Metoda Myers-Briggs

Amerykańscy psycholodzy pod kierunkiem Katharine Cook Briggs oraz jej córki Izabeli Briggs Myers przez ponad 50 lat zastanawiali się co ma wpływ na sposób odbierania tych samych komunikatów przez różnych ludzi. Podstawą ich badań była teoria Carla G. Junga, szwajcarskiego psychiatry. W efekcie badań opracowali tablicę 16 typów osobowości tzw. MBTI (the Myers-Briggs Type Indicator). Dziś jest to jeden z najbardziej znanych instrumentów umożliwiających poznanie i zrozumienie różnic osobowości.

Zapoznanie się z typami osobowości według MBTI może być pomocne w zrozumieniu relacji międzyludzkich, rozwiązywaniu problemów, tworzeniu zespołów roboczych, zarządzaniu personelem i komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej. Poznanie preferowanych sposobów komunikowania się poszczególnych osób jest niezwykle ważne przy przekazywaniu informacji negatywnych oraz w procesie tzw. feedbacku - przekazywania informacji zwrotnej pracownikom na temat ich pracy i osiągniętych efektów. Odgrywa też ważną rolę w kontaktach z mediami, zwłaszcza w komunikacji w sytuacjach kryzysowych. Testy MBTI - umożliwiają one klasyfikację osób na określone typy zróżnicowane pod względem podejścia do świata, podejmowania decyzji, przetwarzania informacji i organizacji życia. W odniesieniu do różnych typów osób podejście terapeutyczne powinno uwzględniać ich specyficzne cechy.

W teorii Junga rozróżnia się dwa typów postawy psychicznej: ekstrawertyczna i introwertyczna. Ekstrawersja oznacza tendencję do kierowania energii w stronę obiektów zewnętrznych (do otoczenia - ludzi, zdarzeń, rzeczy), a introwersja kierowanie jej do wewnątrz (przeżycia wewnętrzne, idee, koncepcje).

Oprócz postawy psychicznej Jung wyróżnia również cztery podstawowe funkcje psychiczne:

  • percepcja
  • intuicja
  • uczucie
  • myślenie

Te cztery funkcje występują w postaci dwóch par przeciwieństw. Dwie z nich są racjonalne - uczucie i myślenie zaś dwie irracjonalne - percepcja (spostrzeganie zmysłowe) i intuicja (spostrzeganie pozazmysłowe).

Jeżeli jedna z tych funkcji dominuje w świadomości (np. Myślenie) wówczas przeciwna do niej będzie miała charakter stłumiony (Uczucia) i będzie przejawiać się w podświadomości.

Oprócz funkcji podstawowej wg Junga ludzie mają dodatkowo funkcję dodatkową. Będzie nią jedna z dwóch funkcji z drugiej pary. Np. jeżeli główną funkcją jest Myślenie wówczas funkcją dodatkową może być jedna z pary Percepcja - Intuicja. Typ funkcjonalny jednostki można opisać za pomocą podstawowych i dodatkowych funkcji np. Percepcyjne Myślenie.

Pełny opis osobowości uzyskujemy łącząc typ psychologiczny osoby z funkcjami podstawową i dodatkową.

Osobowości

W teście MBTI wyróżnia się 4 wymiary osobowości:

  • Pod względem koncentracji uwagi

Introwertycy (Introvert) i ekstrawertycy (Extravert) w inny sposób koncentrują swoją uwagę. To co interesuje ekstrawertyka to świat zewnętrzny i zachodzące w nim procesy i zmiany. Chcą brać czynny udział w tych wydarzeniach i doświadczeniach. Zależy im na wzajemnej interakcji z ludźmi, stąd też czerpią energię do życia. Preferowany przez nich styl komunikowania to bezpośrednia rozmowa. Uczą się najlepiej poprzez wykonywanie różnych czynności, podejmowanie prób. Najpierw mówią, potem słuchają. Chcą być zawsze w centrum uwagi. Co ważne interesuje ich głównie chwila obecna, a nie to co przyniesie przyszłość. Są niezwykle ekspresyjni. Koncentracja na własnym świecie wewnętrznym idei i doświadczeń to domena introwertyków. Ich energia życiowa wypływa z głębi ich wnętrza, własnych przemyśleń, odczuć i refleksji. Preferowany przez nich styl komunikowania to pisanie i czytanie. Cenią swoją prywatność. Zanim podejmą działania lub wypowiedzą się dokładnie rozważą daną kwestię. Są skoncentrowani i to co ich interesuje to przyszłość, a nie dzień dzisiejszy. Są wizjonerami.

