Strategiczna jednostka gospodarcza

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Strategiczna jednostka gospodarcza (SJG) to wyodrębniony w przedsiębiorstwie podsystem, wyspecjalizowany przedmiotowo, który działa jako samodzielny zakład. Po raz pierwszy SJG zastosowana została przez amerykański koncern General Electric. SJG to małe przedsiębiorstwa (MŚP), które są podsystemami przedsiębiorstwa o dużej autonomii funkcjonalnej i decyzyjnej. Jednostki takie mogą, ale nie muszą ściśle współpracować z firmami, z których zostały wydzielone lub też nawiązywać do jej struktury formalnej. SJB mogą być zastosowane do określenia strategii firmy zdywersyfikowanej. Podstawową przyczyną wyodrębnienia SJB jest chęć połączenia w jednej strukturze organizacyjnej wielu różnorodnych form działalności w celu osiągnięcia niezbędnej przewagi konkurencyjnej.

Cechy SJG

Głównymi cechami SJG są:

  • umiejscowienie w strukturze przedsiębiorstwa,
  • są to jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej,
  • formułą wedle której funkcjonują jest: "produkt-rynek",
  • rodzaj działalności przez nie wykonywanej ma zasadnicze i rozstrzygające znaczenie dla całego przedsiębiorstwa,
  • autonomia funkcjonalna i decyzyjna obejmuje: badania laboratoryjne, techniczne przygotowanie produkcji, produkcję, finanse, rachunkowość i marketing,
  • SJG ma dywizjonalną strukturę, która oprócz tego że jest zdeterminowana tak przez wymiar produkcyjny, tak przez technikę i badania, finanse i rachunkowość, ale najbardziej przez marketing.

Elementy SJB

W SJB skupia się:

  • Badania i rozwój.
  • Potencjał wytwórczy.
  • Technologię.
  • Marketing dotyczący jednorodnych grup produktów.

Analiza grup produktów odbywa się pod kątem:

  • potrzeb zaspokajanych przez dane produkty,
  • technologii ich wytwarzania,
  • wartości użytkowych,
  • miejsca w portfelu produkcji.

W/w kryteria są podstawą dla łączenia produktów w jednorodne grupy asortymentowe i stwarzaniu dla nich strategicznych jednostek organizacyjnych, ponieważ zidentyfikowanie SBU umożliwia poprawę skuteczności identyfikacji:

Zalety SJG

Do głównych zalet SJG można zaliczyć to że: są czynnikiem wspierającym współpracę między wydziałami przedsiębiorstwa które charakteryzuje podobny zakres działania, usprawniają:

  • działalność zarządzania strategicznego,
  • czynności ewidencyjne,
  • czynności rozliczeniowe.
  • sprawiają że wykonanie prac analitycznych jest łatwiejsze na wszystkich poziomach systemu planowania.

Wady SJG

  • utrudniony jest kontakt zarządu korporacji ze sferą operacyjną danych jednostek strategicznych,
  • mogą być przyczyną powstawania wewnętrznych napięć w związku z utrudnionym dostępem do wewnętrznych i zewnętrznych źródeł finansowania,
  • utworzenie Grupy SJG - wyodrębnionego formalnie obiektu - może być przyczyną powstania nieklarownej sytuacji w związku z dyrektorem owej Grupy, który jest kolejnym szczeblem w hierarchii, może także pojawić się sprzeczność interesów tego dyrektora i kierownictwa kolejnych strategicznych jednostek gospodarczych.

Bibliografia

  • G. Gierszewska, M. Romanowska, Analiza strategiczna przedsiębiorstwa, PWE Warszawa 2002,
  • A. Stabryła, Zarządzanie strategiczne w teorii i praktyce firmy, PWN 2000.
  • A. Stabryła, Podstawy zarządzania firmą, Oficyna Wydawnicza: Drukarnia ANTYKWA s.c. Kraków - Kluczbork 1997, 1998,
  • J. Fudaliński, Analizy sektorowe w strategicznym zarządzaniu przedsiębiorstwem, Oficyna Wydawnicza: Drukarnia ANTYKWA s.c. Kraków - Kluczbork 2002.

Autor: Anna Graboń, Ewa Skorupska, Dawid Fijak