Tantiema: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Zarządzania
(LinkTitles.)
m (cleanup bibliografii i rotten links)
 
(Nie pokazano 15 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
{{infobox4
'''Tantiema''' - to [[wynagrodzenie]] z tytułu wykorzystania twórczości, które pobierają uprawnieni autorzy. Jednym z podstawowych elementów autorskiego prawa majątkowego jest [[prawo]] twórcy do otrzymania wynagrodzenia za używanie utworów na każdym polu eksploatacji co w rezultacie oznacza to, że twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za odtwarzanie jego dzieł np. w radio, telewizji, internecie czy też na koncercie. Tantiemy płacone są w formie procentu od wpływów związanych z eksploatowaniem cudzych praw lub w formie ustalonego ryczałtu kwotowego. W praktyce jednak najczęściej odbywa się to za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), która zajmuje się reprezentowaniem praw poszczególnych twórców (ZAPA, 2018)
|list1=
<ul>
<li>[[Inkasent]]</li>
<li>[[Organizacje pożytku publicznego]]</li>
<li>[[Towarzystwo ubezpieczeniowe]]</li>
<li>[[Honorarium]]</li>
<li>[[Likwidator]]</li>
<li>[[Stowarzyszenie]]</li>
<li>[[Fundusz emerytalny]]</li>
<li>[[Pracowniczy program emerytalny]]</li>
<li>[[Główny księgowy]]</li>
</ul>
}}


 
==TL;DR==
 
Tantiemy to wynagrodzenie dla autorów za wykorzystanie ich twórczości. Płaci się je w formie procentu od wpływów lub ryczałtu. Użytkownicy to podmioty wykorzystujące twórczość, a uprawnieni to autorzy i producenci otrzymujący tantiemy. Obowiązek płacenia tantiem wynika z prawa autorskiego. Organizacje zbiorowego zarządzania egzekwują te płatności. Tantiemy mogą być również dodatkowym wynagrodzeniem dla pracowników. Tantiemy dla członków rady spółki muszą być uchwalone przez walne zgromadzenie i zależą od osiągnięcia zysku. Przyznanie tantiem nie jest korzystne dla spółki podatkowo, ponieważ nie można ich uwzględnić w kosztach.
'''Tantiema''' – to [[wynagrodzenie]] z tytułu wykorzystania twórczości, które pobierają uprawnieni autorzy. Jednym z podstawowych elementów autorskiego prawa majątkowego jest [[prawo]] twórcy do otrzymania wynagrodzenia za używanie utworów na każdym polu eksploatacji co w rezultacie oznacza to, że twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za odtwarzanie jego dzieł np. w radio, telewizji, internecie czy też na koncercie. Tantiemy płacone są w formie procentu od wpływów związanych z eksploatowaniem cudzych praw lub w formie ustalonego ryczałtu kwotowego. W praktyce jednak najczęściej odbywa się to za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), która zajmuje się reprezentowaniem praw poszczególnych twórców. (ZAPA, 2018)


==Użytkownicy i uprawnieni==
==Użytkownicy i uprawnieni==
 
W kontekście tantiem użytkownikami nazywamy podmioty wykorzystujące twórczość. W to grono zaliczają się między innymi nadawcy telewizyjni, operatorzy kablowi, dystrybutorzy kinowi. Natomiast autorów i producentów, którym wypłacane są należne tantiemy nazywamy uprawnionymi. Tantiemy należą się wszystkim uprawnionym twórcom, których dzieła są wykorzystywane, bez znaczenia w jaki sposób jest to robione. Istnieją bowiem wyjątki od tej zasady, a mianowicie dopuszcza się wykorzystanie utworów bez konieczności uiszczenia opłaty na rzecz autora w ramach tzw. "dozwolonego uzytku". Istnieje szerokie grono osób uprawnionych tj. następców prawnych autora. Może to być np. spadkobierca twórcy bądź osoba, której sprzedał lub podarował swoje [[prawa autorskie]]. (ZAiKS, 2018)
W kontekście tantiem użytkownikami nazywamy podmioty wykorzystujące twórczość. W to grono zaliczają się między innymi nadawcy telewizyjni, operatorzy kablowi, dystrybutorzy kinowi. Natomiast autorów i producentów, którym wypłacane są należne tantiemy nazywamy uprawnionymi. Tantiemy należą się wszystkim uprawnionym twórcom, których dzieła są wykorzystywane, bez znaczenia w jaki sposób jest to robione. Istnieją bowiem wyjątki od tej zasady, a mianowicie dopuszcza się wykorzystanie utworów bez konieczności uiszczenia opłaty na rzecz autora w ramach tzw. "dozwolonego uzytku”. Istnieje szerokie grono osób uprawnionych tj. następców prawnych autora. Może to być np. spadkobierca twórcy bądź osoba, której sprzedał lub podarował swoje [[prawa autorskie]]. (ZAiKS, 2018)
<google>t</google>


