Styl demokratyczny

Z Encyklopedia Zarządzania
Styl demokratyczny
Polecane artykuły


Styl demokratyczny (współuczestniczący) – sposób kierowania zespołem, który zakłada współudział podwładnych w podejmowaniu decyzji. Zgodnie z koncepcją sytuacyjnego przywództwa Blancharda: "Każdy styl kierowniczy powinien być dopasowany do poziomu wiedzy, kompetencji i dojrzałości pracowników.” W większości młodych firm, które nie mają jeszcze doświadczenia w kierowaniu, menadżerowie wybierają autorytarny styl kierowania, który z czasem powoli zamienia się w styl demokratyczny. Jest to związane z kształtowaniem się struktury firmy oraz powiększaniem kompetencji wśród pracowników i kierownictwa. Styl demokratyczny sprawdza się w przedsiębiorstwach, w których nie ma potrzeby posiadania wybitnego kierownika. Zamiast tego potrzebny jest dobry moderator – kierownik. Po pewnym czasie, kiedy pracownicy staną się bardzo samodzielni i zdobędą wyższe kompetencje, kierownik demokrata może skupić się na doradztwie i coachingu, zamiast poświęcać czas na kierowanie.

Do elementów stylu kierowania należą m.in.: udział w procesie podejmowania decyzji, bezpośredni kontakt przełożonego z podwładnym, stopień koncentracji kierownika na osiąganie celów.

J.A.C. Brown jako pierwszy wyróżnił style: autokratyczny, demokratyczny i uchylający się od ingerencji. Jego zdaniem kierowników dzielimy na: autokratów, demokratów i nieingerujących.

Założenia

Kierownik (lider/menadżer) określa cele działania dla swoich podopiecznych i pełni funkcję doradczą. Pracownicy są kreatywni, samodzielni i twórczy w wykonywaniu zadań. Biorą czynny udział w podejmowaniu decyzji. Ten styl jest odpowiedni dla pracowników, którzy są wysoko wykwalifikowani, potrzebują niezależności w pracy i mogą pozwolić sobie na swobodne wyrażanie opinii.

Zadania kierownika demokraty

  1. Rolą kierownika - demokraty jest:
  • czynny udział w pracach zespołu (grupy)
  • delegowanie swoich uprawnień podwładnym
  • przedstawienie celów jakie grupa ma osiągnąć oraz zapoznanie zespołu z możliwymi środkami do realizacji zadania
  • proponowanie własnych przemyśleń, przy czym ostatecznie liczy się wybór całej grupy
  • pozostawianie podziału pracy pracownikom
  • wprowadzenie zasady: każdy ma prawo do wyrażania swojej opinii
  • zachęcanie do samodzielności
  • zapewnienie dwukierunkowej komunikacji (kierownik – podwładny)
  • zachęcanie do częstych merytorycznych dyskusji
  • częstsze nagradzanie, niż karanie członków zespołu
  • prowadzenie systemu motywacyjnego dla członków zespołu
  • utrzymywanie pozytywnej atmosfery
  • dążenie do efektywnego wykonania zadań

Zalety i wady

Demokratyczny styl kierowania sprzyja wysokiej jakości pracy. Pracownicy są zmotywowani do pracy. Relacje pracowników z przełożonym są bardzo życzliwe. Zadowolenie pracowników jest dużo wyższe niż w stylu autokratycznym. Wadą w tym stylu kierowania jest przedłużający się czas na podejmowanie decyzji, ponadto istnieje możliwość powstania chaosu, przy odmiennych zdaniach członków zespołu.

Styl demokratyczny, a charakter kierownika

Sposób kierowania jest ściśle powiązany z cechami menedżera: cechy osobowości (m.in. ambicja, inicjatywa, wiarygodność, pewność siebie, oryginalność), wykształcenie, umiejętności organizacyjne, cechy kierownicze (m.in. myślenie strategiczne, asertywność, rzetelność) Style kierowania powinny być dobierane zarówno do: zespołu, kierownika, jak i do rodzaju wykonywanej pracy. Demokrata poza tym, że powinien darzyć zaufaniem członków swojego zespołu powinien mieć również nawyk (przyzwyczajenie) do informowania całego zespołu o zachodzących zmianach.

Na różnych szczeblach odpowiedzialności umiejętności kierownicze różnią się od siebie. Wyróżniamy następujące rodzaje umiejętności: umiejętności techniczne, umiejętności społeczne, umiejętności koncepcyjne.

Funkcje menadżera, a style kierowania

Niezależnie od przyjętego stylu kierowania, menadżerowie powinni ustalać priorytety i główne cele dla firmy, realizować wizję, zarządzać zasobami w konkretnie określonych działaniach, motywować pracowników, monitorować i kontrolować działania oraz postępy w realizowanych zadaniach.

Bibliografia

Autor: Mateusz Król