Motywy uprawiania turystyki

Motywy uprawiania turystyki
Polecane artykuły


Jednym z ważnych czynników determinujących zachowania i decyzje turystów są motywy uprawiania turystyki. Przez motyw można za Ossowską rozumieć "czynnik psychiczny, wyznaczający postępowanie w danej sytuacji". Wiążąc motywy z potrzebami człowieka, można przyjąć, że "motyw to mechanizm lub zespół mechanizmów wewnętrznych, powodujących i organizujących działania ludzkie ze względu na zaspokojenie potrzeb"(Przecławski, 1996, s. 40). Duża różnorodność teorii motywacji wcale nie oznacza, że są one diametralnie różne.

O uprawianiu turystyki decydują zatem również motywy uprawiania turystyki. W literaturze przedmiotu znaleźć można wiele podziałów i klasyfikacji motywacji turystycznych. Ponieważ przedstawione zostały te najbardziej charakterystyczne i oddające niemal w sposób wyczerpujący motywy podejmowania decyzji o uprawianiu turystyki. Należy mieć także na uwadze fakt, iż motywy mają uwarunkowania kulturowe i charakterystyczne są dla poszczególnych środowisk, społeczeństw i kultur.

Klasyfikacja Bocheńskiej i Bujaka

Klasyfikacja motywów według Bocheńskiej i Bujaka (1975):

  1. Motywy wyjazdu związane z pragnieniem udania się do określonego kraju lub miejscowości w celu:
    • poznania kultury,
    • poznania przyrody,
    • poznania życia społecznego.
  2. Motyw wyjazdu związany z chęcią opuszczenia na jakiś czas swojego stałego pobytu w celu:
    • opuszczenia zdegradowanego środowiska,
    • opuszczenia środowiska pracy lub nauki,
    • opuszczenie środowiska społecznego w szerokim znaczeniu.
  3. Motyw wyjazdu związany z chęcią przebywania z kimś poza miejscem stałego zamieszkania:
    • wyjazd z rodziną,
    • wyjazd z grupa przyjaciół,
    • wyjazd z osobą bliską, kochaną.
  4. Motyw wyjazdu związany z pragnieniem zawarcia nowych znajomości, poznania nowych ludzi.
  5. Motyw wyjazdu związany z pragnieniem pozostawania w zgodzie ze stereotypami i normami obowiązującymi w danym środowisku.
  6. Motyw wyjazdu związany z zaspokojeniem potrzeb estetycznych i emocjonalnych.
  7. Motyw wyjazdu związany z zaspokojeniem potrzeb twórczych.
  8. Motyw wyjazdu związany z zaspokojeniem potrzeb biologicznych:
    • wyjazd leczniczy,
    • wyjazd wypoczynkowy.
  9. Motyw wyjazdu związany z uprawianiem turystyki w szerokim tego słowa znaczeniu, np. nauka, biznes, handel, sport, kongres, konferencje, pielgrzymki, odwiedziny krewnych i znajomych (Przecławski, 1996).

Typologia motywów R.Winiarskiego

Bardzo interesująco podziału motywów uprawiania turystyki i rekreacji dokonał R. Winiarski (1988), wyróżniając, na podstawie przeprowadzonych badań, siedem rodzajów motywacji turystyczno-rekreacyjnej. Rodzaje motywacji:

  1. aktywnościowa,
  2. katarktyczna,
  3. zdrowotna,
  4. społeczna,
  5. emocjonalna,
  6. ambicjonalna,
  7. poznawcza.

Grupy motywów wg K.Lubańskiego

K. Lubański (1987) wyróżnił grupy motywów, którymi kieruje się młodzież, uprawiając turystykę. Motywy zostały pogrupowane według następującej hierarchii:

  1. motyw wypoczynkowy,
  2. motyw zmiany otoczenia,
  3. motyw emocjonalny,
  4. motyw współuczestnictwa,
  5. motyw poznawczy,
  6. motyw samorealizacyjny,
  7. motyw zdrowotny.

Typologia rozszerzona

Klasyfikacja ta jednak nie jest wyczerpująca i w dzisiejszej dobie wymaga uzupełnienia. Świadczy o tym, że wraz z rozwojem turystyki globalizacją zmienia się także, w niektórych obszarach, zakres potrzeb i motywów. Wyżej wymienione podziały motywów są w pewnych obszarach spójne i wyczerpujące. Częściowo nawet się powtarzają, jednak jak się wydaje, wymagają rozszerzenia, szczególnie w sferze potrzeb emocjonalnych. Rozszerzenie i uzupełnienie o:

  1. poznanie nowych ludzi,
  2. poznanie nowych kultur, zabytków,
  3. obcowanie z przyrodą,
  4. wypoczynek (rekreacja),
  5. rozrywka (zabawa),
  6. poprawa stanu zdrowia,
  7. odwiedziny krewnych i znajomych,
  8. nauka (kursy),
  9. pielgrzymki (spotkania z Bogiem),
  10. uprawianie sportu,
  11. cele zarobkowe,
  12. chęć uwolnienia się od obowiązków domowych lub szkolnych (w przypadku młodzieży)  
  13. chęć wyrwania się spod kontroli np. rodziców,
  14. chęć spędzania z kimś czasu poza miejscem zamieszkania,
  15. chęć zaimponowania komuś,
  16. chęć przeżycia przygody lub ryzyka.


