Koszt stały

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Koszty stałe (fixed cost- FC) - koszty, które firma ponosi nawet w okresie, w którym produkcja jest równa zero. Pozostają niezmienne (constans) dla szerokiego zakresu działalności w pewnym okresie czasu, w długim czasie mogą ulegać zmianom, np. ze względu na zmianę warunków makroekonomicznych. Należy pamiętać, że określenie "koszty stałe", nie jest równoznaczne z określeniem "koszty które nigdy się nie zmieniają". Koszty stałe mogą się zmieniać, ale ich zmiany nie są spowodowane zmianami poziomu działalności, lecz innymi czynnikami. Do typowych czynników wpływających na zmianę poziomu kosztów stałych należą choćby: zmiany organizacji przedsiębiorstwa, zmiany stosowanej technologii, sprzedaż maszyn i urządzeń produkcyjnych, podjęcie decyzji przez zarząd o przeprowadzeniu kampanii promocyjnej itd.

Koszty stałe są głównym składnikiem kosztów dla wielu przedsiębiorstw, zwłaszcza dostarczających usługi, m.in. restauracji, kin, teatrów, hoteli.

Geneza

Do kosztów stałych należą takie nakłady jak: czynsz, procenty od kredytów, koszty konserwacji, płace strażników i służb administracyjnych, często pensie pracownicze (w przypadku sztywnego rynku pracy). Koszty te narastają w miarę upływu czasu.

Dla określenia wielkości produkcji niezbędnej do pokrycia kosztów stałych, należy wyliczyć tzw. ilościowy próg rentowności, zapisany we wzorze

\(PRi=Ks/(Cj-Kjz)\)

gdzie:

  • PRi - ilościowy próg retowności
  • Ks - koszt stały
  • Cj - cena jednostkowa
  • Kjz - koszt zmienny na jednostkę produkcji

Większa od wyliczonego progu wielkość produkcji zapewnia nam zysk.



Rodzaje

W obrebie kosztów stałych wyróżniamy:

  1. Koszty bezwzględnie stałe,- koszty skokowo stałe.Koszty bezwzględnie stałe są całkowicie niezależne od skali produkcji. Nie podlegają więc żadnym zmianom przy zmianach wielkości produkcji. W praktyce kosztów bezwzględnie stałych jest niewiele; przykładem jest koszt amortyzacji ustalony metodą liniową.
  2. Koszty skokowo stałe zachowują jednakowy poziom tylko w pewnym przedziale wielkości produkcji, po przekroczeniu którego następuje ich skok na wyższy poziom, na którym znowu występuje pewna ich stabilizacja do określonej wielkości produkcji. Takim kosztem jest koszt wynajmu pomieszczeń produkcyjnych

Przykłady praktyczne

Jeden z zakładów produkujących meble kuchenne, ponosi w skali miesąca koszty stałe na poziomie 28 500 zł. Standartowy zestaw tego typu mebli ma cenę 1 000 zł. Koszt wytworzenia zestawu wynosi 700 zł. Z danych tych wynika, że firma aby osiągnąć zysk, powinna sprzedawać ponad 95 zestawów mebli kchennych miesięcznie.Aktualnie sprzedaż kształtuje się na poziomie maksymalnie 100 szt. Wzrost zysku będzie możliwy, gdy firma ograniczy koszy stałe i zmienne, albo podniesie cenę

Bibliografia

  • pod redakcją A.Kożmiński, W.Piotrowski " Zarządzanie teoria i praktyka ", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006
  • J.Stoner, R.E.Freman " Kierowanie" Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2001
  • P. Samuelson, W.Nordhaus " Ekonomia " Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007

Autor: Urszula Stelmaczonek