Zasoby odnawialne

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zasoby odnawialne
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Zasoby odnawialne to zasoby, których usługi są stale uzupełniane, to znaczy, gdy odpowiednio się nimi gospodaruje, mogą ciągle "istnieć", a zatem dostarczać użytecznych usług w nieskończoność.

Według innej definicji zasoby odnawialne to "zasoby przyrody, które ze swej fizycznej natury są niewyczerpywalne (energia słoneczna) lub krążą w obiegu o wymiarze geologicznym (woda) oraz żywe zasoby przyrody (rośliny, zwierzęta, ekosystemy), których biologiczną cechą jest rozmnażanie się i wzrost." (M. Kramer, J. Brauweiler, Z. Nowak 2005, s. 433)

Prawna definicja

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii definiuje alternatywne źródła energii jako „odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów”. Zgodnie z ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw instalację odnawialnego źródła energii tworzy „wyodrębniony zespół:

a) urządzeń służących do wytwarzania energii i wyprowadzania mocy, w których energia elektryczna lub ciepło są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub

b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego”.

Przykłady

Przykładami zasobów odnawialnych są: energia słoneczna, ziemia uprawna, lasy, zasoby ryb, jakość powietrza, wiatr, woda, energia geotermiczna czy drewno. (W. Nordhaus, P. Samuelson 2004, s. 541) A więc są to zasoby świata roślinnego i zwierzęcego (które umożliwiają produkcję żywności) oraz zasoby energii odnawialnej.

Podział odnawialnych źródeł energii i możliwość technicznej konwersji energii pierwotnej
Pierwotne źródła energii Naturalne procesy

przemiany energii

Techniczne procesy

przemiany energii

Forma uzyskanej energii
Woda Parowanie, topnienie

lodu i śniegu, opady

Elektrownie wodne Energia

elektryczna

Wiatr Ruch atmosfery Elektrownie wiatrowe Energia cieplna

i elektryczna

Energia fal Elektrownie falowe Energia

elektryczna

Promieniowanie

słoneczne

Prądy oceaniczne Elektrownie wykorzystujące

prądy oceaniczne

Energia

elektryczna

Nagrzewanie

powierzchni ziemi i atmosfery

Elektrownie wykorzystujące

ciepło oceanów

Energia

elektryczna

Pompy ciepła Energia cieplna
Promieniowanie słoneczne Kolektory i cieplne

elektrownie słoneczne

Energia cieplna
Fotoogniwa i elektrownie

słoneczne

Energia

elektryczna

Fotoliza Paliwa
Biomasa Produkcja biomasy Ogrzewanie i elektrownie

cieplne

Energia cieplna

i elektryczna

Urządzenia

przetwarzające

Paliwa
Rozpad

izotopów

Źródła geotermalne Ogrzewanie

i elektrownie geotermalne

Energia cieplna

i elektryczna

Grawitacja Pływy wód Elektrownie

pływowe

Energia

elektryczna


Gospodarowanie a środowisko

Zasoby odnawialne są mierzone z uwzględnieniem czasu; korzystanie z nich może się odbywać w nieograniczonym horyzoncie czasowym. Technika gospodarowania tymi zasobami wymaga sprawnego przepływu usług, np. odpowiedniej gospodarki leśnej oraz racjonalności, która przełoży się na stan środowiska naturalnego.

Lasy przyczyniają się do tworzenia chmur deszczowych, dzięki czemu drzewa ponownie otrzymują wodę, która jest niezbędna do życia innym organizmom zwierzęcym czy roślinom. Poza tym lasy zmniejszają ilość dwutlenku węgla w atmosferze.

Dwutlenek węgla jest zaliczany, oprócz wielu innych substancji, do gazów cieplarnianych- jego nadmiar gromadzi się w atmosferze i powoduje efekt cieplarniany, czyli prowadzi do zmiany średniej globalnej temperatury Ziemi. To z kolei powoduje poważne zmiany w klimacie Ziemi, a zatem wycinanie lasów, szczególnie tropikalnych, powinno pociągać za sobą zalesianie nowych terenów lub w ogóle powinno się zrezygnować z tego procederu, bo lasy to płuca Ziemi oraz schronienie dla wielu różnorodnych zwierząt, które mogą żyć tylko w tego typu lasach.

A zatem polityka zalesiania nieużytków rolnych prowadzona i finansowana przez UE ma bardzo duże znaczenie dla ochrony i dbałości o stan środowiska naturalnego. Podobny wpływ mają również surowce wtórne, bowiem ich pozyskiwanie "umożliwia zmniejszenie zużycia energii potrzebnej do produkcji stali, aluminium i drewna o 50-90%." (S. Marciniak, 2005, s. 111) Tym samym większa cześć energii jest zaoszczędzona.

Wykorzystanie alternatywnych, i odnawialnych, źródeł energii, takich jak wiatr, woda czy słońce, także przyczyni się do poprawy stanu środowiska naturalnego. Efektywne wykorzystanie siły wiatru, źródeł geotermalnych czy rwących rzek może przynieść obniżki cen energii oraz zmniejszenie jej zużycia, a także pozytywnie wpłynąć na stan środowiska naturalnego.

Odnawialne zasoby a zasada zrównoważonego rozwoju

Zasada zrównoważonego rozwoju, która została wprowadzona przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, nakłada na państwo obowiązek długofalowego dbania o środowisko, również dla przyszłych pokoleń. Jednym z wymagań wynikających z tej zasady jest zmniejszenie zużycia zasobów naturalnych środowiska takich jak węgla kamiennego i brunatnego, rud metali i niemetali oraz ropy naftowej i gazu ziemnego. Należy już teraz podjąć zdecydowane kroki, aby sprostać zobowiązaniom zrównoważonego rozwoju, a co za tym idzie zminimalizować przyszłe koszty społeczne, gospodarcze i środowiskowe. Regulacje wspólnotowe determinują również zmniejszenie emisji CO₂ i podnoszenie efektywności energetycznej jako rozwiązanie współczesnych wyzwań klimatycznych( J. Mazurkiewicz, P. Lis 2015, s. 11). Inwestycje długoterminowe w zasoby odnawialne są dobrą drogą w kierunku „zielonej gospodarki”, należy jednak pamiętać, że opłacalność ich realizacji zależy od spełnienia odpowiednich warunków.


Bibliografia

Autor: Obińska Emilia, Justyna Kobiela

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.