Strategie postępowania z ryzykiem: Różnice pomiędzy wersjami
m (Infobox update) |
m (cleanup bibliografii i rotten links) |
||
(Nie pokazano 17 wersji utworzonych przez 3 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Strategie postępowania z ryzykiem''' - wskazuje cel zarządzania ryzykiem, a także opis procedury, które obejmują przyjęte role, obowiązki, tolerancje dla ryzyka, ramy czasowe podejmowanych działań. Oprócz tego uwzględnia się wymagania dotyczące raportów, a także stosowane narzędzia i techniki. [[Strategia]] postępowania z ryzkiem szerok ujmując stanowi metody obchodzenia się z ryzykiem, będące sumą doświadczeń człowieka w tej dziedzinie zdobytych w przeszłości. | |||
'''Strategie postępowania z ryzykiem''' - wskazuje cel zarządzania ryzykiem, a także opis procedury, które obejmują przyjęte role, obowiązki, tolerancje dla ryzyka, ramy czasowe podejmowanych działań. Oprócz tego uwzględnia się wymagania dotyczące raportów, a także stosowane narzędzia i techniki. Strategia postępowania z ryzkiem szerok ujmując stanowi metody obchodzenia się z ryzykiem, będące sumą doświadczeń człowieka w tej dziedzinie zdobytych w przeszłości. | |||
Postępowanie z ryzykiem to zbiór czynności, które dąża do dwóch główych celów. Pierwszym celem jest skłonienie menedżera projektu do zorganizowania i przygotowania procesu zarządzania ryzykiem. Drugim celem jest doprowadzenie do powstania infrastruktury organizacyjnej, której zadaniem będzie podjęcie działań, które prowadzą do następujących efektów: | Postępowanie z ryzykiem to zbiór czynności, które dąża do dwóch główych celów. Pierwszym celem jest skłonienie menedżera projektu do zorganizowania i przygotowania procesu zarządzania ryzykiem. Drugim celem jest doprowadzenie do powstania infrastruktury organizacyjnej, której zadaniem będzie podjęcie działań, które prowadzą do następujących efektów: | ||
* izolowanie i zmniejszenie ryzyka, | * izolowanie i zmniejszenie ryzyka, | ||
* eliminowania ryzyka (jeśli jest to możliwe i uzasadnione), | * eliminowania ryzyka (jeśli jest to możliwe i uzasadnione), | ||
* przygotowania alternatywnych sposobów działania oraz określenia rezerw czasowych i pieniężnych w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami mogącymi pojawić się podczas planowania i wykonywania prac projektowych. | * przygotowania alternatywnych sposobów działania oraz określenia rezerw czasowych i pieniężnych w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami mogącymi pojawić się podczas planowania i wykonywania prac projektowych. | ||
=Analiza źródeł ryzyka przedsięwzięcia= | =Analiza źródeł ryzyka przedsięwzięcia= | ||
W ryzyku projektowym dokonuje się klasyfikacji według jego przyczyn, i tak wyróżniamy przyczyny zewnętrzne oraz wewnętrzne. | W ryzyku projektowym dokonuje się klasyfikacji według jego przyczyn, i tak wyróżniamy przyczyny zewnętrzne oraz wewnętrzne. | ||
# '''Przyczyny zewnętrzne''' - zalicza się do nich globalne warunki, jakie występują w sferze politycznej i prawnej. Oprócz tego wymienia się warunki panujące na danym rynku, a także wymagania insytucji finansowych i agencji zajmującujących się regulacją obrotu rynkowego. Przyczyny zewnętrzne najczęściej znajdują się poza kontrolą menedżera. | # '''Przyczyny zewnętrzne''' - zalicza się do nich globalne warunki, jakie występują w sferze politycznej i prawnej. Oprócz tego wymienia się warunki panujące na danym rynku, a także wymagania insytucji