Domena publiczna

Domena publiczna
Polecane artykuły

Domena publiczna - jest to sfera poza działaniem prawa autorskiego w której każdy ma możliwość do nieograniczonego korzystania z dzieł[1]. Pojęcie to nie występuje w polskim prawie, ale dla uproszczenia można stwierdzić że jest to własność ogółu społeczeństwa[2].

Domena publiczna w polskim prawie

Z racji nieograniczonej w czasie ochrony autorskich praw osobistych, każda twórczość objęta jest tym prawem i nie podlega zrzeczeniu się go. Oznacza to obowiązek tytułowania autora dzieła bez względu na czas jaki upłynął od opublikowania go.[3] Polskie prawo przewiduje okres od opublikowania do 70. lat po śmierci autora lub autorów na czerpanie korzyści majątkowych z danej twórczości. Po upływie wspomnianego okresu dzieło traci ochronę praw majątkowych i można z niego korzystać w sposób nieograniczony, przy jednoczesnym podporządkowaniu się Art. 16[4].

Domena publiczna w Unii Europejskiej

Unia Europejska nie ma mocy prawnej aby narzucać państwom członkowskim jednolitego prawa. Usiłuje ona natomiast zharmonizować je aby w całej wspólnocie było ono jak najbardziej jednolite. Działa to mniej więcej na podstawie wskazówek i dobrej woli państwa członkowskiego. Oznacza to jednak, że Unia Europejska, tak jak Polska, nie odnosi się bezpośrednio do domeny publicznej[5].

Domena publiczna w prawie międzynarodowym

Polska jest jednym z sygnatariuszy między innymi Aktu Paryskiego Konwencji Berneńskiej sporządzonego w Paryżu w 1971 roku, oznacza to że respektuje ona prawo międzynarodowe o prawach autorskich. Akt Paryski również nie przytacza żadnej legalnej definicji o domenie publicznej, więc operuje ona poza prawem autorskim[6].

Domena publiczna a jej skutki ekonomiczne

Na podstawie przeprowadzonych badań wynika, że domena publiczna osiąga niski wpływ na ceny, w tym przypadku, książek. Wnioskować można zatem, że prawie cała pieniężna wartość książki to koszt jej wytworzenia i sprzedaży, a stosunkowo niewielka część to koszt ochrony prawami autorskimi. Pokusić się można więc o stwierdzenie, iż powiększanie zasobów domeny publicznej nie wyrządza znacznej szkody finansowej[7].

Przypisy

  1. Internetowy słownik języka polskiego WSJP, Domena publiczna 2020
  2. K. Pałasz 2018, str 48
  3. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1994, Rozdział 3, Oddział 1, Art. 16
  4. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1994, Rozdział 4, Art. 36
  5. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym 2001
  6. Akt paryski konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych 1990
  7. R. Pollock 2010, str. 58

Bibliografia

Autor: Marek Ścisło

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.