Droga ekspresowa

Droga ekspresowa
Polecane artykuły

Droga ekspresowa jest drogą publiczną, która obok autostrady należy do dróg o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem czterokołowca (Ustawa Prawo o ruchu drogowym 1997, s.3). Razem z autostradami tworzą sieć dróg szybkiego ruchu. Do kategorii dróg ekspresowych zalicza się drogi:

  • zbudowane z jednego lub dwóch jednokierunkowych jezdni rozdzielonych pasem zieleni lub barierkami,
  • oznakowane stosownymi znakami drogowymi,
  • mające wielopoziomowe skrzyżowania bezkolizyjne tzw. węzły drogowe, wyjątkowo dopuszcza się jednopoziomowe skrzyżowania z drogami publicznymi,
  • dysponujące urządzeniami służącymi podróżnym, pojazdom i przesyłkom przeznaczone tylko dla użytkowników drogi (Ustawa o drogach publicznych 1985, s.5).

Droga ekspresowa należy do kategorii dróg krajowych, których sieć ustala Rada Ministrów uwzględniając potrzeby społeczne i gospodarcze kraju w zakresie rozwoju infrastruktury. Zarządcą głównym dróg ekspresowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Ustawa o drogach publicznych 1985, s.7).

Droga ekspresowa sprawuje funkcję łącznika, która prowadzi ruch samochodowy do sieci autostrad, umożliwiając jego przebieg. Świadczy usługi połączeń regionalnych i międzynarodowych. Trakt dróg ekspresowych najczęściej prowadzi poza terenem zabudowanym, sporadycznie mieści się w obrębie dużych miast lub zespołów miast, ale zawsze muszą być spełnione parametry należne do tego rodzaju dróg.

Parametry techniczne i użytkowe dróg ekspresowych

Parametry techniczne i użytkowe dróg ekspresowych (Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie 2016, s.6-9):

  • Przepisowa minimalna szerokość ulicy w liniach rozgraniczających na drodze dwujezdniowej typu 2 x 2 jest 40 m, dwujezdniowej typu 2 x 3 to 50 m, a na drodze jednojezdniowej typu 1 x 2 ma być 30 m.
  • Każda jezdnia rozdzielona jest na pasy ruchu oraz oznakowany ciągłą linią pas awaryjny, znajdujący się zawsze po prawej stronie drogi. Z pasa awaryjnego korzystamy w tylko w wyjątkowych sytuacjach, nie wolno się na nim zatrzymywać ani przejeżdżać.
  • Szerokość pasa ruchu drogi ekspresowej poza terenem zabudowanym jak i niezabudowanym wynosi 3,5 m. Szerokość pasa awaryjnego 2,5 m.
  • Obowiązkowe połączenia z drogami głównymi i drogami klas wyższych, czyli autostradami.
  • Odległości między węzłami drogowymi poza terenem zabudowanym powinny wynosić nie mniej niż 5 km, zaś w obszarze zabudowanym albo w sąsiedztwie dużych lub średnich miast odstęp nie powinien być mniejszy niż 3 km. W uzasadnionych sytuacjach funkcjonalno-ruchowych odległości te nie mogą być mniejsze niż 3 km poza terenem zabudowanym, a na terenie zurbanizowanym nie mniej niż 1,5 km.
  • Stosowanie zjazdów na drodze ekspresowej jest zabronione.
  • Ronda dozwolone są tylko na końcach dróg ekspresowych.
  • Sporadycznie dopuszcza się skrzyżowania na prawe skręty z drogami zbiorczymi, a obowiązkowo są węzły lub skrzyżowania z drogami głównymi i węzły z drogami wyższych klas.

Na drodze ekspresowej zabrania się (Ustawa Prawo o ruchu drogowym 2020, s. 29-30):

  • Zatrzymywania się lub postoju w innym miejscu niż do tego celu ustalonym. Gdyby unieruchomienie pojazdu zaszło z przyczyn technicznych, kierowca zobowiązany jest usunąć pojazd z jezdni oraz oznakować i ostrzec innych uczestników ruchu,
  • Cofania i zawracania oprócz skrzyżowań oraz miejsc do tego przeznaczonych.
Rodzaj transportu Dwujezdniowa Jednojezdniowa

Dwujezdniowa o 2 pasach w każdym kierunku

Poza obszarem zabudowanym

120 km/h 100 km/h
Pozostałe pojazdy oraz zespoły pojazdów z przyczepą 80 km/h 80 km/h
Autobusy spełniające dodatkowe warunki techniczne 100 km/h 100 km/h

( Ustawa Prawo o ruchu drogowym 1997, s.26 ).

Oznakowania i numeracja

W Polsce początek drogi ekspresowej lub jej dalszy przebieg jest oznakowany znakiem drogowym informacyjnym D-7. Na prostokątnym znaku na niebieskim tle jest biały samochód przodem do kierowcy. Koniec drogi ekspresowej to znak D-8, z białym przekreśleniem. Drogowskazy na tych drogach mają zielone tło i białe litery (Ustawa w sprawie znaków i sygnałów drogowych 2019, s.13,44).

Drogi publiczne dzielą się na klasy. Kryterium tego podziału są parametry techniczne, wynikające z jej cech funkcjonalnych. Drogi ekspresowe oznaczamy symbolem S wraz z numerem który poprzedza literę na czerwonym tle, np. S2

Znaczenie rozwoju sieci dróg ekspresowych

Infrastruktura dróg jest ważnym elementem wpływającym na rozwój gospodarczy danego regionu, kraju. Powoduje wzrost atrakcyjności tego miejsca dla inwestorów, powstają nowe miejsca pracy.

Autostrady wraz z drogami ekspresowymi tworzą sieć dróg szybkiego ruchu, szczególnie z granicami państwa. Gwarantuje to korzyści ekonomiczne wypływające ze skrócenia czasu transportu, a także zysków wynikających z ochrony środowiska.

Drogi ekspresowe, szczególnie dwujezdniowe zmniejszają ryzyko wypadków drogowych, co wpływa na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Budowa autostrad i dróg ekspresowych wpłynęła na wzrost spójności terytorialnej kraju, a także spójności międzynarodowej. Umożliwia lepsze skomunikowanie ze sobą głównych miast wojewódzkich, a także miast wojewódzkich ze stolicą czy innymi państwami.

Ułatwia międzynarodową obsługę transportu towarów, wpływa na wzrost zagranicznej wymiany handlowej. Wokół dróg powstają centra logistyczne, mające za zadanie magazynowanie, przewożenie, a także kompletowanie towaru zgodnie z zapotrzebowaniem klienta. Wszystko to zmniejsza koszty transportu

Przez Polskę położoną w centrum Europy przebiegają międzynarodowe korytarze transportowe dla przewozów tranzytowych, które umożliwiają rozwój danego regionu, ale i całego kraju (J. Brdulak, P. Pawlak, C. Krysiuk 2014, s. 716-722)

Bibliografia

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Autor: Grzegorz Wylegała