Kraj kandydujący

Z Encyklopedia Zarządzania

Kraje kandydujące - to kraje, które wystąpiły z wnioskiem o członkostwo w Unii Europejskiej i których wniosek został oficjalnie przyjęty. Obecnie trzy państwa mają status krajów kandydujących: są to Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Chorwacja i Turcja [1].

Kraj przystępujący do UE musi wykazać się stabilnym systemem rządów demokratycznych oraz instytucjami gwarantującymi praworządność i przestrzeganie praw człowieka. Kraj taki musi również posiadać w pełni funkcjonującą konkurencyjną gospodarkę rynkową oraz struktury administracyjne będące w stanie wprowadzać w życie przepisy Unii oraz założenia jej polityki. Konkretne warunki, na jakich przystępują do Unii poszczególne państwa, są ustalane w drodze negocjacji z Komisją Europejską [2].

Etapy procesu negocjacyjnego między krajem kandydującym a UE

Proces negocjacyjny między krajem kandydującym a Unią Europejską składa się z kilku etapów. Pierwszym z nich jest złożenie oficjalnej aplikacji o członkostwo w UE. Po jej przyjęciu przez Komisję Europejską, rozpoczyna się proces tzw. przesiewowego badania, które ma na celu ocenę zdolności kraju do wdrażania acquis communautaire, czyli zbioru przepisów prawnych Unii Europejskiej.

Kolejnym etapem jest otwarcie negocjacji akcesyjnych, które prowadzone są przez Komisję Europejską. W trakcie negocjacji omawiane są różne aspekty przystąpienia, takie jak reformy instytucjonalne, polityczne, gospodarcze i społeczne, które kraj kandydujący musi przeprowadzić. Negocjacje prowadzone są w ramach poszczególnych rozdziałów, które dotyczą różnych dziedzin polityki Unii Europejskiej, takich jak polityka rolna, polityka konkurencji, polityka transportowa itp.

Po zakończeniu negocjacji akcesyjnych, Komisja Europejska przedstawia opinię na temat gotowości kraju kandydującego do przystąpienia do UE. Opinia ta jest następnie oceniana przez Radę UE oraz Parlament Europejski, które podejmują decyzję o rozpoczęciu procesu ratyfikacji traktatu akcesyjnego.

Rola Komisji Europejskiej w prowadzeniu negocjacji

Komisja Europejska odgrywa kluczową rolę w prowadzeniu negocjacji akcesyjnych z krajem kandydującym. To właśnie Komisja jest odpowiedzialna za przeprowadzenie przesiewowego badania oraz otwarcie i prowadzenie negocjacji akcesyjnych. Komisja ocenia również postępy kraju w procesie reform oraz wspiera go w przygotowaniach do przystąpienia.

Komisja Europejska pełni również rolę strażnika traktatów, czyli monitoruje, czy kraj kandydujący wdraża i przestrzega przepisów Unii Europejskiej. W przypadku stwierdzenia naruszeń, Komisja może wszcząć procedurę wobec kraju kandydującego, która może prowadzić nawet do zawieszenia negocjacji akcesyjnych.

Kryteria przystąpienia do UE

Przystąpienie do Unii Europejskiej wiąże się z spełnieniem określonych kryteriów, które dotyczą stabilności instytucjonalnej, praworządności oraz zdolności do wdrażania acquis communautaire. Kryteria te zostały ustalone w Kopenhadze w 1993 roku i są znane jako kryteria kopenhaskie.

Stabilność instytucjonalna oznacza, że kraj kandydujący powinien posiadać demokratyczną strukturę polityczną oraz stabilne instytucje państwowe. Praworządność jest natomiast oceniana pod względem poszanowania praw człowieka, wolności słowa, niezawisłości sądów i walki z korupcją. Zdolność do wdrażania acquis communautaire dotyczy natomiast gotowości kraju do przystosowania się do przepisów i standardów Unii Europejskiej.

Konieczność wdrażania przepisów Unii i polityki wewnętrznej przez kraj przystępujący

Przystąpienie do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością wdrażania przepisów Unii oraz polityki wewnętrznej. Kraj przystępujący musi dokonać adaptacji swojego systemu prawnego do acquis communautaire i zapewnić jego skuteczne wdrożenie. Ponadto, musi również zaakceptować i wdrożyć unijne zasady i polityki, takie jak polityka rolna, polityka konkurencji, polityka środowiskowa itp.

Wdrażanie przepisów Unii oraz polityki wewnętrznej jest monitorowane przez Komisję Europejską, która sprawdza, czy kraj przystępujący spełnia wymagania i przestrzega unijnych standardów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, Komisja może podjąć odpowiednie działania mające na celu naprawienie sytuacji.

Możliwość zawarcia umów specjalnych w przypadku spełnienia warunków przystąpienia

W przypadku spełnienia warunków przystąpienia, kraj kandydujący ma możliwość zawarcia umowy specjalnej z Unią Europejską. Umowa ta może dotyczyć różnych aspektów relacji między krajem a UE, takich jak handel, współpraca polityczna, wymiana naukowa czy kulturalna.

