja kulturowa,
  • ekonomiczna,
  • etniczna,
  • kształtowania świadomości ekologicznej,
  • polityczna." (A. Kornak, A. Rapacz 2001, s. 29-30)

Organizacja i zarządzanie turystyką na szczeblu ogólnokrajowym

Państwo to podstawowy podmiot realizujący politykę turystyczną danego kraju. Poszczególne jego funkcje związane są z turystyką w rozmaitym stopniu. Ogólnie przyjmuje się, że jest siedem funkcji rządu w odniesieniu do turystyki, tj.:

  • "koordynacja,
  • planowanie,
  • prawodawstwo,
  • aktywność gospodarcza,
  • stymulacja,
  • uspołecznianie turystyki,
  • ochrona interesu publicznego." (J. Borzyszkowski 2011, s. 35)

Instytucje zaangażowane w rozwój turystyki:

  • "organy wykonawcze i ustawodawcze,
  • służba cywilna,
  • wymiar sprawiedliwości,
  • instytucje odpowiedzialne za egzekwowanie prawa,
  • przedsięwzięcia międzyrządowe,
  • przedsiębiorstwa państwowe,
  • organy ustawowe,
  • podmioty quasi-państwowe,
  • niższe szczeble administracji publicznej." (L. Pender, R. Sharpley 2008, s. 270-272)

"Korzyści gospodarcze związane z rozwojem turystyki (krajowej i zagranicznej, szczególnie przyjazdowej):

  • napływ dewiz,
  • wzmocnienie gospodarki (na szczeblu miejscowości, regionu, kraju) dzięki produkcji towarów i usług dla turystów,
  • większa różnorodność i intensywność działalności gospodarczej, zwłaszcza z wykorzystaniem lokalnych zasobów i produktów,
  • rozwój działalności inwestycyjnej (lokalnych, krajowych i zagranicznych inwestorów), stymulowanej rosnącymi rozmiarami ruchu turystycznego,
  • lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury,
  • poprawa infrastruktury komunalnej przez rozbudowę infrastruktury turystycznej,
  • korzystanie z istniejącej infrastruktury turystycznej przez ludność miejscową,
  • efekt mnożnikowy,
  • wzrost poziomu zaopatrzenia ludności,
  • rozwój sektora usług służących turystom i ludności miejscowej (np. Handlu detalicznego, gastronomii, sportowo-rekreacyjnych itd.),
  • tworzenie dodatkowych miejsc pracy w miejscowościach, które najczęściej nie mają rozwiniętego przemysłu lub wykazują ograniczone możliwości rozwoju rolnictwa". (A. Kornak, A. Rapacz 2001, s. 31)

Bibliografia

  • Człowiek a turystyka, Zarys socjologii turystyki, K. Przecławski, ALBIS, 1996 r.
  • Geografia społeczno - ekonomiczna, R. Domachowski, Wydawnictwo Oświata, Warszawa 1997 r.
  • Podstawy geografii ekonomicznej Praca zbiorowa pod redakcją J. Wrony i J. Rek, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1997 r.
  • O festiwalu w kontekście turystyki kulturowej, czyli turystyka eventową raz jeszcze., P. Ratkowska (2010), Turystyka Kulturowa 6, s. 26-46
  • Obsługa Ruchu Turystyczneg Praca zbiorowa pod redakcją Z. Kruczka, Krakowska Szkoła Hotelarska, Kraków 2000 r.
  • Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce, J. Borzyszkowski, CeDeWu, Warszawa 2011, s. 35
  • Turystyk W. W. Gaworecki, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2003 r.
  • Turystyka dziedzictwa przemysłowego-próba sprecyzowania terminologii., M. Kronenberg (2007), Dziedzictwo przemysłowe jako strategia rozwoju innowacyjnej gospodarki, s. 33-41
  • Zarządzanie turystyką, L. Pender, R. Sharpley (red.), Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2008, s. 270-272
  • Zarządzanie turystyką i jej podmiotami w miejscowości i regionie, A. Kornak, A. Rapacz, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław 2001, s. 29-31

Autor: Patrycja Brożek, Marcin Błądek