finansowych i agencji zajmującujących się regulacją obrotu rynkowego. Przyczyny zewnętrzne najczęściej znajdują się poza kontrolą menedżera. | ||
# '''Przyczyny wewnętrzne''' - obejmują sposób zaplanowania projektu wraz z występującymi czynnikami ludzkimi. Spośród głównych przyczyn jakie zagrażają realizacji projektu wymienia się spory na tle biznesowym, problemy z komunikacją czy też zawodność technologii. Z drugiej strony głównymi składowymi przyczyniającymi się sukcesu projektu są umiejętności, zdolności oraz motywacja pracowników, które przekładają się bezpośrednio na ich wyniki. | # '''Przyczyny wewnętrzne''' - obejmują sposób zaplanowania projektu wraz z występującymi czynnikami ludzkimi. Spośród głównych przyczyn jakie zagrażają realizacji projektu wymienia się spory na tle biznesowym, problemy z komunikacją czy też zawodność technologii. Z drugiej strony głównymi składowymi przyczyniającymi się sukcesu projektu są [[umiejętności]], [[zdolności]] oraz [[motywacja]] pracowników, które przekładają się bezpośrednio na ich wyniki. | ||
=Sposoby prowadzenia analizy ryzyka= | =Sposoby prowadzenia analizy ryzyka= | ||
* '''Obserwacja''' - polega na obserwacji otoczenia zarówno zarówno bezpośrednio, jak też też z pewnego dystansu. Dobrym przykładem jest analiza funkcjonującego systemu w oparciu o obserwacje pozytywnych bądź negatywnych aspektów gospoarczych. | * '''[[Obserwacja]]''' - polega na obserwacji otoczenia zarówno zarówno bezpośrednio, jak też też z pewnego dystansu. Dobrym przykładem jest analiza funkcjonującego systemu w oparciu o obserwacje pozytywnych bądź negatywnych aspektów gospoarczych. | ||
* '''Prowadzenie dokumentacji dotyczącej przeszłości''' - korzystanie z wcześniej zgromadzonego materiału, tj. bazy danych, akta oraz sprawozdania przedsiębiorstw, raporty | * '''Prowadzenie dokumentacji dotyczącej przeszłości''' - korzystanie z wcześniej zgromadzonego materiału, tj. bazy danych, akta oraz sprawozdania przedsiębiorstw, raporty sporzą[[dane]] przez firmy zewnętrzne. | ||
* '''[[Wywiad]]''' - celem lepszego zrozumienia natury oraz zasięgu ryzyka można skorzystać z formy wywiadu, który należy przeprowadzać z praktymi biznesu, którzy cechują się największym doświadczeniem w obrębie badanego zakresu. | * '''[[Wywiad]]''' - celem lepszego zrozumienia natury oraz zasięgu ryzyka można skorzystać z formy wywiadu, który należy przeprowadzać z praktymi biznesu, którzy cechują się największym doświadczeniem w obrębie badanego zakresu. | ||
* '''Modelowanie''' - polega na tworzeniu modeli za pomocą symulacji komputerowych czy też rozpowszechnionych modelach ułatwiających przedstawienie rzeczywistego stanu panującej sytuacji. | * '''[[Modelowanie]]''' - polega na tworzeniu modeli za pomocą symulacji komputerowych czy też rozpowszechnionych modelach ułatwiających przedstawienie rzeczywistego stanu panującej sytuacji. | ||
<google>n</google> | |||
==TL;DR== | |||
Artykuł omawia strategie postępowania z ryzykiem, wskazując cele zarządzania ryzykiem oraz procedury i narzędzia stosowane w tym procesie. Analizuje źródła ryzyka projektów i sposoby ich identyfikacji oraz analizy. Przedstawia materiały wyjściowe potrzebne do planowania zarządzania ryzykiem i opisuje postępowanie z ryzykiem, które może obejmować unikanie, zatrzymywanie, kontrolę, transfer, dystrybucję ryzyka oraz ubezpieczenie. | |||
