Crowdfunding

Crowdfunding
Polecane artykuły


Crowdunfing (od ang. crowd – tłum, funding – finansowanie) jest to forma pozyskiwania funduszy na realizację danego projektu przy wykorzystaniu specjalnie stworzonych w tym celu witryn oraz społeczności online. Crowdfunding zakłada alokację środków pieniężnych przeznaczonych dobrowolnie na finalizację przedsięwzięcia w postaci wpłat o niskim kapitale i wysokiej częstotliwości od osób zainteresowanych danym projektem w zamian za ustalone świadczenia zwrotne.

Narzędzia Crowdfundingu

Rozwój crowdfundingu ściśle wiąże się z rozpowszechnieniem i łatwym dostępem do Internetu, który umożliwia szybkie dotarcie do szerokiego grona odbiorców i zgromadzenia ich w jedną społeczność wokół projektu. W celu finansowania wykorzystywane są specjalnie utworzone platformy, na których każdy pomysłodawca po uprzednim opisaniu swojej idei, może prosić o wsparcie. Na całym świecie funkcjonuje ich już ponad 1600. Ponadto, pomysłodawcy próbują niekiedy dotrzeć do potencjalnych kapitałodawców za pośrednictwem blogów lub portali społecznościowych. W celu dotarcia do mediów pomocne bywają również specjalne akcje i działania promocyjne.

Historia

Po raz pierwszy finansowanie społecznościowe miało miejsce w 1997 roku w Stanach Zjednoczonych, kiedy to fani brytyjskiej kapeli rockowej zebrali w internecie 60 tysięcy dolarów, potrzebnych na sfinansowanie trasy koncertowej tego zespołu w Stanach Zjednoczonych. W późniejszym okresie zespół ten wykorzystał tą metodę finansowania przy tworzeniu swoich albumów. Po upływie trzech lat, tj. w roku 2000 powstał pierwszy portal crowdfundingowy dla artystów. Do 2009 roku z tego modelu korzystają głównie artyści, dopiero start platformy kickstarter wpłynął na szeroki rozwój projektów finansowanych społecznie. Od roku 2010 crowdfundingowe platformy internetowe zaczęły powstawać także w Europie.[1]


Cechy Crowdfundingu:

  • Pieniądz – w przeważającej mierze kapitał przekazywany jest w zdematerializowanej formie
  • Cel  – cel przedsięwzięcia jest szczegółowo skonkretyzowany, kompletny opis projektu zawierający także efekty wydatkowania zamieszczane są na portalach finansowania społecznego
  • Szeroka społeczność  – informacja o projekcie rozpowszechniana jest za pomocą Internetu, stąd w krótkim czasie może ona dotrzeć do szerokiego grona internautów
  • Open call – możliwość wsparcia projektu jest prezentowana w sposób otwarty, kierowana do nieoznaczonego adresata i nienakładająca ograniczeń w dostępie.
  • ICT  – cały proces gromadzenia kapitału odbywa się przy wykorzystaniu rozwiązań teleinformatycznych.
  • Lepsze warunki  – pozyskanie kapitału wiąże się z korzystniejszymi warunkami, niż ogólnodostępnymi na rynku dla danego projektodawcy.
  • Świadczenie zwrotne – każdorazowo za udzielenia wsparcia finansowego każdej osobie i firmie, która go dokona oferowane jest świadczenie zwrotne. Może ono przyjąć różną formę, ale nie może mieć ona jedynie charakteru emocjonalnego. [Król K. (2013)]

Formy crowdfundingu

Formy finansowania społecznościowego można wyróżnić ze względu na charakter płatności przekazywanej przez wspierających:

  • darowizna – głównie inicjatywy charytatywne, brak świadczenia zwrotnego
  • wynagrodzenie – w zamian za wsparcie pomysłodawca oferuje swoje produkty, usługi, bądź unikalne bonusy związane z realizacją projektu
  • inwestycja – w zamian za wsparcie pomysłodawca oferuje udziały, prawa do zysków lub inną formę materialnego świadczenia

W przypadku modeli opartych na darowiznach nie zawsze zapewniona jest odpowiednia ochrona wspierających, gdyż projektodawca nie ma obowiązku realizacji projektu i dystrybucji obiecanych nagród. Mechanizm oparty na przedsprzedaży tworzy natomiast stosunek prawny, który zapewnia bezpieczeństwo transakcji, a także spełnienie obowiązków prawno-podatkowych przez twórcę projektu. [2]

