Rynkowa wartość dodana

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa rodzi potrzebę zastosowania dodatkowych mierników oceny wyników działania przedsiębiorstwa. Tradycyjne wskaźniki finansowe oparte na danych księgowych nie uwzględniają wszystkich czynników, mających wpływ na wartość firmy. Miernikami wzrostu wartości przedsiębiorstwa są: rynkowa wartość dodana (MVA) i ekonomiczna wartość dodana (EVA).


G.B. Stewart w 1990 roku po raz pierwszy wprowadził pojęcie tzw. rynkowej wartości dodanej (Market Value Added - MVA). Rynkowa wartość dodana jest nadwyżką wartości rynkowej przedsiębiorstwa nad wartością zainwestowanego w tym przedsiębiorstwie kapitału, czyli:

MVA = V - K

gdzie K jest wartością kapitału zainwestowanego przez właścicieli i wierzycieli w aktywa operacyjne.

Kapitał zainwestowany w aktywa operacyjne obejmuje:

  • Księgową wartość długu długoterminowego (wartość księgowa tego długu jest w przybliżeniu równa jego wartości rynkowej D)
  • Skorygowaną wartość księgową kapitału własnego Ke, czyli:

K = D + Ke

MVA jest definiowana jako nadwyżka wartości rynkowej przedsiębiorstwa nad wartością zainwestowanego w przedsiębiorstwie kapitału. Ponieważ w spółkach akcyjnych wartość rynkowa kapitału własnego równa się iloczynowi ceny rynkowej jednej akcji i liczby wyemitowanych akcji to MVA jest równe: MVA = cena rynkowa akcji * liczba akcji - wartość księgowa kapitału własnego

MVA jest różnicą pomiędzy wartością całkowitych wpływów gotówkowych, jakie mogliby uzyskać wszyscy akcjonariusze wycofując swój kapitał z przedsiębiorstwa, a kwotą zaangażowaną przez nich uprzednio poprzez zakup emitowanych akcji i reinwestowanie zysków.

Co generuje w przedsiębiorstwie rynkową wartość dodaną?

Źródłami MVA są:

  • projekty innowacyjne,
  • aktywa rynkowe obejmujące - nabywców, technologie, dystrybucję, sprzedaż.

Różnica pomiędzy wartością rynkową a wartością księgową kapitału własnego jest z reguły stosunkowo dużą liczbą dodatnią. Różnica ta jest tłumaczona wartością kapitału intelektualnego oraz, w mniejszym stopniu, innych czynników (np. postawami inwestorów, sytuacją na całym rynku itd.).

Ze wzoru:

MVA = p * N - Ke

wynika, że rynkowa wartość dodana jest tym większa, im większa jest wartość rynkowa przedsiębiorstwa i im mniejsza jest skorygowana wartość księgowa jego kapitału własnego. Rynkowa wartość dodana może być zarówno dodatnia, jak i ujemna. Ujemna MVA oznacza, że firma nie kreuje dodatkowej wartości, co może wynikać z wielu przyczyn:

  • w danym przedsiębiorstwie, branży lub całej gospodarce mogą zaistnieć przejściowe zjawiska kryzysowe powodujące przejściowy spadek sprzedaży i tym samym spadek efektywności zainwestowanego kapitału,
  • w otoczeniu przedsiębiorstwa zachodzą istotne zmiany, powodujące trwały brak jego perspektyw rozwojowych,
  • zarząd nie przywiązuje należytej wagi do kwestii kreowania i zarządzania wartością, realizując inne cele niekoniecznie zgodne z celami akcjonariuszy,
  • nadzwyczajne zdarzenia losowe jak pożar, powódź, strajk
  • dekoniunktura na rynkach które przedsiębiorstwo obsługuje.

MVA jest zewnętrzną miarą wartości kreowanej, ponieważ zależy od weryfikacji przez inwestorów na rynku kapitałowym rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa na podstawie oceny jego możliwości rozwojowych. Z punktu widzenia akcjonariuszy MVA>0 oznacza zyski, MVA<0 oznacza straty z inwestycji. Jeżeli przedsiębiorstwo kreuje dodatkową wartość z zainwestowanego kapitału, to wówczas MVA jest dodatnia.

Podsumowanie

  1. Jeżeli wartość księgowa przedsiębiorstwa jest ujemna, to jego MVA jest również ujemne.
  2. Jeżeli rynkowa wartość dodana jest ujemna oraz suma składników korygujących wartość księgową kapitału własnego nie przekraczają MVA, to wartość rynkowa przedsiębiorstwa kształtuje się poniżej jego wartości księgowej.
  3. Rynkowa wartość dodana przedsiębiorstw może być obliczona jako suma MVA tych przedsiębiorstw (MVA jest miarą addytywną).
  4. MVA jest efektem działań podejmowanych w sferze zarządzania.
  5. Horyzont MVA powinien być długookresowy.

Bibliografia

  • www.wszib.pl Izabela Pawłowska ?Rynkowa wartość dodana i ekonomiczna wartość dodana?
  • www.wszia.edu.pl Identyfikacja kapitału intelektualnego przedsiębiorstwa
  • Nasze Forum - Biuletyn Informacyjny WSZIA w Zamościu nr 13 marzec 2002-Zarządzanie kapitałem intelektualnym przedsiębiorstwa

Autor: Jadwiga Dudzińska