==Materiały wyjściowe potrzebne do planowania procesu zarządzania ryzykiem== | ==Materiały wyjściowe potrzebne do planowania procesu zarządzania ryzykiem== | ||
Materiałami wejściowymi do planowania procesu zarządzania ryzykiem są: | Materiałami wejściowymi do planowania procesu zarządzania ryzykiem są: | ||
*[[karta projektu]], | * [[karta projektu]], | ||
* polityka organizacji w zakresie zarządzania ryzykiem, | * [[polityka]] organizacji w zakresie zarządzania ryzykiem, | ||
* ewidencja ról i obowiązków pracowników, | * [[ewidencja]] ról i obowiązków pracowników, | ||
* wytyczne dotyczące tolerancji [[interesariusze|interesariuszy]] (udziałowców projektu) wobec możliwych ryzyk, | * wytyczne dotyczące tolerancji [[interesariusze|interesariuszy]] (udziałowców projektu) wobec możliwych ryzyk, | ||
* szablony planu zarządzania ryzykiem w firmie (jeżeli takie istnieją), | * szablony planu zarządzania ryzykiem w firmie (jeżeli takie istnieją), | ||
* [[struktura podziału pracy]]. | * [[struktura podziału pracy]]. | ||
[[Materiały]] te powinny być wykorzystane podczas spotkań, których celem będzie stworzenie planu zarządzania ryzykiem. [[Plan]] taki powinien zawierać: | |||
Materiały te powinny być wykorzystane podczas spotkań, których celem będzie stworzenie planu zarządzania ryzykiem. Plan taki powinien zawierać: | |||
# Metodykę określającą sposoby. | # Metodykę określającą sposoby. | ||
# Narzędzia i źródła danych, które należy wykorzystać w zarządzaniu ryzykiem. | # Narzędzia i źródła danych, które należy wykorzystać w zarządzaniu ryzykiem. | ||
# Opis ról i obowiązków poszczególnych zespołów roboczych jak i indywidualnych pracowników organizacji względem procesu zarządzania ryzykiem. | # Opis ról i obowiązków poszczególnych zespołów roboczych jak i indywidualnych pracowników organizacji względem procesu zarządzania ryzykiem. | ||
# Całkowity budżet projektu oraz kwotę przeznaczoną na proces zarządzania ryzykiem. | # Całkowity [[budżet]] projektu oraz kwotę przeznaczoną na [[proces]] zarządzania ryzykiem. | ||
# Listę terminów określających wszystkie działania związane z procesem [[zarządzanie ryzykiem|zarządzania ryzykiem]] na wszystkich etapach projektu. | # Listę terminów określających wszystkie działania związane z procesem [[zarządzanie ryzykiem|zarządzania ryzykiem]] na wszystkich etapach projektu. | ||
# System oceny i interpretacji zdarzeń mogących wywołać niepożądany przebieg projektu. | # [[System]] oceny i interpretacji zdarzeń mogących wywołać niepożądany przebieg projektu. | ||
# Progi akceptacji, czyli kryteria określające, kiedy powinny zostać podjęte działania będące odpowiedzią na zaistniałe ryzyko. | # Progi akceptacji, czyli kryteria określające, kiedy powinny zostać podjęte działania będące odpowiedzią na zaistniałe ryzyko. | ||
# Sposoby tworzenia dokumentacji procesu [[zarządzanie ryzykiem|zarządzania ryzykiem]] | # Sposoby tworzenia dokumentacji procesu [[zarządzanie ryzykiem|zarządzania ryzykiem]] | ||
Linia 59: | Linia 47: | ||
* podjęcie lub zwiększenie ryzyka w celu wykorzystania szansy, | * podjęcie lub zwiększenie ryzyka w celu wykorzystania szansy, | ||
* usunięcie źródła ryzyka, | * usunięcie źródła ryzyka, | ||
* zabezpieczenie ryzyka, | * [[zabezpieczenie]] ryzyka, | ||
* zmianę prawdopodobieństwa, | * zmianę prawdopodobieństwa, | ||
* zmianę następstw, | * zmianę następstw, | ||
Linia 69: | Linia 57: | ||
'''Podejście do identytyfikacji i analizy ryzyka''' obejmuje następujące etapy: | '''Podejście do identytyfikacji i analizy ryzyka''' obejmuje następujące etapy: | ||
