Mary Parker Follett

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mary Parker Follett to jedna z przedstawicielek nurtu humanistycznego. Opowiadała się za nowym podejściem do zarządzania, określanym jako podejście kompleksowe, integracyjne i sytuacyjne. Zaprezentowała nowe znaczenie pojęć takich jak władza oraz autorytet:

  • Władzę określiła jako "zdolność wywoływania zdarzeń, bycia sprawcą, gdy okoliczności tego wymagają, inicjowania zmian". W ujęciu tym władza jest niepodzielna i traktowana jako właściwość danej osoby. Uważała iż każdy człowiek w celu rozwijania działalności której się poświęca powinien dążyć do osiągnięcia większej władzy.
  • Autorytet natomiast określiła jako władzę formalną, wynikająca z wykonywania danej funkcji. Konsekwencją tego jest fakt, iż pojęcie to przypisuje się nie osobie a stanowisku. Wraz z rozwojem jednostek organizacyjnych w gospodarce i administracji rodzi się zjawisko określane przez Follett dyfuzją autorytetu. W związku z tym formułuje dwa nowe pojęcia: autorytetu funkcjonalnego i autorytetu pluralistycznego.

Z pojęciem autorytetu ściśle wiąże się podejście do odpowiedzialności. Ludzie powinni bowiem być "odpowiedzialni nie przed kimś, ale raczej za coś". Zgodnie z takim stanowiskiem odpowiedzialność w dużych organizacjach rozkłada się na wiele stanowisk. Dlatego też w celu usprawnienia ich działalności Follett proponuje odpowiedzialność kolektywną i kumulatywną.

Follett była jedną z pierwszych osób, które analizowały psychologiczne aspekty konfliktów w organizacjach. Sformułowała tzw. prawo sytuacji, mówiące o tym, że polecenia "powinny składać się z decyzji tych którzy je dają i tych którzy je przyjmują". Współpracownicy powinni do każdej sytuacji podchodzić jak partnerzy, a nie jak podwładni i przełożeni.

Uważała, że konflikty to coś zupełnie normalnego. Co więcej, mogą nawet przynieść korzyści zainteresowanym stronom, o ile te będą potrafiły racjonalnie go rozwiązać (poprzez integrację lub kompromis). W przeciwnym wypadku może dojść do bardzo groźnego zjawiska zwanego "utajeniem konfliktu". Konflikt może bowiem ujawnić się w najmniej spodziewanym dla organizacji momencie, z siłą która uniemożliwi jego rozwiązanie.

Dlatego też Follett kładła bardzo duży nacisk na współpracę wszystkich szczebli organizacji. Aby organizacja działa efektywniej ludzie muszą pracować "ze sobą" a nie "nad sobą", czy "pod sobą".

Stąd też wywodzi się jej wielkie poparcie dla funkcji koordynacji, którą uznała za najważniejszą funkcję zarządzania. Słynne zasady koordynacji:

  • Koordynacja wymaga kontaktów bezpośrednich i indywidualnych.
  • Musi być prowadzona od początku realizacji przedsięwzięcia.
  • Powinna brać pod uwagę wszystkie czynniki mające wpływ na sytuację.
  • Powinna byś ciągła i permanentna.

Mary Porter Follett uznawana jest za pioniera podejścia socjologicznego do problemów organizacji. Okazuje się jednak, że przedstawiane przez nią teorie osiągnęły szczyt rozwoju dopiero wiele lat po jej śmierci.

Bibliografia

  • A.K. Komiński, Zarządzanie - teoria i praktyka, PWN, Warszawa 1998,
  • Z. Martyniak, Historia myśli organizatorskiej, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1998.

Autor: Anna Kondrat