Biokatalizatory

Biokatalizatory
Polecane artykuły
  • Biokatalizatory - związki chemiczne obecne w małych ilościach w organizmach żywych i katalizujące w nich reakcje chemiczne. Do biokatalizatorów należą: enzymy, hormony i witaminy [I. Duda 1995, s. 30].
  • Biokatalizator, katalizator chemiczny- enzym znajdujący się w komórce lub wydzielony z niej, katalizator reakcji biochemicznych [W. Bednarski, A. Repsa 2001, s. 481].
  • Biokatalizator- substancja, która katalizuje reakcję chemiczną zachodzącą w organizmach żywych, biokatalizatory wielu procesów są enzymy i witaminy [Nowa encyklopedia... s. 469].
  • Biokatalizatory – wytwarzane w komórkach organizmów żywych katalizatory przemian biochemicznych (witaminy, enzymy i hormony), wpływające na ich przyspieszenie bądź zwolnienie, a także decydujące o rodzaju przemian, jakim może ulec substancja wyjściowa. Mają podstawowe znaczenie dla procesów życiowych [ R. Hassa, J. Mrzigod, J. Nowakowski 2004, s. 56].

Przekładami biokatalizatorów są enzymy.

  • Enzymami nazywa się złożone substancje w układach biologicznych, które oddziałują jako katalizatory w procesach biochemicznych. Pepsyna w soku żołądkowym i ptialina w ślinie są przykładami enzymów [M. J. Sienko, R. A. Plane 1980, s. 301].

Biokatalizatory wykorzystywane są m.in. w procesie biotransformacji.

  • Biotransformacja polega na zastosowaniu biologicznego katalizatora w celu przekształcenia substratu w produkt za pomocą ograniczonej liczby etapów enzymatycznych. Wprowadzenie efektywnego procesu biotransformacji wymaga szczegółowego zbadania czynników wpływających na przygotowanie optymalnych biokatalizatorów, podłoży hodowlanych i bioreaktorów [C. Ratledge, K. Bjørn 2011, s. 402].
  • Katalizatory biologiczne mają w porównaniu z katalizatorami chemicznymi przewagę, polegającą na ich regioselektywności i stereoselektywności. Pozwala na syntezę związków będących pojedynczymi enancjomerami, co ma szczególne znaczenie dla ich zastosowania w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym i w rolnictwie. Są one również katalizatorami efektywnymi pod względem energetycznym, pracującymi w umiarkowanych warunkach: temperaturze, ciśnieniu i pH. Biotransformacje były prowadzone z użyciem różnego rodzaju katalizatorów biologicznych, takich jak wyodrębnione enzymy, im mobilizowane enzymy i komórki mikroorganizmów. Optymalny biokatalizator musi być selektywny, aktywny oraz trwały w warunkach prowadzenia procesu w bioreaktorze, które niekoniecznie muszą być warunkami typowymi w odniesieniu do składu pożywki, stężeń jej poszczególnych składników, ciśnienia czy temperatury [C. Ratledge, K. Bjørn 2011, s. 403].

Bibliografia

  • Bednarski W., Repsa A., Biotechnologia żywności wydanie drugie zmienione, Wydawnictwo Naukowo - Techniczne, Warszawa 2001
  • Duda I., Słownik pojęć towaroznawczych, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Kraków 1995
  • Hassa R., Mrzigod J., Nowakowski J., Podręczny słownik chemiczny Wydanie I. Videograf II, Katowice 2004
  • Nowa encyklopedia powszechna PWN Tom I, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995
  • Ratledge C., Bjørn K., Podstawy biotechnologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011
  • Sienko Michell J., Plane Robert A., Chemia Podstawy i właściwości, Wydawnictwo Naukowo – Techniczne, warszawa 1980


Autor: Śliwa Ewa