==Podstawa prawna==
==Podstawa prawna==
[[Obowiązek]] płacenia tantiem przez użytkowników wynika z podstawy prawnej jaką jest [[ustawa]] o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku wraz z późniejszymi zmianami. [[Zapisy]] tego dokumentu zapewniają autorom niezbywalne prawo do pobierania wynagrodzenia za eksploatowanie ich dzieł. Egzekwowaniem kwot należnych od użytkowników zajmują się organizacje zbiorowego zarządzania, które działają na mocy zezwoleń ministra właściwego ds. kultury i podlegają okresowym kontrolom gwarantującym przejrzystość ich działania ([[Ustawa o prawie autorskim]] i prawach pokrewnych, 1994)


[[Obowiązek]] płacenia tantiem przez użytkowników wynika z podstawy prawnej jaką jest [[ustawa]] o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku wraz z późniejszymi zmianami. [[Zapisy]] tego dokumentu zapewniają autorom niezbywalne prawo do pobierania wynagrodzenia za eksploatowanie ich dzieł. Egzekwowaniem kwot należnych od użytkowników zajmują się organizacje zbiorowego zarządzania, które działają na mocy zezwoleń ministra właściwego ds. kultury i podlegają okresowym kontrolom gwarantującym przejrzystość ich działania. ([[Ustawa o prawie autorskim]] i prawach pokrewnych, 1994)
<google>n</google>


==Czym są organizacje zbiorowego zarządzania==
==Czym są organizacje zbiorowego zarządzania==
 
"Zgodnie z treścią art. 104 ust. 1 PrAut, [[organizacja]] zbiorowego zarządzania (w skrócie: OZZ) to stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe [[zarządzanie]] i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy. Każda taka organizacja wymaga dla swojej działalności zezwolenia, udzielanego przez ministra właściwego ds. kultury i dziedzictwa narodowego w formie decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 i 6 PrAut). Aktualnie stosowne zezwolenia posiada kilkanaście organizacji".(Piskozub, 2013)
"Zgodnie z treścią art. 104 ust. 1 PrAut, [[organizacja]] zbiorowego zarządzania (w skrócie: OZZ) to stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe [[zarządzanie]] i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy. Każda taka organizacja wymaga dla swojej działalności zezwolenia, udzielanego przez ministra właściwego ds. kultury i dziedzictwa narodowego w formie decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 i 6 PrAut). Aktualnie stosowne zezwolenia posiada kilkanaście organizacji.(Piskozub, 2013)


==Tantiema jako dodatkowe wynagrodzenie pracowników==
==Tantiema jako dodatkowe wynagrodzenie pracowników==
 
