Udział w rynku

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Udział w rynku - to stosunek ilości sprzedanych produktów danego przedsiębiorstwa do liczby wszystkich sprzedanych jednostek danego produktu.

Jednak zanim obliczymy udział w rynku musimy najpierw klarownie zdefiniować nasz rynek odniesienia, czyli zbiór produktów lub marek, z którymi konkurujemy. W zależności od tego jak określimy naszą podstawę porównania (rynek odniesienia), tak będzie kształtować się nasz poziom udziału w rynku. Musimy mieć pewność, że ta podstawa jest taka sama dla wszystkich marek. Nie należy zapominać także o tym, że gdy na rynek zostaje wprowadzona nowa marka, udział każdego z uczestników rynku zmniejsza się w naturalny sposób, jednak niektórzy uczestnicy mogą boleśnie odczuć spadek sprzedaży.

Udział w rynku może nieraz ulegać wahaniom, ponieważ wystąpią jakieś wyjątkowe i nieoczekiwane czynniki, np. wielkie zamówienie, lub firma odnotowuje spadek udziału w rynku, ponieważ sama rezygnuje z danej sieci dystrybucji lub danego segmentu rynku.

Wskaźniki udziału w rynku

Udział w rynku możemy wyrazić za pomocą różnych wskaźników. Oto ich rodzaje:

  • Ilościowy udział w rynku- odnosi się do wielkości sprzedaży firmy lub marki wyrażonej jako procent całkowitej sprzedaży na rynku odniesienia [J.J. Lammbin, s. 163],
  • Udział w rynku w wyrażeniu wartościowym- obliczamy go nie za pomocą jednostek sprzedaży a przy użyciu wartości obrotów. Wskaźnik ten może być jednak trudny do zinterpretowania, ponieważ zmienia się on wraz ze zmianą ilości jednostek, jak i cen,
  • Udział w rynku obsługiwanym- liczymy go tylko w stosunku do sprzedaży w segmencie rynku odsługiwanym przez firmę. Musimy pamiętać, że udział w rynku obsługiwanym będzie zawsze większy od udziału w całkowitym rynku odniesienia,
  • Względny udział w rynku- jest to stosunek sprzedaży danej firmy do wielkości sprzedaży jej konkurentów
  • Względny udział w rynku w stosunku do głównego konkurenta- jest to zestawienie sprzedaży firmy z jego sprzedażą.

Obliczanie udziału w rynku

Zanim obliczymy udział w rynku musimy zdobyć niezbędne informacje, z czym możemy mieć problem. Żeby ustalić udział w rynku obsługiwanym potrzebujemy informacji o całkowitej sprzedaży w każdym segmencie. Z kolei względny udział w rynku wymaga znajomości wielkości sprzedaży naszej bezpośredniej konkurencji. Trudności związane ze zdobyciem takiej informacji zależą od sektora [J.J. Lammbin, s. 164].

Jeżeli chodzi o dobra konsumpcyjne udział w rynku możemy obliczyć poprzez przeprowadzenie badań panelowych punktów sprzedaży i konsumentów. W innych dziedzinach potrzebne informacje dostarczają mam organizacje rządowe i pozarządowe.

Jeśli jednak nie posiadamy ani czasu ani wystarczającej ilości pieniędzy, aby skorzystać z usług firm zajmujących się badaniami rynku, lub nie możemy zdobyć informacji od stowarzyszeń przemysłowo handlowych, które śledzą poziom sprzedaży w różnych kategoriach produktu nasz udział w rynku możemy obliczyć samodzielnie korzystając z następujących wskazówek:

  1. szacujemy liczbę konsumentów na naszym rynku,
  2. szacujemy ile każdy z nich kupuje w ciągu roku danego produktu
  3. mnożymy jedną liczbę przez drugą i otrzymujemy całkowitą wielkość rynku,
  4. następnie dzielimy przez nią wielkość naszej sprzedaży i otrzymujemy nasz udział w rynku.

Bibliografia

  • J.J. Lambin, Strategiczne zarządzanie marketingowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, str. 162-164,

Autor: Barbara Grzesiak