  • Pod względem sposobu zdobywania informacji

Można wyróżnić dwa typy: analityczny i intuicyjny. Ci pierwsi (Sensing) zdobywają informacje przede wszystkim zmysłami: wzrokiem, słuchem, dotykiem, węchem. Obserwują to co dzieje się wokół nich i są w stanie szybko rozpoznać nowe sytuacje. Koncentrują się na rzeczach realnych i aktualnych. Lubią szczegóły, konkretne dane poparte faktami. Poszukują informacji krok po kroku. Ufają własnemu doświadczeniu.

Osoby preferujące podejście intuicyjne (Intuition) chcą otrzymywać informacje w całości, koncentrując się na związkach i połączeniach między różnymi faktami. Chcą pokazywać rozwiązania modelowe, łatwo przychodzi im znajdowanie nowych możliwości i prezentacja innych sposobów rozwiązywania problemów. Koncentrują się na spojrzeniu ogólnym (tzw. big picture). Są teoretykami i myślą abstrakcyjnie. Ufają inspiracji, skaczą z tematu na temat.

Osoby podejmujące decyzje poprzez wnikliwą analizę (Thinking), patrzą na logiczne konsekwencje wyborów. Chcą oceniać sytuacje jak najbardziej obiektywnie, analizując przyczyny i skutki. Kierują się zasadą prawdy, stosują własne reguły gry. Ich mocną stroną jest dociekliwość, poszukiwanie co jest sednem problemu, by jak najszybciej go rozwiązać. Korzystają z zasad logiki.

Ci, którzy kierują się uczuciami (Feeling) przy podejmowaniu decyzji będą zastanawiać się co jest ważne dla nich i dla innych ludzi. Starają się wczuć w sytuacje innych osób i z nimi identyfikować. Podejmują decyzje na podstawie wartości ważnych dla ludzi. Ich celem jest harmonia i uznanie innych, poprzez zrozumienie, docenienie i wsparcie. Osoby te wzbudzają sympatię, akceptują innych, okazują innym swoje współczucie.


  • Pod względem orientacji na świat zewnętrzny

Osoby, które w ciągły sposób oceniają świat (Judging) z reguły prowadzą uporządkowany tryb życia. Podejmują decyzje, wprowadzają je w czyn, żyją dalej. Ich życie jest dobrze zorganizowane, a sprawy uporządkowane. Trzymają się planów i harmonogramów. Cieszy ich wykonanie ustalonych zadań. Są systematyczni i nie lubią niczego zostawiać na ostatnią chwilę.

W przeciwieństwie do nich, osoby, które ciągle obserwują życie i świat zewnętrzny (Perceiving) są spontaniczne, poszukują nowych doznań. Chcą zrozumieć świat raczej niż go kontrolować. Plany i harmonogramy ich przerażają, chcą być otwarci i podejmują decyzje w ostatniej chwili. Cenią sobie to, że potrafią dostosować się do zmieniającej się rzeczywistości. Kierują się przypadkiem. Presja, że coś musi być zrobione w ostatniej chwili dodaje im energii.

Punktem wyjścia do określenia typu osobowości jest wypełnienie ankiety (około 100 pytań), czyli wybór między dwoma możliwymi odpowiedziami. Każda odpowiedź jest dobra. Odpowiedzi powinny być udzielone natychmiast, chodzi o pierwszą reakcję. Na tej podstawie uzyskuje się dane na temat preferencji danej osoby i określa się jaki dana osoba ma typ osobowości według MBTI. Jest ich 16. Oto kilka przykładów: Określone typy osobowości możemy przyporządkować do określonych zawodów. Co charakterystyczne niektóre zawody są wykonywane przez osoby o określonych typach osobowości. Tak więc osoby, których typ osobowości to ESFP to urodzeni członkowie zespołów, chcący wykonać powierzone im zadania jak najszybciej, przy minimalnym wysiłku i maksymalnej dawce zabawy. Urodzonymi strategami są osoby ISTJ, mają określoną wizję i wiedzą jak poprowadzić organizację do wzrostu. Kochają wyzwania. Dobrymi psychologami mogą być osoby INFJ, intuicyjnie rozumieją zachowania ludzkie. Dla ENFP życie to ciągła przygoda. Podejmują się różnych wyzwań, często są to ludzie kultury - artyści, aktorzy. Życie zgodnie z wewnętrznymi wartościami to przesłanka dla INFP."


Bibliografia

  • Gardner, W. L., & Martinko, M. J. (1996). Using the Myers-Briggs Type Indicator to study managers: A literature review and research agenda. Journal of Management, 22(1), 45-83.

Autor: Bartosz Krawczyk