Umowy specjalne dają krajowi kandydującemu pewne przywileje i korzyści, jednak wiążą się również z koniecznością przestrzegania unijnych standardów i zasad. W przypadku naruszenia tych zasad, Unia Europejska może podjąć odpowiednie kroki, włącznie z zawieszeniem umowy specjalnej.

Reformy polityczne, gospodarcze, społeczne i instytucjonalne

Przystąpienie do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością przeprowadzenia szeregu reform politycznych, gospodarczych, społecznych i instytucjonalnych. Te reformy mają na celu dostosowanie kraju do standardów i wymagań Unii Europejskiej oraz zapewnienie skutecznego funkcjonowania w strukturach UE.

Reformy polityczne mogą dotyczyć m.in. zmian w systemie politycznym, takich jak decentralizacja władzy, wzmacnianie demokracji czy walka z korupcją. Reformy gospodarcze obejmują natomiast liberalizację rynku, modernizację sektora publicznego czy poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Reformy społeczne mogą dotyczyć np. ochrony praw człowieka, równości płci czy integracji społecznej. Natomiast reformy instytucjonalne dotyczą zmian w strukturach państwowych, takich jak reforma administracji publicznej czy reforma sądownictwa.

Przeprowadzenie tych reform może być czasochłonne i wymagać znacznych nakładów finansowych, jednak są one niezbędne do skutecznego przystąpienia do UE.

Wpływ przystąpienia do UE na rozwój gospodarczy kraju

Przystąpienie do Unii Europejskiej może mieć pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy kraju. Członkostwo w UE otwiera dostęp do unijnego rynku, co z kolei umożliwia swobodny handel z innymi krajami członkowskimi. To z kolei może przyczynić się do wzrostu eksportu, inwestycji zagranicznych oraz rozwoju sektora usług.

Członkostwo w UE daje również dostęp do funduszy strukturalnych, które służą wsparciu rozwoju regionalnego. Kraje kandydujące mogą korzystać z tych funduszy na realizację różnych projektów, takich jak modernizacja infrastruktury, rozwój sektora transportu czy ochrona środowiska.

Przystąpienie do UE może również przyczynić się do wzrostu innowacyjności i konkurencyjności gospodarki kraju. Członkostwo w UE daje dostęp do unijnych programów badawczych, które wspierają rozwój nauki, technologii i innowacji.

Korzyści wynikające z uczestnictwa w procesie podejmowania decyzji na szczeblu europejskim

Przystąpienie do Unii Europejskiej daje możliwość uczestniczenia w procesie podejmowania decyzji na szczeblu europejskim. Kraj członkowski ma prawo do reprezentowania swoich interesów i współdecydowania w sprawach dotyczących polityki Unii.

Udział w procesie podejmowania decyzji na szczeblu europejskim daje krajowi członkowskiemu możliwość wpływania na kształtowanie polityki Unii, a tym samym na swoje własne interesy. Może to obejmować m.in. negocjacje dotyczące budżetu UE, polityki rolniczej, polityki handlowej czy polityki zagranicznej.

Udział w procesie podejmowania decyzji na szczeblu europejskim daje również możliwość nawiązywania kontaktów i współpracy z innymi krajami członkowskimi oraz instytucjami Unii Europejskiej.

Możliwość korzystania z funduszy strukturalnych UE w celu wsparcia rozwoju regionalnego

Jednym z istotnych aspektów przystąpienia do Unii Europejskiej jest możliwość korzystania z funduszy strukturalnych, które mają na celu wsparcie rozwoju regionalnego. Kraje członkowskie mogą ubiegać się o finansowanie projektów, które przyczyniają się do rozwoju ich regionów.

Fundusze strukturalne UE finansują różne rodzaje projektów, takie jak modernizacja infrastruktury transportowej, rozwój sektora turystycznego, tworzenie miejsc pracy czy ochrona środowiska. Dzięki tym funduszom kraje członkowskie mają możliwość realizacji projektów, które przyczyniają się do wzrostu gospodarczego, poprawy jakości życia mieszkańców oraz redukcji nierówności regionalnych.

Korzystanie z funduszy strukturalnych wiąże się jednak z koniecznością spełnienia określonych warunków i wymagań, które są określane przez Komisję Europejską. Projekty finansowane ze środków unijnych muszą być zgodne z celami Unii Europejskiej i przyczyniać się do realizacji polityk Unii, takich jak polityka spójności czy polityka zrównoważonego rozwoju.


Kraj kandydującyartykuły polecane
Europejska Wspólnota Węgla i StaliASEANKryteria konwergencjiFilary Unii EuropejskiejTraktat RzymskiOECDIEAŚwiatowa Organizacja HandluEuropejska Wspólnota Gospodarcza

Przypisy

  1. Janusz Ruszkowski, Ewa Górnicz, Marek Żurek - Leksykon Integracji Europejskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998
  2. Timothy Babinbridge, Anthony Teasdale - Leksykon Unii Europejskiej, Wydawnictwo Platan, Kraków 1998

Bibliografia

  • Bainbridge T., Teasdale A. (1998), Leksykon Unii Europejskiej, Wydawnictwo Platan, Kraków
  • Bojkało W., Dziubka K. (2005), Unia Europejska. Leksykon integracji, Wydawnictwo Europa, Wrocław