LBO

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Leveraged Buy Out to tzw. wykup lewarowany, wykup wspomagany długiem lub wykup przy zastosowaniu dźwigni to rodzaj transakcji finansowanej ze środków zewnętrznych. W praktyce oznacza to, że grupa inwestorów przejmuje firmę wykorzystując w tym celu zadłużenie jako główne źródło finansowania transakcji. Pożyczka na nabycie przedsiębiorstwa zaciągana jest pod zastaw aktywów przejmowanego podmiotu, przy własnym udziale kapitałowym nieprzekraczającym 50% wartości transakcji. Typowa operacja LBO wykorzystuje dług o różnym stopniu zabezpieczenia:

  • senior debt, który musi być spłacony przed wszystkimi innymi,
  • dług o średnim poziomie zabezpieczenia, często są to junk bonds, tzw. obligacje śmieciowe, dające bardzo wysoki zysk, ale obciążone bardzo dużym ryzykiem.

Struktura finansowania nabycia, w której kluczową rolę odgrywa dług zastępuje po transakcji dotychczasową strukturę kapitałową przejętej firmy. Zaabsorbowany dług jest spłacany ze środków wytworzonych przez przejętą firmę po jej nabyciu. Środki te mogą pochodzić zarówno ze sprzedaży części aktywów, jak i z operacyjnej działalności przedsiębiorstwa.

Uczestnicy transakcji typu LBO

Inwestorami uczestniczącymi w transakcjach wykupu wspomaganego LBO mogą być:

  • grupy inwestorów indywidualnych wyspecjalizowanych w nabywaniu i restrukturyzowaniu przedsiębiorstw,
  • wyspecjalizowane firmy inwestycyjne,
  • banki inwestycyjne,
  • zarządy przejmowanych firm,
  • dotychczasowi właściciele firmy.

Przedmiot transakcji typu LBO

Przedmiotem wykupów lewarowanych mogą być zarówno spółki publiczne, notujące swoje akcje na giełdzie papierów wartościowych lub w obrocie pozagiełdowym, a także spółki prywatne, których akcje nie są notowane na giełdzie. Zazwyczaj nabycie spółki publicznej poprzez transakcję typu LBO prowadzi do jej późniejszego przekształcenia w spółkę prywatną. Zdarza się tak w przypadku odkupienia, najczęściej przez wąską grupę inwestorów na rynku kapitałowym akcji spółki przejmowanej od jej dotychczasowych akcjonariuszy. Taki proces skutkuje wycofanie akcji z obrotu rynkowego.

Inwestorzy, którzy podejmują się transakcji typu LBO oczekują przede wszystkim wzrostu wartości ich inwestycji oraz realizacji osiągniętego zysku. Zysk uda się zrealizować, jeśli możliwe będzie zwiększenie wartości rynkowej przejętej firmy oraz odsprzedanie jej po wyższej cenie. Transakcje LBO zawierane są często przy poparciu i współpracy zarządów firm kandydujących do nabycia. Jeżeli zarząd kandydujący do nabycia akceptuje transakcję, to przeważnie inwestorzy oferują mu współudział w inwestycji i potencjalnych zyskach. Zdarzają się również przypadki, że owe zarządy firm nie wyrażają zgody na transakcję. W przypadku, kiedy współpraca zarządów przejmowanych i przejmujących jest niezbędna, zazwyczaj inwestorzy wycofują się z takiej operacji. Niekiedy transakcja okazuję się tak lukratywna i atrakcyjna, że niechęć i brak akceptacji ze strony zarządu kandydującego przejęcia nie jest w stanie zrazić inwestorów. Jeśli taka transakcja dochodzi do skutku, nazywana jest wrogim przejęciem typu LBO.

Korzyści z przeprowadzania wykupów typu LBO

  • maksymalizacja przyrostu wartości zainwestowanego kapitału dzięki wykorzystaniu mechanizmu dźwigni finansowej,
  • efekt osłony podatkowej na kosztach odsetek od długu,
  • redukcja kosztów agencji, wzrost wydajności oraz czynnik właścicielski.

Zalety płynące z transakcji lewarowanych mogą się wydawać dosyć atrakcyjne, aczkolwiek możliwość zastosowania takiej metody nabycia przedsiębiorstwa wymaga spełnienia wielu warunków.

Zagrożenia związane z wykupem typu LBO

Operacje oparte na finansowaniu długiem są obarczone dużym ryzykiem. Jeśli struktura kapitałowa przedsiębiorstwa jest silnie obciążona długiem, to automatycznie wzrasta ryzyko finansowe wyrażające się w tym, że w razie spadku poziomu sprzedaży lub marż zysku, co może nastąpić zwłaszcza w warunkach nieoczekiwanej recesji, wytwarzane przez przedsiębiorstwo przepływy pieniężne mogą nie pokryć zadłużenia. Jeżeli taki stan będzie utrzymywał się przez dłuższy okres czasu, to dług może okazać się powodem bankructwa danego przedsiębiorstwa. Inną przyczyną niepowodzenia transakcji LBO może być zbyt szybka restrukturyzacja i brak poprawnego zarządzania firmą. Zagrożenie takie jest przede wszystkim istotne wtedy, gdy przedsiębiorstwo prowadzi działalność na dużą skalę oraz w różnych dziedzinach. Ryzyko to może potęgować fakt całkowitego odsunięcia od kierowania dotychczasowych właścicieli lub założycieli przedsiębiorstwa. Wysokie zadłużenie firmy w znacznym stopniu ogranicza możliwości inwestycyjne, które mogą okazać się głównym czynnikiem decydującym o ewentualnym sukcesie, wpływającym na zdolność przedsiębiorstwa do konkurowania w zmienionych warunkach rynkowych, nie uwzględnionych w trakcie analizy kandydata do nabycia będącego przedmiotem transakcji LBO.

Bibliografia

  • "Bankowość. Podręcznik akademicki" - W. Jaworski, Z. Zawadzka. Warszawa: Poltext 2002, str. 365-368.
  • "Nowoczesna bankowość" - Shelagh Heffernan. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, str. 688-689.
  • "Fuzje i przejęcia przedsiębiorstw" - W. Frąckowiak. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1998, str. 87-94.
  • "Świat finansów u progu XXI wieku" - Michael Brett. Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1999, str. 170-171, 176-177.
  • "Inteligencja finansowa: Co kryją liczby... Przewodnik menedżera" - Karen Berman, Joe Knight. Wydawnictwo Helion, Gliwice 2007, str. 264.
  • "Fuzje i przejęcia. Wybrane aspekty organizacji" - A. Herdan. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008, str. 18-23.

Autor: Joanna Trzpit