Umowa użyczenia

Umowa użyczenia
Polecane artykuły


Umowę użyczenia możemy przyrównać do umowy najmu, ponieważ daje możliwość biorącemu, używanie cudzej rzeczy. Zasadniczą cechą odróżniającą umowę użyczenia od umowy najmu jest nieodpłatność

Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuję się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy przez czas oznaczony lub nieoznaczony (art. 710 K.C.).

Umowa użyczenia jest zbudowana jako umowa realna gdyż dochodzi do skutku nie z momentem oświadczenia woli stron tylko w momencie oddania rzeczy w używanie. Celem jej jest wzajemna pomoc w wielu stosunkach życia codziennego. Stronami umowy użyczenia są użyczający (posiadacz samoistny lub posiadacz zależny – np. najemca) oraz biorący. Forma umowy może być dowolna, wyjątkiem jest sytuacja, kiedy przepisy i regulaminy szczegółowe stanowią inaczej (art. 75, 77 Kodeksu Cywilnego)

Najczęściej osoby użyczają sobie takich rzeczy jak: książki, ubrania, płyty muzyczne, sprzęt kuchenny sprzęt sportowy, narzędzia, pomoce naukowe.

Zgodnie z art. 46 Ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ (Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, resort sprawiedliwości, resort obrony narodowej, resort spraw wewnętrznych) może podjąć decyzję o wygaszeniu zarządu w przypadku, gdy jednostka organizacyjna nie zawiadomiła właściwego organu o oddaniu nieruchomości lub jej części w najem/dzierżawę albo o użyczeniu. Kodeks cywilny oddaje umowie użyczenia przepisy tytułu XVIII księgi III (art. 710-719).

Prawa i obowiązki stron

Prawa i obowiązki Użyczającego

Użyczający zobowiązany jest do zezwolenia biorącemu na używanie użyczonego przedmiotu. Z faktu na bezpłatny charakter umowy użyczający odpowiada jedynie za takie wady rzeczy, które wyrządziły biorącemu krzywdę. Z odpowiedzialnością tą mamy do czynienia kiedy użyczający, wiedząc o wadach ukrytych, nie powiadomił o nich osobę biorącą rzecz w używanie (np. użyczenie niesprawnego roweru co spowodowało uszczerbek na zdrowiu biorącego w używanie). Jeżeli umowa nie określa w jasny sposób, jak można używać użyczonego przedmiotu, to biorący może używać go w sposób odpowiadający jego właściwościom i przeznaczeniu. W związku z tym, użyczający ma obowiązek powstrzymania się od działań, które utrudniają realizację uprawnień do użyczonej rzeczy.

Prawa i obowiązki Biorącego w używanie

Osoba biorąca powinna używać rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, właściwościami i bez zgody użyczającego nie może jej oddać osobie trzeciej. Wszelkie koszty utrzymania rzeczy ponosi biorący w używanie, natomiast nie może żądać żadnych nakładów na rzecz od użyczającego. Biorący w używanie jest odpowiedzialny za przypadkową utratę (zgubienie) lub uszkodzenie rzeczy, w przypadku, kiedy była używana w sposób sprzeczny z jej przeznaczeniem. Jeżeli kilka osób jednocześnie użyczyło daną rzecz, to ich odpowiedzialność jest solidarna. Biorący ma obowiązek oddania rzeczy w stanie niepogorszonym (biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie, w przypadku gdy jest to następstwem prawidłowego używania)

Ustanie użyczenia

Użyczenie wygasa z czasem określonym w umowie. Po zakończeniu użyczenia biorący do używania zobowiązany jest zwrócić użyczającemu rzecz. Gdy było zawarte na czas nieoznaczony, kończy się w momencie uczynienia z rzeczy użytku odpowiadającego umowie.

Niezwłocznego wydania rzeczy użyczający może w każdym czasie żądać, jeżeli:

  • rzecz jest niewłaściwie używana
  • została bezpodstawnie powierzona osobie trzeciej
  • stała się użyczającemu potrzebna z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy

Przedawnienie

Zgodnie z art. 719 Kodeksu Cywilnego "Roszczenie użyczającego przeciwko biorącemu do używania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, jak również roszczenia biorącego do używania przeciwko użyczającemu o zwrot nakładów na rzecz oraz o naprawienie szkody poniesionej wskutek wad rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy”

Nowoczesna Umowa użyczenia w przedsiębiorstwach

Od 2012 roku na świecie rozwinęło się prowadzenie tzw. wirtualnych biur. Przedsiębiorcy chcąc obniżyć koszty działalności, zawierają umowy (m.in. najmu, użyczenia) dotyczące korzystania z wirtualnego biura. Takie biuro otrzymuje własny adres oraz skrytkę pocztową. Umowa użyczenia, o której mowa, nie dotyczy użyczenia nieruchomości, a jedynie małej części lokalu – jedno biuro. Często takie przedsiębiorstwa proponują kilka różnych usług.

Bibliografia

  • Czachórski W.(1995) "Zobowiązania”, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1995
  • Grabiec O. (2016) Internet a sukces finansowy przedsiębiorstwa wirtualnego "ZN WSH Zarządzanie" 2016 nr 4 s. 149
  • Janik E. (2015) "Prawne i ekonomiczne determinanty systemu kontroli finansowej realizującej politykę fiskalną", Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego 2015, s. 26-35”
  • Lewandowski J. (2002) "Prawo Cywilne”, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2002
  • Radwański Z. (1996) "Zobowiązania - część szczegółowa”, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 1996
  • Sitek B. (2011) "Podstawy prawa dla licencjackich studiów ekonomicznych” Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2011, s. 147
  • Ustawa o gospodarce nieruchomościami Art. 46

Autor: Kamil Kruk, Mateusz Król