# Stworzenie listy zadań i celów do realizacji. | # Stworzenie listy zadań i celów do realizacji. | ||
# Klasyfikacja ryzyka dokonana na podstawie wyznaczonych zadań i celów. | # [[Klasyfikacja]] ryzyka dokonana na podstawie wyznaczonych zadań i celów. | ||
# Przeprowadzenie analizy ryzyka celem oszacowania istotności w drodze określenia prawdopodobieństwa oraz stopnia skutków występienia. | # Przeprowadzenie analizy ryzyka celem oszacowania istotności w drodze określenia prawdopodobieństwa oraz stopnia skutków występienia. | ||
# Uporządkowanie ryzyka w sposób malejący. | # Uporządkowanie ryzyka w sposób malejący. | ||
Linia 75: | Linia 63: | ||
==Rodzaje== | ==Rodzaje== | ||
Wyróżnia się 6 metod postępowania z ryzykiem: | Wyróżnia się 6 metod postępowania z ryzykiem: | ||
# '''Unikanie ryzyka''' - określana jako [[metoda]] negatywna, ponieważ w większości przypadków jej stosowanie wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla ludzi, którzy ją stosują. Unikanie ryzyka jest to indywidualna i świadoma odmowa akceptacji nawet chwilowego ryzyka. Właściwym przykładem ilustrującym negatywny charakter tej metody jest unikanie ryzyka utonięcia poprzez niewchodzenie do wody. | # '''Unikanie ryzyka''' - określana jako [[metoda]] negatywna, ponieważ w większości przypadków jej stosowanie wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla ludzi, którzy ją stosują. Unikanie ryzyka jest to indywidualna i świadoma odmowa akceptacji nawet chwilowego ryzyka. Właściwym przykładem ilustrującym negatywny charakter tej metody jest unikanie ryzyka utonięcia poprzez niewchodzenie do wody. | ||
# '''Zatrzymanie ryzyka''' - jedna z najczęściej spotykanych metod manipulacji ryzyka. W praktyce możemy wyróżnić aktywne i pasywne zatrzymanie ryzyka. Aktywne zatrzymanie ryzyka jest to świadoma [[decyzja]] o zatrzymaniu ryzyka w części lub w całości poprzez np. nieopłacenie składki. Pasywne zatrzymanie ryzyka następuje w sytuacji gdy osoba lub [[firma]] podejmuje decyzję o zachowaniu danego ryzyka w pełni nieświadomie najczęściej wskutek ignorancji, obojętności, lenistwa lub arogancji. | # '''Zatrzymanie ryzyka''' - jedna z najczęściej spotykanych metod manipulacji ryzyka. W praktyce możemy wyróżnić aktywne i pasywne zatrzymanie ryzyka. Aktywne zatrzymanie ryzyka jest to świadoma [[decyzja]] o zatrzymaniu ryzyka w części lub w całości poprzez np. nieopłacenie składki. Pasywne zatrzymanie ryzyka następuje w sytuacji gdy osoba lub [[firma]] podejmuje decyzję o zachowaniu danego ryzyka w pełni nieświadomie najczęściej wskutek ignorancji, obojętności, lenistwa lub arogancji. | ||
# '''[[Kontrola]] ryzyka''' - działanie podejmowane w celu obniżenia częstości występowania strat, jak i ich potencjalnych następstw. W efekcie metoda kontroli ogranicza się do dwóch głównych aspektów: zapobiegania stratom poprzez działanie prewencyjne oraz redukcji strat po zaistnieniu zdarzenia, któremu nie dało się zapobiec. | # '''[[Kontrola]] ryzyka''' - [[działanie]] podejmowane w celu obniżenia częstości występowania strat, jak i ich potencjalnych następstw. W efekcie metoda kontroli ogranicza się do dwóch głównych aspektów: zapobiegania stratom poprzez działanie prewencyjne oraz redukcji strat po zaistnieniu zdarzenia, któremu nie dało się zapobiec. | ||
# '''Transfer ryzyka''' - przeniesienie ryzyka na inny podmiot przy wykorzystaniu mechanizmów prawnych ([[umowa