Jest to coś w rodzaju ekwiwalentu stanowiącego wkład pracownika w wypracowywanie zysku. Tantiemę można również traktować jako dodatkowe wynagrodzenie mające na celu [[motywowanie]] pracowników (z reguły jest to wyższa [[kadra kierownicza]] - np. członków zarządu, rad nadzorczych, komisji rewizyjnych). Mogą być one realizowane w formie pieniężnej bądź niepieniężnej (np. w formie akcji. Ich wysokość jest mocno skorelowana z osiągnięciem lub przekroczeniem przez [[przedsiębiorstwo]] określonego poziomu wskaźnika finansowego jakim jest [[zysk]]. (Kopaliński, 1999)
Jest to coś w rodzaju ekwiwalentu stanowiącego wkład pracownika w wypracowywanie zysku. Tantiemę można również traktować jako dodatkowe wynagrodzenie mające na celu [[motywowanie]] pracowników (z reguły jest to wyższa [[kadra kierownicza]] np. członków zarządu, rad nadzorczych, komisji rewizyjnych). Mogą być one realizowane w formie pieniężnej bądź niepieniężnej (np. w formie akcji. Ich wysokość jest mocno skorelowana z osiągnięciem lub przekroczeniem przez [[przedsiębiorstwo]] określonego poziomu wskaźnika finansowego jakim jest [[zysk]]. (Kopaliński, 1999)


==Kto odpowiada za tantiemy w spółce==
==Kto odpowiada za tantiemy w spółce==
 
Tantiemę, czyli rodzaj wynagrodzenia członków rady, uchwalić może wyłącznie walne zgromadzenie. Rodzaj formy prawa udziału w zyskach jaką jest tantiema nie może płynąć wprost ze statutu spółki, ponieważ nie można założyć z góry, czy [[sprawozdanie]] finansowe przyniesie zysk, ani czy zostanie on wypłacony akcjonariuszom. Dopiero po spełnieniu przez spółkę kilku określonych warunków tantiema będzie przysługiwała członkom rady. Jednym z nich jest wykazanie zysku w sprawozdaniu finansowym; innym - wydanie go przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Kiedy [[spółka]] nie wypłaca dywidendy bądź kiedy nie ma wyniku finansowego w postaci zysku, tantiema nie przysługuje (Nartowski, 2002)
Tantiemę, czyli rodzaj wynagrodzenia członków rady, uchwalić może wyłącznie walne zgromadzenie. Rodzaj formy prawa udziału w zyskach jaką jest tantiema nie może płynąć wprost ze statutu spółki, ponieważ nie można założyć z góry, czy [[sprawozdanie]] finansowe przyniesie zysk, ani czy zostanie on wypłacony akcjonariuszom. Dopiero po spełnieniu przez spółkę kilku określonych warunków tantiema będzie przysługiwała członkom rady. Jednym z nich jest wykazanie zysku w sprawozdaniu finansowym; innym - wydanie go przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Kiedy [[spółka]] nie wypłaca dywidendy bądź kiedy nie ma wyniku finansowego w postaci zysku, tantiema nie przysługuje. (Nartowski, 2002)


==Opłacalność tantiem w spółce==
==Opłacalność tantiem w spółce==
Z punktu widzenia podatkowego przyznanie członkom zarządu wynagrodzenia w postaci prawa do tantiem nie jest korzystne dla spółki. Jest to bowiem część wynagrodzenia której [[finansowanie]] zostaje realizowane poprzez zysk, co w rezultacie oznacza, że [[wydatek]] ten nie ma prawa zostać uwzględniony w kosztach podatkowych jednostki gospodarczej, ponieważ poniesiony został już po opodatkowaniu jej dochodu (Rymarz, 2011)


Z punktu widzenia podatkowego przyznanie członkom zarządu wynagrodzenia w postaci prawa do tantiem nie jest korzystne dla spółki. Jest to bowiem część wynagrodzenia której [[finansowanie]] zostaje realizowane poprzez zysk, co w rezultacie oznacza, że [[wydatek]] ten nie ma prawa zostać uwzględniony w kosztach podatkowych jednostki gospodarczej, ponieważ poniesiony został już po opodatkowaniu jej dochodu. (Rymarz, 2011)
{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Inkasent]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Organizacje pożytku publicznego]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Towarzystwo ubezpieczeniowe]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Honorarium]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Likwidator]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Stowarzyszenie]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Fundusz emerytalny]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Pracowniczy program emerytalny]]}} &mdash; {{i5link|a=[[Główny księgowy]]}} }}


