Jednolity Akt Europejski

Jednolity Akt Europejski
Polecane artykuły


Jednolity Akt Europejski (JAE) to pierwszy traktat nowelizujący traktaty powołujące Wspólnoty Europejskie. Został podpisany 17 lutego 1986r. w Luksemburgu i 28 lutego 1986r. w Hadze (początkowo JAE podpisało tylko 9 z 12 państw. Dania, Grecja i Włochy sprzeciwiły się jego wprowadzeniu. Jednakże ostatecznie te trzy kraje podpisały akt 28 lutego 1986r.).

Sygnatariuszami aktu zostały państwa członkowskie trzech Wspólnot (EWWiS, EWG i Euratom): Niemcy, Francja, Włochy, Belgia, Holandia, Dania, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Portugalia, Wielka Brytania.

Akt wszedł w życie dopiero 1 lipca 1987r., ponieważ ze względu na konieczność zmiany konstytucji w Irlandii referendum odbyło się tam 26 maja 1987r.

Nazwa dokumentu została tak skonstruowana dla podkreślenia, iż jego treść stanowi spójną całość i tylko jako taka może być rozpatrywana.

Jednolity Akt Europejski składał się z trzech części:

  • Kilka wspólnych postanowień w tym m.in. traktatowe uznanie Rady Europy (prawne usankcjonowanie)
  • Poprawki i uzupełnienia Traktatów
  • Podstawy prawne Europejskiej Współpracy Politycznej (EWP)

Jednolity Akt Europejski był wzmocniony obszarem odpowiedzialności wspólnoty poprzez rozszerzenia zakresu jej działalność oraz poszerzoną współpracę nad polityka zagraniczną i dodatkowo powiększył kompetencje Parlamentu Europejskiego, pozostawił za nim prawo ostatniego słowa w sprawach uchwał i postanowień Wspólnoty. Postanowiono dodatkowo procedury, na których miała się odtąd odbywać kooperacja pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą Ministrów, umożliwiając lepszy przepływ informacji oraz większy zakres konsultacji pomiędzy dwoma organami.

Geneza

Zapoczątkowany w drugiej połowie lat 70-tych głęboki kryzys gospodarczy państw zachodnich w dużej mierze zdeterminował ich przedsięwzięcia w sferze ekonomicznej i politycznej. Okazało się ponadto, że wpływ Wspólnoty na decyzje polityczne w układzie międzynarodowym jest znikomy. Coraz widoczniejsza była ociężałość i mała efektywność struktury instytucjonalnej Wspólnot oraz mechanizm podejmowania decyzji. Koniecznym stało się więc podjęcie działań wzmacniających rangę polityczną WE, a także dokonania zmian systemowych w gospodarce.

24-25 czerwca 1984r. w Fontainbleau w czasie spotkania Rady Europejskiej podjęto decyzję o przyspieszeniu budowy unii politycznej.

Powołano dwa komitety robocze, które opracowały raporty w sprawie nowelizacji traktatów oraz o stanie "Obywateli Europy".

28-29 czerwca 1985r. Rada Europejska w Mediolanie podjęła decyzję o zwołaniu Konferencji Międzyrządowej poświęconej wypracowaniu traktatu o wspólnej polityce zagranicznej i w zakresie bezpieczeństwa oraz rewizji traktatów Wspólnot. Najwięcej kontrowersji wzbudziła rewizja Traktatów Paryskiego i Rzymskich. Nie było sprzeciwów w kwestii współpracy politycznej.

Ostateczny tekst został uzgodniony na konferencji dyplomatycznej w Brukseli w daniach 16-17 grudnia 1985r.

Jednolity rynek

Przyjęcie Jednolitego Aktu Europejskiego stanowiło następny krok w procesie europejskiej integracji monetarnej. Do tego w traktacie było zaznaczone: "Wspólnota podejmuje środki zmierzające do procesu stopniowego ustanawiania jednolitego rynku, który miałby się zakończyć 31 grudnia 1992... co oznacza obszar bez granic, w którym zapewniony będzie wolny przepływ towarów, osób, usług i kapitału".[1] Powyższe działania, opisane przy pomocy 282 najważniejszych kroków, zostały szybko osiągnięte w planowanym okresie. Niema żadnych przeszkód związanych z przepływem towarów oraz kapitału albo usług, i tym samym wspólny rynek stał się rzeczywistością, a jego regulowanie umożliwiły przyjęcie w dalszym okresie traktatu z Maastricht.

Integracja polityczna wspólnoty

Padstawą prawną dla funkcjonowania Rady Europejskiej i Europejskiej Współpracy Politycznej stał akt europejski. W traktacie Jednolitego Aktu Europejskegoi pojawilą się ważne postanowienia dotyczące rozszerzenia polityki EWG. Postanowione reguły kooperacji w dziedzinie polityki gospodarczej i walutowej. EWG musiala też odtąd współpracować w zakresie polityki społecznej oraz badań naukowych i rozwoju technologicznego i przy dotrzymaniu regul ochrony środowiska naturalnego.Ten akt po wilelu latach stał wielkim krokiem do integracji europejskiej. Ten dokument został opracowany pod czas 3 konferencji międzyrządowych, zaczynając od konferencji w Mediolanie, dalej także w Luksemburgu i Brukseli W Luksemburgu 17 lutego 1986 r. został podpisany wówczas należące do Wspólnot kraje, oprócz Włoch, Grecji i Danii, które podpisały go tylko 28 lutego 1986 r. w Hadze. Akt ten byl wprowadzony w życie 1 lipca 1987.

Główne postanowienia JAE

Główne zmiany wprowadzone Jednolitym Aktem Europejskim:

  • Zwiększenie uprawnień Parlamentu Europejskiego (nazwa ta stała się nazwą traktatową)
  • Rozszerzenie głosowania kwalifikowaną większością
  • Procedura współpracy
  • Procedury zatwierdzania
  • Powołanie Sądu Pierwszej Instancji
  • Określenie ostatecznego terminu wprowadzenia Jednolitego Rynku na 31 grudnia 1992r.
  • Wprowadzenie nowych Artykułów dotyczących spójności, badań i technologii oraz polityki ochrony środowiska
  • Nadanie unii gospodarczej i walutowej terminu traktatowego
  • Doprecyzowano współpracę w dziedzinie polityki zagranicznej
  • Określono prawno-międzynarodowe ramy EWP
  • Zbudowanie Unii Europejskiej uznano ca cel perspektywiczny
  • Postanowiono o składzie Rady Europejskiej i odbywaniu jej posiedzeń zwyczajnych dwa razy w roku

Ponadto Jednolity Akt Europejski wprowadzał cztery swobody dotyczące swobodnego przepływu:

które stanowią podstawę funkcjonowania Jednolitego Rynku Wewnętrznego.

Bibliografia



'

Autor: Anna Wojtowicz, Roman Melnychuk

Przypisy

  1. Barcik J, Wentkowska A, Prawo Unii Europejskiej