Industrializacja

Industrializacja
Polecane artykuły

Industrializacja inaczej nazywana jest uprzemysłowieniem. To wzrost wartości przemysłu w stosunku do innych sektorów gospodarki. Przekłada się to na zwiększenie jego udziału w strukturze zatrudnienia oraz w tworzeniu PKB. Industrializacja to zjawisko typowe dla państw rozwijających się, przechodzących z gospodarki rolniczej na gospodarkę opartą o przemysł. (Kuciński. K i in. 2009, str.268-269).

Proces industrializacji w różnych krajach i regionach świata rozpoczął postęp w rolnictwie. To właśnie w tym sektorze wzrosła wydajność pracy i uwolniła się nadwyżka siły roboczej, przez co udało się zaspokoić potrzebę kadr w nowo powstałych zakładach przemysłowych (Kuciński. K i in. 2009, str.268).

Wiek XIX w Anglii zapoczątkował nowe metody produkcji przetwórczej, które rozpowszechniły się w innych krajach, niosąc za sobą konsekwencje społeczno-ekonomiczne. Kraje rozwinięte (np.: Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Japonia), które bazowały na przemyśle, tworzyły popyt na produkty rolne i niskoprzetworzone pochodzące z krajów rozwijających się. Transport i komunikacja teleinformatyczna dały możliwość rozbudowy kanałów handlowych, przez co wzmocniły eksport produktów rolniczych i górniczych do krajów gospodarczo rozwiniętych (Śliwa R, Waląg P, 2017 str.121).

Nowe zakłady przemysłowe tworzyły potrzebę skoncentrowania w pojedynczych skupiskach licznych grup robotniczych. Dało to początek zakładaniu typowych osad robotniczych, które przyczyniły się do powstania nowych miast przemysłowych (np: konurbacje Górnego Śląska, Nadrenii-Westfalii, Zagłębie Donieckie). Nastąpił rozwój urbanizacji (Kuciński. K i in. 2009, str.268).

Co raz to nowsze technologie i redukcja kosztów, przyczyniały się do osiągania co dojrzałego i nowego przemysłu. Wzrost wydajności spowodował przyrost dochodów i obniżanie się cen. Wszystko to pociągnęło za sobą podniesienie się jakości życia społeczeństwa (Śliwa R, Waląg P, 2017 str. 122).

Negatywne skutki industrializacji i tworzenia się wielkich fabryk

Fabryki zatrudniające kilka tysięcy osób niosły za sobą wiele negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Są to m.in. (Kuciński. K i in. 2009, str.269):

  • Nadmierna eksploatacja zasobów mineralnych.
  • Rozbudowa przemysłu w oparciu o tradycyjne dziedziny o niskim poziomie przetworzenia (dot. Przemysłu lekkiego jak i ciężkiego), co skutkowało brakiem konkurencyjności w stosunku do innych wytwórców produktów tych przemysłów na rynki światowe. Doprowadziło to do dużych problemów ze środowiskiem przyrodniczym.
  • Jednokierunkowy rozwój gospodarki niektórych okręgów przemysłowych w wyniku zmiany ustrojowej, przyczynił się do dużego bezrobocia strukturalnego.


Zalety industrializacji

Korzystanie z miejscowych dóbr surowcowych i rozwój na ich podstawie, skutkował wzrostem dochodów i unowocześnianiem gospodarstw rolnych. Aby rozwój mógł przebiegać płynnie, należało zadbać o zaplecze naukowo-badawcze, co na samym początku stanowiło sporą barierę. (Kuciński. K i in. 2009, str.269)

Bariery industrializacji

Industrializację mogą blokować m.in. (Kuciński. K i in. 2009, str.269):

  • Względy finansowe, blokujące nowoczesne technologie,
  • Wąskotorowe kształcenie kadr pracowniczych,
  • Wymogi ochrony środowiska.

Dezindustrializacja- przeciwieństwo industrializacji

Dezindustrializacja to proces zmiany systemów opartych na przemyśle, w systemy bazujące na usługach. Występują one w krajach wysoko rozwiniętych, jednak błędne jest wyobrażenie, o postępującym spadku znaczenia przemysłu. Zmienia on swą postać, lecz na pewno nie znika całkowicie. Zmniejszenie się udziału przemysłu w gospodarce jest silnie skorelowane z popytem i podażą, przy czym analizując pojęcie podaży, należy również uwzględnić dynamikę wydajności pracy oraz łącznej produktywności czynników wytwórczych (Jasiński L.J. 2012 str. 20).

Bibliografia

Autor: Justyna Bielecka