==Bibliografia==
==Bibliografia==
* Kopaliński W. (1999), ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Muza SA
<noautolinks>
* Nartowski A. (2002), [http://www.andrzejnartowski.pl/wynagrodzenie-rady-2002/''Wynagrodzenie rady''], [[Magazyn]] Finansowy dziennika Prawo i [[Gospodarka]]
* Kopaliński W. (1999), ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Muza SA, Warszawa
* Rymarz M. (2011), [http://www.gazetaprawna.pl/amp/521989, tantiemy-jako-wynagrodzenie-czlonka-zarzadu.html''Tantiemy jako wynagrodzenie członka zarządu''], GazetaPrawna.pl
* Nartowski A. (2002), ''Wynagrodzenie rady'', Magazyn Finansowy dziennika Prawo i Gospodarka
* Piskozub P. (2013), [http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-3214211f-c529-4921-8a23-12f6776fd53a ''ZAIKS, ZPAV, a może STOARD lub SAWP, czyli o tantiemach w turystyce słów parę. Problemy Turystyki i Rekreacji''], Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
* Piskozub P. (2013), ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-3214211f-c529-4921-8a23-12f6776fd53a ZAIKS, ZPAV, a może STOART lub SAWP, czyli o tantiemach w turystyce słów parę. Problemy Turystyki i Rekreacji]'', Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
*[http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19940240083/U/D19940083Lj.pdf ''Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych''](1994), Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83
* Rymarz M. (2011), ''Tantiemy jako wynagrodzenie członka zarządu'', GazetaPrawna.pl
* ZAiKS (2018), [https://zaiks.org.pl/56,55 '' Skąd się biorą tantiemy''], zaiks.org.pl
* ''Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940240083 Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83]
* ZAiKS (2018), [https://zaiks.org.pl/55,54 ''Komu należą się tantiemy''], zaiks.org.pl
</noautolinks>
* ZAPA (2018), [http://www.zapa.org.pl/aktualnosci,13,11, Tantiemy-jak-to-dziala.html ''Tantiemy - jak to działa''], zapa.org.pl


[[Kategoria:Pojęcia podstawowe]]
{{a|Łukasz Rygał}}
[[Kategoria:Wynagrodzenie]]


{{a|Łukasz Rygał}}
{{#metamaster:description|Tantiema to wynagrodzenie dla autorów za wykorzystanie ich twórczości. Dowiedz się więcej na temat tantiem na stronie encyklopedii.}}
{{msg:law}}

Aktualna wersja na dzień 23:29, 11 gru 2023

Tantiema - to wynagrodzenie z tytułu wykorzystania twórczości, które pobierają uprawnieni autorzy. Jednym z podstawowych elementów autorskiego prawa majątkowego jest prawo twórcy do otrzymania wynagrodzenia za używanie utworów na każdym polu eksploatacji co w rezultacie oznacza to, że twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za odtwarzanie jego dzieł np. w radio, telewizji, internecie czy też na koncercie. Tantiemy płacone są w formie procentu od wpływów związanych z eksploatowaniem cudzych praw lub w formie ustalonego ryczałtu kwotowego. W praktyce jednak najczęściej odbywa się to za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), która zajmuje się reprezentowaniem praw poszczególnych twórców (ZAPA, 2018)

TL;DR

Tantiemy to wynagrodzenie dla autorów za wykorzystanie ich twórczości. Płaci się je w formie procentu od wpływów lub ryczałtu. Użytkownicy to podmioty wykorzystujące twórczość, a uprawnieni to autorzy i producenci otrzymujący tantiemy. Obowiązek płacenia tantiem wynika z prawa autorskiego. Organizacje zbiorowego zarządzania egzekwują te płatności. Tantiemy mogą być również dodatkowym wynagrodzeniem dla pracowników. Tantiemy dla członków rady spółki muszą być uchwalone przez walne zgromadzenie i zależą od osiągnięcia zysku. Przyznanie tantiem nie jest korzystne dla spółki podatkowo, ponieważ nie można ich uwzględnić w kosztach.