ubezpieczenia]], [[umowa]] przechowania, umowa o dozór obiektu) oraz działań o charakterze organizacyjnym czy zabezpieczającym. Przykładem stosowania tej metody jest przykład dzierżawcy, który zawarł długoterminową umowę dzierżawy z klauzulą stałego czynszu przenosząc [[ryzyko]] inflacji na właściciela nieruchomości. | # '''Transfer ryzyka''' - przeniesienie ryzyka na inny podmiot przy wykorzystaniu mechanizmów prawnych ([[umowa ubezpieczenia]], [[umowa]] przechowania, umowa o dozór obiektu) oraz działań o charakterze organizacyjnym czy zabezpieczającym. Przykładem stosowania tej metody jest przykład dzierżawcy, który zawarł długoterminową umowę dzierżawy z klauzulą stałego czynszu przenosząc [[ryzyko]] inflacji na właściciela nieruchomości. | ||
# '''[[Dystrybucja]] ryzyka''' - metoda polegająca na podzieleniu skutków finansowych danego ryzyka na grupę (między uczestników wspólnego konsorcjum, wspólnego funduszu). Typowym przykładem jest ryzyko związane z działalnością spółki. Ryzyko to rozkłada się na [[udział]]owców spółki lub jej akcjonariuszy. | # '''[[Dystrybucja]] ryzyka''' - metoda polegająca na podzieleniu skutków finansowych danego ryzyka na grupę (między uczestników wspólnego [[konsorcjum]], wspólnego funduszu). Typowym przykładem jest ryzyko związane z działalnością spółki. Ryzyko to rozkłada się na [[udział]]owców spółki lub jej akcjonariuszy. | ||
# '''[[Ubezpieczenie]]''' - metoda najbardziej powszechna, a zarazem uznawana za kombinację wcześniejszych metod manipulacji, która polega na transferze ryzyka, jego dystrybucji oraz kontroli ryzyka rozumianej jako oddziaływanie prewencyjne ubezpieczenia na postawę ubezpieczonego. | # '''[[Ubezpieczenie]]''' - metoda najbardziej powszechna, a zarazem uznawana za kombinację wcześniejszych metod manipulacji, która polega na transferze ryzyka, jego dystrybucji oraz kontroli ryzyka rozumianej jako oddziaływanie prewencyjne ubezpieczenia na postawę ubezpieczonego. | ||
{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Analiza SWOT]]}} — {{i5link|a=[[Arkusz analizy ryzyka]]}} — {{i5link|a=[[Zarządzanie ryzykiem]]}} — {{i5link|a=[[Modelowanie procesów]]}} — {{i5link|a=[[Metodyka badania potrzeb informacyjnych]]}} — {{i5link|a=[[Ewaluacja projektu]]}} — {{i5link|a=[[Typy projektów i ich rodzajowy podział]]}} — {{i5link|a=[[Plan projektu]]}} — {{i5link|a=[[Konceptualizacja]]}} }} | |||
==Bibliografia== | ==Bibliografia== | ||
* Czajkowska K. (2017) | <noautolinks> | ||
* Damodaran A. (2009) ''Ryzyko strategiczne. Podstawy zarządzania ryzykiem''. Wydawnictwo | * Czajkowska K. (2017), ''[https://journalmmp.com/index.php/jmmp/article/view/33/33\ Metody identyfikacji ryzyka w zarządzaniu ryzykiem w przedsiębiorstwie]'', Journal of Modern Management Process. nr 2 (1) | ||
* Jaruga K. (2009) | * Damodaran A. (2009), ''Ryzyko strategiczne. Podstawy zarządzania ryzykiem''. Wydawnictwo Przedsiębiorstwo i Zarządzanie, Warszawa | ||
* Jedynak P.(2001) | * Jaruga K. (2009), ''Zarządzanie ryzykiem'', Wydawnictwo PWN, Warszawa | ||
* Monkiewicz J. (red.) (2000) | * Jedynak P. (2001), ''Ubezpieczenia gospodarcze'', Księgarnia Akademicka, Kraków | ||
* Siewiera A. (2016) | * Monkiewicz J. (red.) (2000), ''Podstawy ubezpieczeń'', Poltext, Warszawa | ||
* Staniec I. Zawiła-Niedźwiecki J. (red.) | * Siewiera A. (2016), ''[http://wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/82-2016/FRFU-82-cz2-605.pdf Efektywne zarządzanie ryzykiem w projektach inwestycyjnych]'', Rynek kapitałowy i wycena przedsiębiorstw. nr 4 (82) | ||
