Homo Economicus

Homo Economicus
Polecane artykuły


Homo Economicus (homo oeconomicus, człowiek ekonomiczny) - termin określający racjonalną istotę ludzką. Teza o racjonalność człowieka jest powszechnie przyjęta przez współczesnych ekonomistów do celów budowania teorii i modelów ekonomicznych oraz wyjaśniania zachowań rynkowych ludzi i grup. Problemem racjonalności człowieka pierwszy zainteresował się Adam Smith, ojciec ekonomii, jednak autorem, który szczególnie przyczynił się do rozwoju tego pojęcia uznaje się Johna Stuarta Milla. Główne założenie homo economicusa polega na tym, że człowiek jest egoistyczny i w pogoni za bogactwem kieruje się wyłącznie interesem własnym. [1] [2]

Socio-economicus

Jednak człowiek z reguły funkcjonuje w społeczeństwie, jest to naturalne. Człowiek wykorzystując koncepcję "człowieka ekonomicznego”, a także współistnienie w społeczeństwie może odwołać się do egoizmu drugiego człowieka. Przykładem może być zawarcie najprostszej umowy: ja dam ci to, jeśli ty dasz mi to. Często też człowiek realizując swoje cele realizuje jednocześnie cele całej społeczności, w której żyje. [3] Niestety model homo economicus jest zbyt uproszony, by mógł odwzorowywać prawdziwie żyjącego człowieka. Złożona natura ludzka i psychika człowieka powoduje, że ludzie nie zawsze podejmują decyzje, które nie są stricte ekonomiczne. W ten sposób, w związku z rozwojem mediów i środków masowego przekazu, powstał homo socio-economicus. [4]

Klasyfikacja

Racjonalność człowieka dzieli się na racjonalność względną i bezwzględną.

  • Racjonalność względna występuje, gdy posiadamy dane i informacje i są one ograniczone, ale staramy się je wykorzystać. W ten sposób wykorzystane dane przy wykonywaniu pewnych działań sprawiają, iż te działania są całkowicie racjonalne. Racjonalność względna dzieli się także na ograniczoną i pełną.
  • Racjonalność bezwzględna ocenia racjonalność innych wykonanych działań. [5]

Wzory

Wzór na racjonalność bezwzględną jest określony\[ r_{x_t}= h (I_{x_t}, w_{x_t}) \]

  • \( {x} \) oznacza dany podmiot
  • \( {t} \) moment w czasie
  • \( r_{x_t} \) to racjonalność bezwględna
  • \( {I_{x_t}} \) dane informacje
  • \( {w_{x_t}} \) wykorzystana wiedza przez podmiot \( {x} \) w czasie \( {t} \)
  • \( h\) funkcja informacji od wiedzy

Wzór na racjonalność względną przedstawia się w sposób następujący\[ S_x=\frac{h (I_{x_t}, w_{x_t})}{h (I_{max_t}, w_{max_t})} \]

  • \( {x} \) oznacza dany podmiot
  • \( {t} \) moment w czasie
  • \( {I_{x_t}} \) dane informacje
  • \( {w_{x_t}} \) wykorzystana wiedza przez podmiot \( {x} \) w czasie \( {t} \)
  • \( h\) funkcja informacji od wiedzy [6]

Bibliografia

Przypisy

Autor: Anna Ludwiszewska