Użytkownicy i uprawnieni

W kontekście tantiem użytkownikami nazywamy podmioty wykorzystujące twórczość. W to grono zaliczają się między innymi nadawcy telewizyjni, operatorzy kablowi, dystrybutorzy kinowi. Natomiast autorów i producentów, którym wypłacane są należne tantiemy nazywamy uprawnionymi. Tantiemy należą się wszystkim uprawnionym twórcom, których dzieła są wykorzystywane, bez znaczenia w jaki sposób jest to robione. Istnieją bowiem wyjątki od tej zasady, a mianowicie dopuszcza się wykorzystanie utworów bez konieczności uiszczenia opłaty na rzecz autora w ramach tzw. "dozwolonego uzytku". Istnieje szerokie grono osób uprawnionych tj. następców prawnych autora. Może to być np. spadkobierca twórcy bądź osoba, której sprzedał lub podarował swoje prawa autorskie. (ZAiKS, 2018)

Podstawa prawna

Obowiązek płacenia tantiem przez użytkowników wynika z podstawy prawnej jaką jest ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku wraz z późniejszymi zmianami. Zapisy tego dokumentu zapewniają autorom niezbywalne prawo do pobierania wynagrodzenia za eksploatowanie ich dzieł. Egzekwowaniem kwot należnych od użytkowników zajmują się organizacje zbiorowego zarządzania, które działają na mocy zezwoleń ministra właściwego ds. kultury i podlegają okresowym kontrolom gwarantującym przejrzystość ich działania (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, 1994)

Czym są organizacje zbiorowego zarządzania

"Zgodnie z treścią art. 104 ust. 1 PrAut, organizacja zbiorowego zarządzania (w skrócie: OZZ) to stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy. Każda taka organizacja wymaga dla swojej działalności zezwolenia, udzielanego przez ministra właściwego ds. kultury i dziedzictwa narodowego w formie decyzji administracyjnej (art. 104 ust. 3 i 6 PrAut). Aktualnie stosowne zezwolenia posiada kilkanaście organizacji".(Piskozub, 2013)

Tantiema jako dodatkowe wynagrodzenie pracowników

Jest to coś w rodzaju ekwiwalentu stanowiącego wkład pracownika w wypracowywanie zysku. Tantiemę można również traktować jako dodatkowe wynagrodzenie mające na celu motywowanie pracowników (z reguły jest to wyższa kadra kierownicza - np. członków zarządu, rad nadzorczych, komisji rewizyjnych). Mogą być one realizowane w formie pieniężnej bądź niepieniężnej (np. w formie akcji. Ich wysokość jest mocno skorelowana z osiągnięciem lub przekroczeniem przez przedsiębiorstwo określonego poziomu wskaźnika finansowego jakim jest zysk. (Kopaliński, 1999)

Kto odpowiada za tantiemy w spółce

Tantiemę, czyli rodzaj wynagrodzenia członków rady, uchwalić może wyłącznie walne zgromadzenie. Rodzaj formy prawa udziału w zyskach jaką jest tantiema nie może płynąć wprost ze statutu spółki, ponieważ nie można założyć z góry, czy sprawozdanie finansowe przyniesie zysk, ani czy zostanie on wypłacony akcjonariuszom. Dopiero po spełnieniu przez spółkę kilku określonych warunków tantiema będzie przysługiwała członkom rady. Jednym z nich jest wykazanie zysku w sprawozdaniu finansowym; innym - wydanie go przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Kiedy spółka nie wypłaca dywidendy bądź kiedy nie ma wyniku finansowego w postaci zysku, tantiema nie przysługuje (Nartowski, 2002)

Opłacalność tantiem w spółce

Z punktu widzenia podatkowego przyznanie członkom zarządu wynagrodzenia w postaci prawa do tantiem nie jest korzystne dla spółki. Jest to bowiem część wynagrodzenia której finansowanie zostaje realizowane poprzez zysk, co w rezultacie oznacza, że wydatek ten nie ma prawa zostać uwzględniony w kosztach podatkowych jednostki gospodarczej, ponieważ poniesiony został już po opodatkowaniu jej dochodu (Rymarz, 2011)


Tantiemaartykuły polecane
InkasentOrganizacje pożytku publicznegoTowarzystwo ubezpieczenioweHonorariumLikwidatorStowarzyszenieFundusz emerytalnyPracowniczy program emerytalnyGłówny księgowy

Bibliografia


Autor: Łukasz Rygał