* Szlachcic B. '' | * Staniec I., Zawiła-Niedźwiecki J. (red.) (2015), ''Ryzyko operacyjne w naukach o zarządzaniu wydawnictwo'', C.H. Beck, Warszawa | ||
* Trocki M. | * Szlachcic B. (2014), ''Analiza ryzyka i zarządzania ryzykiem jako element systemu zarządzania kryzysowego w organizacji'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, nr 103 | ||
* Trocki M. (red.) (2015). ''Zarządzanie projektem europejskim'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa | |||
</noautolinks> | |||
{{a|Robert Staniszewski}} | {{a|Robert Staniszewski}} | ||
[[Kategoria:Zarządzanie ryzykiem]] | |||
{{#metamaster:description|Strategie zarządzania ryzykiem - cele, procedury, narzędzia. Analiza źródeł ryzyka i skuteczne strategie zarządzania.}} | |||
Aktualna wersja na dzień 19:41, 18 sty 2024
Strategie postępowania z ryzykiem - wskazuje cel zarządzania ryzykiem, a także opis procedury, które obejmują przyjęte role, obowiązki, tolerancje dla ryzyka, ramy czasowe podejmowanych działań. Oprócz tego uwzględnia się wymagania dotyczące raportów, a także stosowane narzędzia i techniki. Strategia postępowania z ryzkiem szerok ujmując stanowi metody obchodzenia się z ryzykiem, będące sumą doświadczeń człowieka w tej dziedzinie zdobytych w przeszłości.
Postępowanie z ryzykiem to zbiór czynności, które dąża do dwóch główych celów. Pierwszym celem jest skłonienie menedżera projektu do zorganizowania i przygotowania procesu zarządzania ryzykiem. Drugim celem jest doprowadzenie do powstania infrastruktury organizacyjnej, której zadaniem będzie podjęcie działań, które prowadzą do następujących efektów:
- izolowanie i zmniejszenie ryzyka,
- eliminowania ryzyka (jeśli jest to możliwe i uzasadnione),
- przygotowania alternatywnych sposobów działania oraz określenia rezerw czasowych i pieniężnych w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami mogącymi pojawić się podczas planowania i wykonywania prac projektowych.
Analiza źródeł ryzyka przedsięwzięcia
W ryzyku projektowym dokonuje się klasyfikacji według jego przyczyn, i tak wyróżniamy przyczyny zewnętrzne oraz wewnętrzne.
- Przyczyny zewnętrzne - zalicza się do nich globalne warunki, jakie występują w sferze politycznej i prawnej. Oprócz tego wymienia się warunki panujące na danym rynku, a także wymagania insytucji finansowych i agencji zajmującujących się regulacją obrotu rynkowego. Przyczyny zewnętrzne najczęściej znajdują się poza kontrolą menedżera.
- Przyczyny wewnętrzne - obejmują sposób zaplanowania projektu wraz z występującymi czynnikami ludzkimi. Spośród głównych przyczyn jakie zagrażają realizacji projektu wymienia się spory na tle biznesowym, problemy z komunikacją czy też zawodność technologii. Z drugiej strony głównymi składowymi przyczyniającymi się sukcesu projektu są umiejętności, zdolności oraz motywacja pracowników, które przekładają się bezpośrednio na ich wyniki.
Sposoby prowadzenia analizy ryzyka
- Obserwacja - polega na obserwacji otoczenia zarówno zarówno bezpośrednio, jak też też z pewnego dystansu. Dobrym przykładem jest analiza funkcjonującego systemu w oparciu o obserwacje pozytywnych bądź negatywnych aspektów gospoarczych.
- Prowadzenie dokumentacji dotyczącej przeszłości - korzystanie z wcześniej zgromadzonego materiału, tj. bazy danych, akta oraz sprawozdania przedsiębiorstw, raporty sporządane przez firmy zewnętrzne.