Crowdfunding a zbiórki publiczne

Crowdfunding jest formą gromadzenia kapitału przeznaczanego dobrowolnie na realizację konkretnego projektu, w zamian za dostarczenie określonej uprzednio wartości. Może ona przyjmować formę materialną (produkt, usługa, bilet wstępu, udziały w spółce) lub niematerialną (spotkanie, wstęp na wydarzenie). Natomiast zbiórka publiczna jest reglamentowaną przez prawo i administrację formą pozyskiwania środków na cele publicznie pożyteczne (fundraising). Ofiarowany dobrowolnie kapitał nie jest rekompensowany przez świadczenia zwrotne.

Regulacje prawne

W Polsce Crowdfunding jest prawnie dozwolony, natomiast pomysłodawcy muszą liczyć się z wymogami prawnymi i podatkowymi. Z pomocą nadchodzą portale crowdfundingowe, które zapewniają ochronę i mają sprawdzony model prawny. O rozpowszechnienie dostępu do finansowania społecznościowego, używania polskiego odpowiednika nazwy oraz dogodne otoczenie prawne i gospodarcze walczy Polskie Towarzystwo Crowdfundingu, postulujące szereg zmian prawnych, które dodatkowo uproszczą pozyskiwanie kapitału za pośrednictwem Internetu.

Polskie Platformy Crowdfundingowe

  • wspieram.to – model nieudziałowy
  • beesfund.com – model udziałowy i nieudziałowy
  • ideowi.pl – model udziałowy
  • www.crowdcube.pl – model udziałowy
  • www.beesfund.com – model udziałowy
  • wspólnicy.pl – model udziałowy
  • crowdangels.pl – model udziałowy
  • wspólnyprojekt.pl – model nieudziałowy;
  • polakpotrafi.pl – różne typy projektów, model nieudziałowy;
  • megatotal.pl – projekty muzyczne;
  • crowdfunders.pl – grupowy zakup nieruchomości komercyjnych;
  • www.fans4club.com - model dotacyjny (wspieranie klubów sportowych)
  • www.kickin24.com - model dotacyjny (wspieranie klubów sportowych)
  • www.mintu.me – model dotacyjny (produkty i usługy ekologiczne oraz prospołeczne)
  • www.wspieramkulture.pl – model dotacyjny ( projekty kulturalne)
  • www.odpalprojekt.pl – model odtacyjmy
  • www.megatotal.pl – model dotacyjny
  • www.fundujesz.pl – model dotacyjny

Wsparciem projektodawców i przedsiębiorców zajmuje się fundacja Centrum Gospodarki Społecznościowej – [3], zaś rozwojem idei i ułatwieniem dostępu do społecznych źródeł finansowania Polskie Towarzystwo Crowdfundingu.[4].

Bibliografia

  • Agrawal, A. K., Catalini, C., & Goldfarb, A. (2013). Some simple economics of crowdfunding [5] National Bureau of Economic Research.
  • Brzozowska, B. (2014). Crowdfunding. Nowe perspektywy produkcji i promocji filmowej.  „Kwartalnik Filmowy” (85).
  • Dziuba, D. T. (2012). Rozwój systemów crowdfundingu–modele, oczekiwania i uwarunkowania. [6] „Problemy Zarządzania”, nr 10(3).
  • Dziuba, D. T. (2015). Ekonomika crowdfundingu. Zarys problematyki badawczej. Difin.
  • Gerber, E. M., Hui, J. S., & Kuo, P. Y. (2012). Crowdfunding: Why people are motivated to post and fund projects on crowdfunding platforms. [7] Northwestern University
  • Król K.(2013) Crowdfunding. Od pomysłu do biznesu, dzięki społeczności. Crowdfunding.pl
  • Kuppuswamy, V., Bayus, B. L. (2015). Crowdfunding creative ideas: The dynamics of project backers in Kickstarter. [8]

 UNC Kenan-Flagler Research Paper.

  • Mollick, E. (2014). The dynamics of crowdfunding: An exploratory study. [9] Journal of business venturing, nr 29(1).

Autor: Ilona Durał