Metody konsolidacji sprawozdań finansowych

Metody konsolidacji sprawozdań finansowych
Polecane artykuły


Konsolidacja sprawozdań finansowych polega na sporządzeniu wspólnego sprawozdania finansowego dla minimum dwóch podmiotów gospodarczych, które funkcjonują osobno na rynku, ale są powiązane ze sobą kapitałowo.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości obowiązek sporządzania sprawozdań ma:

Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obejmuje dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich siedzibę, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę; sprawozdaniem tym obejmuje się również dane pozostałych jednostek podporządkowanych. [1]

Oprócz ustawy o rachunkowości zasady konsolidacji sprawozdań zawarte są również w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości, które nakładają obowiązek sporządzania owego sprawozdania na mniejsze grupy kapitałowe (UoR do tego nie obliguje).

Mniejszymi grupami kapitałowymi nazywane są jednostki dominujące oraz wszystkie jednostki podporządkowane, których łączne dane finansowe na dzień bilansowy roku obrotowego, a także na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy spełniają co najmniej dwa z następujących wymogów:

  • łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty nie przekracza 250 osób,
  • łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekracza równowartości 7 500 000 euro,
  • łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekraczają równowartości 15 000 000 euro.

Ponadto zwolnienie z obowiązku konsolidacji sprawozdań finansowych posiadają również:

  • spółki dominujące niższego szczebla posiadające min. 90% udziałów jednostki zależnej, a jednostka dominująca wyższego szczebla obejmuje konsolidacją wszystkie spółki zależne od spółki niższego szczebla,
  • spółki, których dane finansowe są nieistotne dla jednostki dominującej,
  • spółki, w które zainwestowano z zamiarem odsprzedaży w ciągu 12 miesięcy,

Jednostka dominująca nie musi sporządzać sprawozdania finansowego jeśli wszystkie dane spółek zależnych są nieistotne lub jeśli spółki zakupione są w celach odsprzedaży.

Metody konsolidacji

Wybór metody konsolidacji zależy od charakterystyki danej jednostki:

  • jednostki zależne sporządzają sprawozdanie metodą pełną,
  • jednostki współzależne sporządzają sprawozdanie metodą proporcjonalną lub przez wycenę udziałów metodą praw własności,
  • jednostki stowarzyszone sporządzają sprawozdanie przez wycena udziałów metodą praw własności.
  1. Konsolidacja metodą pełną - polega na sumowaniu kolejnych pozycji sprawozdań jednostki dominującej oraz jednostek zależnych, bez względu na udział jednostki dominującej we własności jednostek zależnych, a także zrealizowaniu określonych korekt.
  2. Konsolidacja metodą proporcjonalną - polega na sumowaniu pozycji sprawozdania finansowego wspólnika jednostki współzależnej w całej wartości, z niepełnymi wartościami określonych pozycji bilansu jednostek współzależnych, proporcjonalnymi do udziałów posiadanych przez jednostki grupy kapitałowej objętych konsolidacją.
  3. Konsolidacja metodą praw własności - polega na ukazaniu udziałów w jednostkach stowarzyszonych w cenie ich nabycia skorygowanej o zmniejszenia lub zwiększenia jakie nastąpiły od uzyskania współkontroli.

Elementy sprawozdania

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe musi zawierać co najmniej następujące pozycje:

Terminy sporządzania sprawozdań

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe należy sporządzać w tym samym dniu bilansowym oraz za ten sam rok obrotowy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej. Jeśli jest to niemożliwe to konsolidacją można objąć sprawozdanie za inny roczny okres niż rok obrotowy pod warunkiem, że dzień bilansowy tych sprawozdań nie wypada wcześniej niż 3 miesiące przed dniem bilansowym określonym dla grupy kapitałowej.

W ciągu 15 dni po zatwierdzeniu sprawozdanie podlega przekazaniu do rejestru sądowego oraz do Monitora Polskiego B.

Istota konsolidacji sprawozdań finansowych

Jednym z głównych powodów wprowadzenia skonsolidowanych sprawozdań jest wszechobecna globalizacja, która narzuca potrzebę wprowadzania nowych rozwiązań. Powstają nowe, wielopodmiotowe, międzynarodowe struktury, które łączą się ze sobą m.in. w celu osiągnięcia większego zysku. Zjawisko to nazywamy konsolidacją, która wymusza na przedsiębiorstwach przestrzeganie określonych przepisów prawnych.

Sporządzanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych ma na celu:

  • ujawnienie zasięgu działalności jednej spółki działającej pod wieloma markami,
  • ukazanie przepływu zysków do spółek, które zarejestrowane są w “rajach podatkowych”,
  • uniemożliwienie zafałszowania sytuacji finansowej spółki dominującej.

Bibliografia

Autor: Monika Pasik

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

  1. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t. jedn., Dz.U. 2013 poz. 330 z poz. zm.