- Wywiad - celem lepszego zrozumienia natury oraz zasięgu ryzyka można skorzystać z formy wywiadu, który należy przeprowadzać z praktymi biznesu, którzy cechują się największym doświadczeniem w obrębie badanego zakresu.
- Modelowanie - polega na tworzeniu modeli za pomocą symulacji komputerowych czy też rozpowszechnionych modelach ułatwiających przedstawienie rzeczywistego stanu panującej sytuacji.
TL;DR
Artykuł omawia strategie postępowania z ryzykiem, wskazując cele zarządzania ryzykiem oraz procedury i narzędzia stosowane w tym procesie. Analizuje źródła ryzyka projektów i sposoby ich identyfikacji oraz analizy. Przedstawia materiały wyjściowe potrzebne do planowania zarządzania ryzykiem i opisuje postępowanie z ryzykiem, które może obejmować unikanie, zatrzymywanie, kontrolę, transfer, dystrybucję ryzyka oraz ubezpieczenie.
Materiały wyjściowe potrzebne do planowania procesu zarządzania ryzykiem
Materiałami wejściowymi do planowania procesu zarządzania ryzykiem są:
- karta projektu,
- polityka organizacji w zakresie zarządzania ryzykiem,
- ewidencja ról i obowiązków pracowników,
- wytyczne dotyczące tolerancji interesariuszy (udziałowców projektu) wobec możliwych ryzyk,
- szablony planu zarządzania ryzykiem w firmie (jeżeli takie istnieją),
- struktura podziału pracy.
Materiały te powinny być wykorzystane podczas spotkań, których celem będzie stworzenie planu zarządzania ryzykiem. Plan taki powinien zawierać:
- Metodykę określającą sposoby.
- Narzędzia i źródła danych, które należy wykorzystać w zarządzaniu ryzykiem.
- Opis ról i obowiązków poszczególnych zespołów roboczych jak i indywidualnych pracowników organizacji względem procesu zarządzania ryzykiem.
- Całkowity budżet projektu oraz kwotę przeznaczoną na proces zarządzania ryzykiem.
- Listę terminów określających wszystkie działania związane z procesem zarządzania ryzykiem na wszystkich etapach projektu.
- System oceny i interpretacji zdarzeń mogących wywołać niepożądany przebieg projektu.
- Progi akceptacji, czyli kryteria określające, kiedy powinny zostać podjęte działania będące odpowiedzią na zaistniałe ryzyko.
- Sposoby tworzenia dokumentacji procesu zarządzania ryzykiem
- Charakterystykę procesu śledzenia ryzyka w czasie realizacji projektu.
Postępowanie z ryzykiem
Postępowanie z ryzkiem może uwzględniać następujące działania:
- unikanie ryzyka poprzez decyzję o nierozpoczynaniu lub niekontynuowaniu działań powodujących ryzyko,
- podjęcie lub zwiększenie ryzyka w celu wykorzystania szansy,
- usunięcie źródła ryzyka,
- zabezpieczenie ryzyka,
- zmianę prawdopodobieństwa,
- zmianę następstw,
- dzielenie ryzyka wraz z i inna stroną lub stronami (łącznie z umowami i finansowaniem ryzyka),
- retencję ryzyka na podstawie świadomej decyzji.
Postępowanie z ryzykiem może doprowadzić do powstania nowych ryzyk lub modyfikacji już istniejących.
Podejście do identytyfikacji i analizy ryzyka obejmuje następujące etapy:
- Stworzenie listy zadań i celów do realizacji.
- Klasyfikacja ryzyka dokonana na podstawie wyznaczonych zadań i celów.
- Przeprowadzenie analizy ryzyka celem oszacowania istotności w drodze określenia prawdopodobieństwa oraz stopnia skutków występienia.
- Uporządkowanie ryzyka w sposób malejący.
- Określenie akceptowalnego poziomu ryzyka.
