Raj podatkowy

Raj podatkowy
Polecane artykuły


Raj podatkowy to kraj lub terytorium, dające osobom fizycznym i prawnym możliwość uniknięcia opodatkowania w kraju ich pochodzenia lub posłużenia się korzystniejszym systemem podatkowym. W życiu gospodarczym i w literaturze istnieje wiele określeń rajów podatkowych. Nazywa się je "azylami podatkowymi" lub "oazami". Raje podatkowe charakteryzują się przede wszystkim:

  • sprzyjającym systemem podatkowym, gwarantującym niskie opodatkowanie albo brak podatków; państwo jest stroną dogodnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania; dzięki temu możliwe jest unikanie opodatkowania, jednak może to stwarzać warunki do podejmowania działań sprzecznych z prawem,
  • brakiem kontroli i ograniczeń dewizowych,
  • stabilnością gospodarczą i polityczną,
  • ochroną tajemnicy handlowej,
  • korzystnym systemem prawnym,
  • ochroną tajemnicy bankowej i rozwiniętym sektorem bankowym,
  • swobodnym dostępem do kapitału.

Rodzaje rajów podatkowych

Wyróżnia się kilka grup rajów podatkowych:

  • kraje, które umożliwiają łatwe i poufne rejestrowanie spółek obcokrajowcom i nie pobiera się od nich podatku dochodowego (w ogóle bądź w odniesieniu do spółek, które nie prowadzą lokalnej działalności gospodarczej w raju podatkowym). Kraje te charakteryzują się minimalnymi wymogami co do rachunkowości i sprawozdawczości spółek,
  • państwa, w których co do zasady stosowany jest podatek dochodowy, zarówno w stosunku do podmiotów krajowych, jak i zagranicznych, ale oferowane są korzystne zwolnienia lub ulgi dla konkretnych form działalności,
  • kraje, które posiadają korzystne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz stosują bardzo umiarkowane stawki podatkowe.

Metody wykorzystywania rajów podatkowych

  • Transfery zysków - osiągane dzięki sprzedaży towarów i usług po cenach niższych od faktycznej wartości przez jednostkę umiejscowioną w kraju o wysokiej progresywności podatkowej w stosunku do filii zarejestrowanej w raju podatkowym. Podmioty gospodarcze, które uczestniczą w międzynarodowym obrocie dążą do maksymalnego ograniczenia zysku, mogą tego dokonać poprzez zwiększenie kosztów utrzymania spółki (np. koszty obsługi przedsiębiorstw, odsetki). Manipulacja pożyczkami i wysokością oprocentowania jest najbardziej powszechną formą transferu zysków.
  • Spółki rotacyjne - oferowane przez władze krajów zaliczanych do rajów podatkowych, polega na tym, że spółkę w takim kraju można założyć lub kupić. Proces rejestracji jest bardzo prosty, założyciel spółki nie musi ujawniać imienia i nazwiska, przez co może podawać fikcyjne osoby. W ten sposób powstają spółki często określane mianem spółek rotacyjnych, które wykorzystuje się do świadczenia usług, a także transakcji kupna, sprzedaży w ramach określonych powiązań kapitałowych. Głównym celem spółki rotacyjnej jest dążenie do redukcji kwoty zysku podlegającej opodatkowaniu. Cel ten osiągany jest dzięki skierowaniu dochodów z zewnątrz spółki rotacyjnej w raju podatkowym.
  • Spółki offshore - polegają na akumulacji dochodów w regionach o niskim opodatkowaniu. Możliwości stref offshore wykorzystują głównie spółki kapitałowe i ludzie bogaci ze świata sztuki.
  • Korzyści umowne (treaty shopping)- zjawisko to pozwala ominąć bariery stawiane przez zawieranie umów eliminujących podwójne opodatkowanie. Inwestycja dokonywana jest przez założenie w kraju-sygnatariusza spółki lub innego podmiotu posiadającego osobowość prawną. Działanie to sprowadza się do koncentracji zysku w kraju, które jest drugim sygnatariuszem wspomnianej umowy i ma na celu uniknięcie obciążeń podatkowych.

Lista rajów podatkowych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową dla celów podatku dochodowego od osób prawnych oraz dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych określa listę rajów podatkowych:

  • Europa: Andora, Gibraltar, Guernsey, Jersey, Liechtenstein, Man, Monako,
  • Azja i Afryka: Bahrajn, Hongkong, Liberia, Makau,
  • Ameryka Środkowa i Południowa: Belize, Panama,
  • Wyspy Oceanu Indyjskiego: Malediwy, Mauritius, Seszele,
  • Wyspy Pacyfiku: Nauru, Niezależne Państwo Samoa, Niue, Tonga, Vanuatu, Wyspy Cooka, Wyspy Marshalla,
  • Wyspy Morza Karaibskiego: Amerykańskie Wyspy Dziewicze, Anguilla, Antigua i Barbuda, Antyle Holenderskie, Aruba, Bahamy, Barbados, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Dominika, Grenada, Kajmany, Monserrat, Saint Kitts, Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent, Grenadyny, Turks, Caicos.

Bibliografia

Autor: Maria Sitarz, Gabriela Mady