Punkt procentowy

Punkt procentowy
Polecane artykuły

Punkt procentowy (w skrócie p.p) to różnica powstała w wyniku odejmowania dwóch wartości wyrażonych w procentach.

Punkt procentowy to termin, który znajduje swoje zastosowanie w między innymi opisywaniu zjawisk makroekonomicznych takich jak inflacja, bezrobocie czy też poparcie dla partii politycznych oraz ich kandydatów. Niestety, niezwykle często powielanym błędem jest utożsamianie tego określenia z rzeczywistą zmianą procentową w odniesieniu do pierwszej wielkości.

Różnica między zmianą procentową, a punktem procentowym

Jeden procent danej liczby to setna część tej wielkości. Procent oznaczany jest symbolem %.\[\text {0,01 = 1%}\]

W sytuacjach gdy wielkość wyrażona w procentach zwiększyła się lub zmniejszyła, używamy sformułowania punkt procentowy.

Przykładem na poprawne zastosowanie pojęcia punktu procentowego oraz zmiany procentowej może być porównanie poziomu inflacji w Polsce z roku 2000, do roku 2010. Inflacja w 2000 roku wynosiła około 10% w ujęciu rocznym, a w 2010 roku utrzymywała się na poziomie 2,8%.[1] Błędem w tym przypadku byłoby stwierdzenie, że inflacja zmalała o 7,2% ponieważ oznaczałoby to że, zmalała ona z 10% do\[\text {10% - 10% × 7,2% = 0,10 - 0,10 × 0,0072 = 0,0928 = 9,28%}\]

co nie byłoby zgodne z prawdą.

Gdyby mowa była o tym, jaka była rzeczywista zmiana procentowa inflacji na przestrzeni tych lat, poprawnym obliczeniem byłoby\[\text {(10% - 2,8%) ÷ 2,8% × 100 = 7,2% ÷ 2,8% × 100 = 2,5714 × 100 = 257,14%}\]

Zatem, poprawne sformułowanie brzmiałoby "Inflacja w 2010 roku zmalała aż o 257,14% w porównaniu do roku 2000."

Zdecydowanie wygodniejszym i częściej spotykanym w codziennym użyciu, jest pojęcie punktu procentowego. W tym przypadku, poprawne obliczenie wyglądałoby następująco\[\text {10% - 2,8% = 7,2%}\]

W takiej sytuacji, prawidłowe twierdzenie powinno brzmieć "Inflacja w 2010 roku zmniejszyła się o 7,2 punktu procentowego w porównaniu do roku 2000. "

Przyrost wyrażany w procentach i punktach procentowych to dwie zupełnie różne wartości.

Wykorzystanie sformułowania punkt procentowy w zdaniach

Poniżej przedstawiono dane liczbowe, dzięki którym w prawidłowy sposób zostanie zademonstrowane pojęcie punktu procentowego oraz jego wykorzystanie w wypowiedziach.

Poziom i stopy bezrobocia w Polsce w latach 2000, 2005, 2010 (IV kwartał)
Wyszczególnienie 2000 2005 2010
Bezrobotni w tys. 2760 2893 1649
Stopa bezrobocia w % 16,0 16,7 9,3

"Z danych tabeli wynika, że stosunkowo wysoka stopa bezrobocia w latach 2000 i 2005 uległa znacznemu obniżeniu w 2010 roku o około 7 punktów procentowych. Zmniejszyła się take liczba bezrobotnych, w 2010 roku o 1244 tys. osób w porównaniu do 2005 roku i o 1111 tys. osób w stosunku do roku 2000." [2] - podaje w swoim artykule Walentyna Kwiatkowska.

Jak brzmiałoby nieprawidłowe' zdanie? "Z danych tabeli wynika, że stosunkowo wysoka stopa bezrobocia w latach 2000 i 2005 uległa znacznemu obniżeniu w 2010 roku o około 7 procent." W tym wypadku wiemy, że rzeczywista zmiana procentowa wyniosła około 79,5 procent.

"Obraz skali zjawiska zwanego "drobne gospodarstwa rolne” w Polsce diagnozują wyniki ważnego sondażu CBOS zrealizowanego na znacznie większej niż zwykle ma to miejsce próbie w 2007 roku [CBOS 2007, Fedyszak-Radziejowska 2009]. Pokazuje on, że po wejściu naszego kraju do Unii Europejskiej proces zmian uległ wyraźnemu przyspieszeniu. Dla porównania w latach 1999–2002 liczba mieszkańców wsi użytkujących ziemię o powierzchni powyżej 1 ha spadła o 1 punkt procentowy, z 53% do 52%, po akcesji zaś w latach 2002–2007 aż o 14 punktów procentowych, do 37,6%." [3] - informuje Barbara Fedyszak-Radziejowska.

W tym przypadku, przekłamaniem byłoby stwierdzenie, że liczba mieszkańców wsi w latach 1999-2002, którzy użytkowali ziemie o powierzchni powyżej 1 ha spadła o 1 procent. (Rzeczywista zmiana procentowa wyniosłaby 1,92 procent)\[\text {1% ≠ 1 p.p}\]

Potencjał do manipulacji

Pojęcie punktu procentowego, a raczej brak świadomości ze strony przeciętnego wyborcy czym ów punkt naprawdę jest, stwarza ogromne pole do manipulacji. W zależności od tego, jak przedstawia się sytuacja polityczna bądź makroekonomiczna, telewizja może wybrać współczynnik jakim będzie się posługiwać. W takim przypadku, bardzo prawdopodobne że zostanie wybrany ten odpowiedniejszy, który na dany moment będzie bardziej imponujący.

Przykład: Można przyjąć, że w styczniu inflacja utrzymywała się na poziomie 1%, a w lutym wzrosła do 2%. Wysoce prawdopodobne, że zwolennicy rządu zaczęliby uspokajać, ogłaszając wszem i wobec że wzrost inflacji wprawdzie nastąpił, ale zaledwie o 1 punkt procentowy. Natomiast opozycja od razu uderzyłaby, zauważając i podając ten zdecydowanie bardziej dosadny współczynnik, informując nas o wzroście inflacji aż o 100%. Robiąc tym samym dużo większe wrażenie na ludziach popierających opozycję. Nawiasem mówiąc, obie strony podałyby prawdziwe informacje - pierwszy i drugi współczynnik został obliczony prawidłowo. Należy tylko pamiętać różnice między tymi dwoma zagadnieniami i nie dać się niesłusznie zdezorientować.

Przypisy

  1. [1], Kamilla Marchewka-Bartkowiak. (2011), Inflacja w Polsce.
  2. [2], Walentyna Kwiatkowska. (2012), Bezrobocie w grupach problemowych na rynku pracy w polsce
  3. [3], Barbara Fedyszak-Radziejowska. (2011), Rola drobnych gospodarstw rolnych w budowie kapitału społecznego na wsi

Bibliografia

Autor: Patryk Pięta