Pułapka płynności

Pułapka płynności
Polecane artykuły


|list1=

|list2=

|list3=

}} Pułapka płynności - jest to sytuacja, kiedy stopa procentowa na rynku kształtuje się na tak niskim poziomie, że nieopłacalne jest lokowanie oszczędności w obligacje, co prowadzi do nieskończenie dużego popytu na pieniądz.

Pułapka płynności została po raz pierwszy opisana przez Keynesa w "Ogólnej teorii zatrudnienia, procentu i pieniądza" z 1936 roku. Wynika ona bezpośrednio z teorii preferencji płynności - skłonności do utrzymywania oszczędności w postaci najbardziej płynnej, czyli w gotówce.

Głównym czynnikiem, który wpływa na to czy ludzie trzymają majątek w postaci gotówki, czy obligacji (Keynes zakładał, że dobrym substytutem pieniądza są aktywa finansowe) jest rynkowa stopa procentowa.

W przypadku wysokiej stopy procentowej ludzie kupują obligacje, które przynoszą dochód. Gdy rynkowa stopa procentowa jest niska, to także dochód z aktywów finansowych jest niski, wtedy wzrasta skłonność do utrzymywania płynnych zasobów pieniężnych.

W momencie wystąpienia pułapki płynności polityka pieniężna jako narzędzie pobudzania aktywności gospodarczej staje się nieefektywna. Rynkowa stopa procentowa jest niska, w takich sytuacjach zazwyczaj oczekuje się, że wzrośnie. Wzrost stopy procentowej oznacza spadek cen obligacji na rynku, czyli utrzymywanie majątku w postaci aktywów finansowych staje się nieopłacalne. W takim przypadku obniżenie stopy procentowej nie wpłynie na pobudzenie aktywności gospodarczej, a wzrost podaży pieniądza przy nieograniczonym popycie na gotówkę nie wpłynie na wzrost realnych wydatków.

Sposobem na wyjście z pułapki płynności jest wzrost wydatków budżetowych, które wpłyną na procesy mnożnikowe.

Pułapka płynności: W pułapce płynności finansowej problemem jest płynność finansowa, w kierowaniu przedsiębiorstwem należy skupić się, aby krótkookresowo utrzymywać płynność finansową, przy czym elastycznie ją dostosowywać do nieustannie zmieniających się warunków gospodarki. Jeżeli dostosowanie płynności przebiega należycie z czasem z łatwością można pomnażać kapitał firmy. Głównym problemem przedsiębiorstw jest zdolność do utrzymania terminowego regulowania wszystkich zobowiązań (bieżących).

Kolejnym problemem pojawiającym się w płynności, który jest pułapką jest sposób zarządzania środkami pieniężnymi w motywie:

  • transakcyjnym
  • ostrożnościowym
  • spekulacyjnym

Wszystkie te motywy są istotne w ujęciu mikroekonomicznym, gdzie motyw transakcyjny to zapłata za wszystkie dobra i usługi., motyw ostrożnościowy to pewność wartości określonej sumy rezerwy, a motyw spekulacyjny to dążenie podmiotu do ograniczenia wszelkich niepewności. (Franc- Dąbrowska M. 2008, s. 6-8)

Sama płynność finansowa w aspekcie majątkowo-kapitałowym i majątkowym ma charakter statyczny. Sama płynność liczona jest na podstawie aktywów i zobowiązań, które jednostka posiada w danym momencie. Wyróżnia się trzy wskaźniki: (Witczak I. 2014, s. 415)

  • bieżącej płynności
  • przyspieszonej płynności
  • płynności gotówkowej

Pułapka płynności to konsekwencja motywu spekulacyjnego (popytu na pieniądz), podczas dużych depresji stopa procentowa spada tak nisko, że każdy będzie postrzegał ją jako wzrost wartości pieniądza, a to zawsze powoduje trzymanie ilości gotówki jaka będzie najbardziej możliwa do zdobycia. Efektem jest wpadanie gospodarki w pułapkę płynności, a w tych warunkach zachowanie jakiejkolwiek dobrej płynności finansowej przez podmioty gospodarcze jest trudne, a czasami nawet niemożliwe. Często w takiej sytuacji dochodzi do paradoksu, kiedy to przedsiębiorca ma zasoby gotówki, jednak przetrzymuje je w obawie i następnie traci wiarygodność płatniczą, nie regulując zobowiązań bieżących terminowo. W teorii preferencji płynności stopa procentowa to zjawisko pieniężne.

W mikroekonomii należy zauważyć, że w konsekwencji zmian w dostępie do pieniądza, samo jego pozyskiwanie ma wiele możliwości przy kształtowaniu płynności finansowej. Pod uwagę bierze się perspektywę branżową. Problematyka płynności finansowej jest kluczowa dla pozycji firmy na rynku i samego jej istnienia na rynku. Zależy ona od decyzji kierownictwa podmiotu, kontrahentów, ale również od czynników makroekonomicznych np. polityki finansowej i polityki monetarnej.

Wysoka płynność rynków finansowych ma bardzo dużą elastyczność na zmiany również w horyzoncie czasowym inwestycji finansowych. Ruchomy horyzont czasowy to inwestycje, które nie współgrają z predeterminowanym horyzontem zapadalności inwestycji rzeczowych. (Franc- Dąbrowska M. 2008, s. 8-9)

Pułapka płynności powoduje, że wzrost podaży pieniądza przez bank centralny nie ma wpływu na stopy procentowe, czyli za zagregowanym popyt i produkcje, a bardziej nowoczesne podejście do pułapki płynności koncentruje się na wpływie, jaki na popyt mają bieżące realne stopy procentowe, ale też oczekiwane realne stopy procentowe. (Glinka K. 2007, s. 57)

Bibliografia

Autor: Anna Szkamruk, Adrianna Szymała