Rodzaje
Wyróżnia się 6 metod postępowania z ryzykiem:
- Unikanie ryzyka - określana jako metoda negatywna, ponieważ w większości przypadków jej stosowanie wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla ludzi, którzy ją stosują. Unikanie ryzyka jest to indywidualna i świadoma odmowa akceptacji nawet chwilowego ryzyka. Właściwym przykładem ilustrującym negatywny charakter tej metody jest unikanie ryzyka utonięcia poprzez niewchodzenie do wody.
- Zatrzymanie ryzyka - jedna z najczęściej spotykanych metod manipulacji ryzyka. W praktyce możemy wyróżnić aktywne i pasywne zatrzymanie ryzyka. Aktywne zatrzymanie ryzyka jest to świadoma decyzja o zatrzymaniu ryzyka w części lub w całości poprzez np. nieopłacenie składki. Pasywne zatrzymanie ryzyka następuje w sytuacji gdy osoba lub firma podejmuje decyzję o zachowaniu danego ryzyka w pełni nieświadomie najczęściej wskutek ignorancji, obojętności, lenistwa lub arogancji.
- Kontrola ryzyka - działanie podejmowane w celu obniżenia częstości występowania strat, jak i ich potencjalnych następstw. W efekcie metoda kontroli ogranicza się do dwóch głównych aspektów: zapobiegania stratom poprzez działanie prewencyjne oraz redukcji strat po zaistnieniu zdarzenia, któremu nie dało się zapobiec.
- Transfer ryzyka - przeniesienie ryzyka na inny podmiot przy wykorzystaniu mechanizmów prawnych (umowa ubezpieczenia, umowa przechowania, umowa o dozór obiektu) oraz działań o charakterze organizacyjnym czy zabezpieczającym. Przykładem stosowania tej metody jest przykład dzierżawcy, który zawarł długoterminową umowę dzierżawy z klauzulą stałego czynszu przenosząc ryzyko inflacji na właściciela nieruchomości.
- Dystrybucja ryzyka - metoda polegająca na podzieleniu skutków finansowych danego ryzyka na grupę (między uczestników wspólnego konsorcjum, wspólnego funduszu). Typowym przykładem jest ryzyko związane z działalnością spółki. Ryzyko to rozkłada się na udziałowców spółki lub jej akcjonariuszy.
- Ubezpieczenie - metoda najbardziej powszechna, a zarazem uznawana za kombinację wcześniejszych metod manipulacji, która polega na transferze ryzyka, jego dystrybucji oraz kontroli ryzyka rozumianej jako oddziaływanie prewencyjne ubezpieczenia na postawę ubezpieczonego.
Strategie postępowania z ryzykiem — artykuły polecane |
Analiza SWOT — Arkusz analizy ryzyka — Zarządzanie ryzykiem — Modelowanie procesów — Metodyka badania potrzeb informacyjnych — Ewaluacja projektu — Typy projektów i ich rodzajowy podział — Plan projektu — Konceptualizacja |
Bibliografia
- Czajkowska K. (2017), Metody identyfikacji ryzyka w zarządzaniu ryzykiem w przedsiębiorstwie, Journal of Modern Management Process. nr 2 (1)
- Damodaran A. (2009), Ryzyko strategiczne. Podstawy zarządzania ryzykiem. Wydawnictwo Przedsiębiorstwo i Zarządzanie, Warszawa
- Jaruga K. (2009), Zarządzanie ryzykiem, Wydawnictwo PWN, Warszawa
- Jedynak P. (2001), Ubezpieczenia gospodarcze, Księgarnia Akademicka, Kraków
- Monkiewicz J. (red.) (2000), Podstawy ubezpieczeń, Poltext, Warszawa
- Siewiera A. (2016), Efektywne zarządzanie ryzykiem w projektach inwestycyjnych, Rynek kapitałowy i wycena przedsiębiorstw. nr 4 (82)
- Staniec I., Zawiła-Niedźwiecki J. (red.) (2015), Ryzyko operacyjne w naukach o zarządzaniu wydawnictwo, C.H. Beck, Warszawa
- Szlachcic B. (2014), Analiza ryzyka i zarządzania ryzykiem jako element systemu zarządzania kryzysowego w organizacji, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, nr 103
- Trocki M. (red.) (2015). Zarządzanie projektem europejskim, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
Autor: Robert Staniszewski