Klasyfikacja McIntoisha, Kaspara, Jędrzejczyka

Znacznie krótszą klasyfikację motywów proponuje, za R. W. McIntoshem i C. Kasparem, I. Jędrzejczyk (2000). Motywy zostały podzielone na sześć grup. Są to:

  1. motywacje odnowy sił fizycznych, np. wypoczynek, leczenie, sport,
  2. motywacje odnowy sił psychicznych, duchowych, w tym wyłamanie się z izolacji dnia powszechnego, rozrywka, relaks, poszukiwanie przygody,
  3. motywacje interpersonalne, np. odwiedzanie przyjaciół, poszukiwanie towarzystwa i kontaktów międzyludzkich,
  4. motywacje związane z ucieczką od cywilizacji i powrót do natury,
  5. motywacje kulturowe, chęć poznania nowych miejsc, krajów, zwyczajów, folkloru, zainteresowanie sztuką oraz motywy religijne,
  6. motywacje związane z prestiżem i statusem społecznym, np. własny rozwój, podnoszenie kwalifikacji zawodowych, chęć zdobycia uznania, upoważnia i szacunku.


Turystyka kulinarna

Pojęcie turystyki kulinarnej jest coraz bardziej popularne w zachodniej Europie, a także w Polsce. Turystyka kulinarna należy do szeroko pojmowanej turystyki kulturowej, ponieważ:

  • sposoby żywienia oraz tradycje kulinarne są nieodłącznie związane z uwarunkowaniami kulturowymi,
  • dzięki poznaniu nieznanych produktów, spożyciu nowych potraw, możemy poznać inne kultury,
  • podczas podróży kulinarnych turyści odkrywają nowe kraje, bądź regiony, spotykają się z ich mieszkańcami, uczestniczą w wydarzeniach kulturowych.

Powody uprawiania turystyki kulinarnej:

  • poszukiwanie lokalnych , regionalnych oraz narodowych surowców i produktów żywnościowych,
  • pragnienie poszerzenia swojej wiedzy na temat kulinariów,
  • poznanie tradycji kulinarnych; tradycyjnych potraw na przestrzeni lat,
  • dokonanie zakupów spożywczych (Woźniczko M. str. 18,19).

Motywy będące podstawą wyjazdów kulinarnych.

  1. spotkanie znanego restauratora bądź szefa kuchni,
  2. uczestniczenie w konkursach lub festynach gastronomicznych,
  3. wzięcie udziału w ceremonii otwarcia nowej restauracji,
  4. poszukiwanie konkretnych składników potraw,
  5. poruszanie się po tzw. "szlakach gastronomicznych" (Woźniczko M. str. 18,19).


Turystyka biznesowa-dlaczego ją uprawiamy?

Podstawowe motywy uprawiania turystyki biznesowej:

  1. chęć, bądź obowiązek rozwoju pracowników, poprzez uczestnictwo w zintegrowanych szkoleniach nieorganizowanych przez przedsiębiorstwo,
  2. obowiązek uczestnictwa właścicieli, członków zarządu bądź pracowników przedsiębiorstwa w konferencjach lub spotkaniach biznesowych, wystawach bądź targach pracy,
  3. potrzeba realizowania określonych obowiązków, związanych z pracą zawodową przez indywidualne jednostki, pojedynczych pracowników,
  4. chęć wynagrodzenia i wyróżnienia pracowników, co skutkuje dowartościowaniem i mobilizacją personelu do ciągłej, efektywnej pracy (Iwan B., Kacprzak M., str. 18-20),
  5. obowiązek uczestnictwa właścicieli, członków zarządu bądź pracowników przedsiębiorstwa w wydarzeniach korporacyjncyh, podczas których może mieć miejsce premiera produktu, konferencja prasowa bądź szkolenie(Celuch K. str. 30)

               

Bibliografia

  • Celuch K., (2010), Turystyka biznesowa, Zeszyty Naukowe 24/2010, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Informatycznej w Warszawie.
  • Durydwika M., (2013), Turystyka kulinarna- nowy (?) trend w turystyce kulturowej, Prace i Studia Geograficzne, T.52, ss. 9-30, Warszawa.
  • Iwan B., Kacprzak M., (red.), (2012), Turystyka biznesowa, determinanty rozwoju, Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych w Warszawie, Warszawa.
  • Kazimierczak M., Malchrowicz-Mośko E., (2013), Turystyka sportowa- specyfika i trendy rozwojowe, Folia Turistica, nr 28
  • Różycki P., (2006), Zarys wiedzy o turystyce, Proksenia, Kraków.
  • Woźniczko M., (2015), Turystyka Kulinarna, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.


Autor: Irena Kras, Julia Sitko