Odpowiedzialność cywilna

Odpowiedzialność cywilna
Polecane artykuły


Odpowiedzialność cywilna polega na ponoszeniu majątkowych konsekwencji działania własnego lub osób trzecich. Wynika to z okoliczności, gdy w związku z wyrządzeniem szkody powstaje przyrzeczenie do jej naprawienia, na przykład w postaci wypłaty świadczenia odszkodowawczego czy też w postaci przywrócenie do stanu poprzedniego, czyli naprawy. Zgodnie z art. 471 k.c.. sprawca szkody jest zobowiązany do naprawienia zniszczenia/ubytku wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ((1964) Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, art. 471)

Szkoda majątkowa

Istnieją dwa typy szkód majątkowych:

  • szkoda na mieniu- związana ze szkodą dokonaną na składniku majątku, nie jest związana z osobą poszkodowanego,
  • szkoda na osobie- polega na uszkodzeniu ciała, uszczerbku na zdrowiu (jest ściśle związana z osobą poszkodowanego)

Odpowiedzialność deliktowa a odpowiedzialność kontraktowa

Kodeks cywilny dzieli odpowiedzialność cywilną na dwa rodzaje: deliktową i kontraktową.

Odpowiedzialność cywilna
Cecha Odpowiedzialność deliktowa Odpowiedzialność kontraktowa
Podstawa odpowiedzialności Szkoda powstaje w wyniku czynu niedozwolonego tzw. delikt (jest to każde zdarzenie lub działanie, które powoduje powstanie szkody na osobie lub mieniu) Szkoda powstaje w wyniku wykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (przykładowo: zobowiązanie zostało wykonane nieterminowo lub w niewłaściwym miejscu)
Osoba odpowiedzialna Jest nieznana, należy ją ustalić Jest znana ponieważ istnieje stosunek zobowiązaniowy

((1964) Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, art. 361 § 2)

Zwolnienie z odpowiedzialności cywilnej

Zgodnie z art. 473 k.c. dłużnika nie można zwolnić jedynie z odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie zatem można ograniczyć lub rozszerzyć odpowiedzialność jednakże nie można wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności związanej z użyciem sił przyrody przez osobę prowadzącą przedsiębiorstwo oraz posiadacza pojazdu.((1964) Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, art. 437, 473). Ograniczenia i rozszerzenia odpowiedzialności określa się umownie.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

Krajewski M. (2011) w swojej książce Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej według kodeksu cywilnego opisuje odpowiedzialności cywilne objęte ubezpieczeniem OC. Zgodnie z wyżej wspomnianą książką i art. 822 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie świadczenia odszkodowawczego za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność cywilną za szkodę ponosi ubezpieczony lub ubezpieczający. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej można podzielić na obowiązkowe i dobrowolne.

  • Obowiązkowe (przykładowe)
  1. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej komorników sądowych,
  2. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami,
  3. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe,
  4. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rzeczników patentowych,
  5. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej notariuszy,
  6. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej radców prawnych,
  7. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie czynności rzeczoznawstwa majątkowego,
  8. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej architektów oraz inżynierów budownictwa,
  9. obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej adwokatów.
  • Dobrowolne(przykładowe)
  1. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych
  2. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków władz spółek kapitałowych
  3. bezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osób prowadzących strzeżone parkingi samochodowe

Odpowiedzialność władz publicznych

Art. 417 k.c. mówi, że za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiada Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna, która wykonywała tę władzę na mocy prawa. Jeśli szkoda powstała w wyniku wydania aktu normatywnego ((1964) Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, art. 417).

Odpowiedzialność osoby prawnej

Zgodnie z art. 416 k.c. osoba prawna jest zobowiązana przepisami prawa do naprawienia szkody wyrządzonej przez jej organ((1964) Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, art. 416)

Tomasz Sójka, Obowiązki informacyjne spółek publicznych i odpowiedzialność cywilna za ich naruszenie., Wolters Kluwer Polska, Kraków 2008, ISBN: 978-83-7601-033-5 (39+2)

  • (cytat, str. 143) Dominujący pogląd definiuje odpowiedzialność cywilną jako ponoszenie "przez podmiot stosunków cywilnoprawnych ujemnych konsekwencji przewidzianych przez prawo cywilne za fakty ocenione ujemnie z punktu widzenia porządku prawnego i przypisane przez prawo cywilne temu podmiotowi".
  • (cytat, str. 161 - 162) Naruszenie obowiązków informacyjnych spółki publicznej stanowi czyn niedozwolony, za który spółka ponosić będzie odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c.() Odpowiedzialność ta oparta będzie na zasadzie winy - umyślnej i nieumyślnej - przy czym dla przypisania spółce winy pod uwagę należy brać winę jej organu zarządczego (art. 416 k.c.).

Odpowiedzialność cywilna w turystyce

Zygmunt Kruczek (red.), Kompendium pilota wycieczek., Proksenia, Kraków 2009

  • (cytat, str. 96) OC (odpowiedzialność cywilna) majątkowa - wyrażająca się w obowiązku naprawienia szkody majątkowej, odszkodowania za uszczerbek majątku poszkodowanego;
- w turystyce zwykle jako odpowiedzialność cywilna - majątkowa - z tytułu roszczeń o charakterze cywilnoprawnym powstałych w wyniku szkody osobowej lub rzeczowej wyrządzonej podczas podróży,
- możliwe jest ubezpieczenie OC, które może być:
- obowiązkowe (komunikacyjne - dla posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów),
- ustawowe (organizatora turystyki i pośrednika turystycznego - na rzecz klientów),
- dobrowolne (zawodów ryzyka: pilot, przewodnik, ratownik, wychowawca kolonijny) - odpowiedzialność kontraktowa, deliktowa.

==Odpowiedzialność cywilna w

Bibliografia

Autor: Jakub Hamerlak