Majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw - metody, pomagające ustalić wartość przedsiębiorstwa na rynku. Istotą wyceny przedsiębiorstwa jest podanie jego wartości wyrażonej w określonych jednostkach pieniężnych za pomocą ustalonych ocen, reguł i analiz. Znajduje ona szerokie zastosowanie przy okazji:

  • zmiany formy prawnej działalności przedsiębiorstwa,
  • zmiany stosunków użytkowania (leasing, dzierżawa),
  • wewnętrznymi nieporozumieniami lub rozliczeniami,
  • łączenia i podziału przedsiębiorstwa.

W metodach majątkowych oszacowaniu podlega wartość majątkowa, rozumiana jako suma nakładów pracy, pieniędzy i środków rzeczowych na utworzenie przedsiębiorstwa.[1]

Funkcje wyceny

Wyróżniamy 4 funkcje wyceny wynikające z powodów jej dokonywania:

  • funkcja doradcza,
  • funkcja argumentacyjna (uzasadniająca),
  • funkcja mediacyjna,
  • funkcja komunikacyjna.

Klasyfikacja metod

Najbardziej uniwersalna klasyfikacja jest podział metod wyceny na:

  • metody majątkowe,
  • metody dochodowe,
  • metody porównawcze (mnożnikowa, wskaźnikowa),
  • metody mieszane.

Wybór danej metody wyceny zależy od ich pozycji na rynku, stanu finansowego oraz zdolności do generowania dochodów.

Rodzaje metod majątkowych

Metody majątkowe (assets based methods,) są metodami najbardziej rozpowszechnionymi i historycznie najstarszymi. Podmiotem wyceny jest majątek przedsiębiorstwa, czyli różnica pomiędzy całością aktywów a pasywami obcymi.

W literaturze przedmiotu, a także w praktyce możemy się spotkać z następującymi rodzajami metod majątkowych wyceny:

  1. metodę księgową
  2. metodę odtworzeniową
  3. metodę likwidacyjną czyli metodę upłynnienia.

Metoda wartości księgowej

Wartość księgowa majątku przedsiębiorstwa zawarta jest w każdym bilansie, a jej ustalenie polega na zmniejszeniu aktywów o wszelkiego rodzaju zobowiązania(krótko i długookresowe). Metoda ta rzadko odzwierciedla rzeczywistą wartość przedsiębiorstwa z powodu:

  • historycznego charakteru cen (inflacja sprawia ze ceny nabycia środków trwałych nie uwzględniają zmian siły nabywczej pieniądza),
  • różnicy pomiędzy zużyciem ewidencyjnym, a zużyciem fizycznym i ekonomicznym,
  • szacowania wartości majątku w sposób arbitralny przez zespoły dokonujące wyceny.

Metoda wartości odtworzeniowej

Metoda ta polega na określeniu kosztów, jakie należy ponieść, aby odtworzyć majątek wycenianego przedsiębiorstwa. Dlatego alternatywą do zakupu jakiegoś przedsiębiorstwa jest wybudowanie od podstaw nowego i nowocześniejszego.

Wyznaczenie wartości odtworzeniowej w ujęciu szczegółowym wymaga ustalenia aktualnych cen poszczególnych składników majątku trwałego oraz rzeczywistych wskaźników ich zużycia. W ujęciu wskaźnikowym natomiast niezbędne jest ustalenie wskaźników wzrostu cen.[2] Niedoskonałością tej metody jest trudność oszacowania, ile warta jest reputacja firmy oraz jej rynkowy potencjał. Odtworzenie stosowane jest w przypadku przedsiębiorców, którzy rozważają opcję kupna całej firmy lub zbudowania od podstaw nowego przedsiębiorstwa.

Metoda wartości likwidacyjnej

Wartość likwidacyjna majątku to suma cen, jakie można byłoby uzyskać na rynku ze sprzedaży poszczególnych składników przedsiębiorstwa.

Następnie od sumy przychodów uzyskanych ze sprzedaży należy odjąć koszty i zobowiązania związane z likwidacja firmy. Powodem likwidacji przedsiębiorstwa jest zazwyczaj jego upadłość, co oznacza brak kontynuacyjnej działalności. Dzięki tej metodzie możliwe jest oszacowanie najniższego progu wartości przedsiębiorstwa.

Wady i zalety metod majątkowych

Główną zaletą wyceny przedsiębiorstwa za pomocą metod majątkowych jest fakt, iż aktywa trwałe można łatwo oszacować. Są one ściśle sformalizowane i udokumentowane. Główną wada tych metod jest fakt, iż wycena nie obejmuje lub jest bardzo ciężka do przeprowadzenia takich składników niematerialnych firmy, jak:

Bibliografia

Przypisy

  1. Dunal P., Rynkowe metody wyceny przedsiębiorstw
  2. Borowiecki R. (1992), "Wycena przedsiębiorstw, metody, procedury, przykłady" Akademia Ekonomiczna w Krakowie, (s. 40)


Autor: Justyna Chruślicka, Grzegorz Bandura